اهلبیت پیامبر خدا (ص)، آموزگاران حقوق شهروندی در جهاناند. آنان خود در عمل، حقوق برادران مسلمان و حتی غیرمسلمان در شهر و جامعه اسلامی را رعایت کردهاند و با رفتار و گفتار خویش نیز حقوق شهروندی را به مردم آموزش دادهاند.
امام رضا (ع) از قول پدران خویش از پیامبر خدا (ص) چنین نقل کردهاند: «وَقِّرُوا کِبَارَکُمْ وَارْحَمُوا صِغَارَکُمْ وَ صِلُوا أَرْحَامَکُمْ: با کهنسالان و بزرگسالانتان با وقار و متانت و بردباری برخورد کنید و به آنان احترام کنید و به خردسالان و کودکانتان، مهربانی کنید و با خویشاوندانتان، اتحاد و پیوستگی داشته باشید و صلهرحم کنید.» (عیوناخبارالرضا (ع)، ج۱، ص ۲۹۵ * امالی شیخ صدوق، ص ۹۴ * اقبالالاعمال، ج ۱، ص ۲ * الوافی، ج۱۱، ص ۳۶۷ * تفصیل وسائلالشیعه، ج۱۰، ص ۳۱۳ * زادالمعاد، ص ۷۰ * بحارالانوار، ج۹۶، ص ۳۵۷)
عالم آلمحمد (ع) در این حدیث، سه ارزش اخلاقی اجتماعی را بیان کردهاند. باید پیروان اهلبیت (ع) این آموزههای اخلاقی در حقوق شهروندی و خویشاوندی را بشناسند و رعایت کنند. احترام به سالخوردگان
لازم است با بزرگان، برخورد بزرگوارانه داشت. کبار جمع کبیر است. کِبرَ سن و کِبرَ در قدر و مقام، هردو را شامل میشود؛ گرچه در این حدیث به قرینه صغار بیشتر کبر در سن را دربر میگیرد. امامرضا (ع) در جمله «وقروا کبارکم» رفتار مناسب و مطلوب با بزرگان را یاد میدهند. باید با سالخوردگان و کهنسالان و بزرگسالان و پیران و پدربزرگها و مادربزرگها و نیاکان، باوقار سخن گفت و رفتار کرد.
باید در ارتباطات با انسانهای ارجمند و فرهیخته و بزرگمنش و بزرگمقدار و بلندمرتبه و جلیلالقدر و با ایمان و تقوا و آقا و سرور در هر سنی که باشند، باوقار بود.
«وَقار» بهمعنای متانت و بردباری و بزرگواری و کرامت و احترام و ادب و فروتنی و باتشخص و شخصیت بودن و استواری است. بلند شدن پیشپای سالمندان و رعایت …
