خیلی از افراد مبتلا به بیماری های عفونی گوارشی که در تابستان شیوع بالایی دارند، تصور فکر میکنند به محض اینکه اسهال یا استفراغ بند آمد و حالشان بهتر شد، دیگر ناقل بیماری نیستند. اما از نظر پزشکی، پایان علائم لزوماً به معنای پایان امکان انتقال عفونت نیست.
از چه زمانی ناقل هستیم؟
متخصصان بیماریهای عفونی میگویند در بسیاری از عفونتهای ویروسی و باکتریایی، مرحله «دفع میکروب» قبل از آنکه فرد اولین دلپیچه یا حالت تهوع را احساس کند، آغاز میشود. با این حال، نمیتوان برای همه عفونتهای گوارشی یک زمان مشخص تعیین کرد. مثلا در نوروویروس که شایعترین عفونت گوارشی است، دفع ویروس ممکن است قبل از شروع علائم نیز اتفاق بیفتد.
دکتر مینو محرز، متخصص بیماریهای عفونی در این باره به همشهری میگوید: در دورهی کمون (نهفته) بیماری، ویروسها یا باکتریها در حال تکثیر در سیستم گوارش هستند و فرد میتواند از ۲۴ تا ۴۸ ساعت قبل از شروع اسهال یا استفراغ، ناقل باشد. این یعنی شما زمانی که هنوز فکر میکنید کاملاً سالم هستید، ممکن است با یک دست دادن ساده یا دست زدن به غذا، دیگران را آلوده کنید.
اوج سرایت بیماری چه زمانی است؟
بیشترین میزان خطر انتقال این بیماریها زمانی است که علائم حاد (اسهال و استفراغ) وجود دارد. دکتر محرز در این باره میگوید: «در زمان اسهال حاد، تعداد عامل بیماریزا در مدفوع میتواند بسیار زیاد باشد. در این دوره، عامل بیماریزا از طریق مدفوع و در برخی عفونتها از طریق استفراغ دفع میشود و میتواند دستها، سطوح، آب و غذا را آلوده کند. البته میزان دفع عامل بیماریزا به نوع عفونت بستگی دارد و نمیتوان برای همه بیماریهای گوارشی میزان ثابتی در نظر گرفت.»
خطر انتقال بیماری بعد از بهبودی
با قطع اسهال و استفراغ و بهتر شدن حال عمومی، احتمال انتقال بیماری معمولاً کاهش پیدا میکند، اما این به معنای آن نیست که در همه عفونتهای گوارشی، عامل بیماریزا بلافاصله از بدن خارج شده است. مدت دفع عامل عفونی پس از بهبودی، به نوع بیماری بستگی دارد.
برای مثال، در نوروویروس ممکن است ویروس تا دو هفته یا بیشتر پس از برطرف شدن علائم در مدفوع وجود داشته باشد. البته وجود ویروس در مدفوع لزوماً به معنای آن نیست …
