دونالد ترامپ مدعی است که سیاستهای وی عامل کاهش ارزش ریال مقابل دلار بوده اما این موضوع پیش از آن آغاز شده بود؛ زیرا اقتصاد ایران سالها با بیماریهای ساختاری مواجه بود و تحریمها فقط سرعت این روند را افزایش دادند.
دونالد ترامپ در ادامه جنگ روانی خود، در شبکه اجتماعی نوشت: «در حال نابودی ارزش پول ایران هستم. یک دلار برابر با یک میلیون و ۹۰۰ هزار ریال ایران است.»
این جمله از نظر سیاسی یک پیام مشخص دارد؛ رئیسجمهور آمریکا تلاش میکند نشان دهد سیاست فشار اقتصادی علیه ایران موفق بوده و کاهش ارزش پول ملی ایران نتیجه مستقیم اقدامات اوست. اما آیا کاهش ارزش ریال فقط نتیجه سیاستهای ترامپ است؟ یا تحریمهای ترامپ روی اقتصادی اثر گذاشته که سالها قبل با مشکلات ساختاری مواجه بوده است؟
ارزش پول ملی چگونه تعیین میشود؟
برای درک کاهش ارزش ریال، ابتدا باید بدانیم پول یک کشور چرا ارزش خود را از دست میدهد. ارزش پول ملی فقط به تصمیمات سیاسی یا اتفاقات خارجی وابسته نیست؛ بلکه نتیجه مجموعهای از عوامل اقتصادی و روانی است. اعتماد مردم و فعالان اقتصادی به آینده اقتصاد یکی از عوامل مهم در ارزش پول ملی است اما این اعتماد صرفاً یک موضوع روانی نیست. پشتوانه اعتماد به پول یک کشور، مجموعهای از عوامل واقعی اقتصادی از جمله ثبات قیمتها، کنترل تورم، توان تولید داخلی، سیاستهای بانک مرکزی، وضعیت مالی دولت و توانایی کشور در ایجاد درآمدهای ارزی است.
وقتی مردم باور داشته باشند که اقتصاد کشور باثبات است، تورم کنترل شده و سیاستهای اقتصادی قابل پیشبینی است، تمایل بیشتری به نگهداری پول ملی خواهند داشت. اما اگر مردم انتظار داشته باشند که تورم افزایش پیدا کند، دولت با کسری بودجه مواجه باشد یا دسترسی کشور به منابع ارزی محدود شود، رفتار اقتصادی آنها تغییر میکند. در چنین شرایطی، افراد برای حفظ قدرت خرید خود ممکن است بخشی از داراییهایشان را از پول ملی به داراییهایی مانند ارز، طلا یا سایر داراییهای قابل حفظ ارزش تبدیل کنند.
بنابراین کاهش ارزش پول ملی معمولاً حاصل ترکیبی از عوامل مختلف از جمله افزایش تورم، کاهش درآمدهای ارزی، افزایش ریسک سیاسی، کاهش اعتماد به سیاستهای اقتصادی و افزایش تقاضا برای داراییهای جایگزین است.
تورم چگونه پول ملی را تضعیف میکند؟
یکی …
