در ماهی که گذشت، اقتصاد همچنان روی تاریک خود را به مردم ایران نشان داد و هرچند برخی مسئولین از جمله رئیس کل بانک مرکزی مدعی مهار تورم شدند، روند رو به صعود تورم و افزایش قیمت کالاهای مورد نیاز مردم همچنان ادامه داشته است. مرداد در روایت رسمی، ماهی است که شاخص قیمت مصرفکننده در آن با جهش ۲۳.۲ واحدی از ۶۷۶.۹ در تیرماه به عدد ۷۰۰.۱ رسیده است که این عدد که بهتنهایی برای توصیف یک اقتصاد گرفتار گرانی مزمن و بیثباتی قیمتها کافی به نظر میرسد. اما آنچه در جداول گزارش مرکز آمار ایران از شاخص قیمت مصرفکننده مردادماه ۱۴۰۵ دیده میشود، تصویری فراتر از یک میانگین کلی است. تورم خوراکیها از ۱۰۰ درصد گذشته، روغن و چربیها نسبت به مرداد پارسال بیش از سه و نیم برابر گرانتر شدهاند، هزینه لبنیات و تخممرغ جهش کرده و فاصله تورمی میان دهکهای پایین و بالا باز هم بیشتر شده است. آنچه روی کاغذ تورم سالانه ۶۹.۹ درصدی نام دارد در زندگی روزمره بسیاری از خانوارها به معنای کوچکتر شدن خرید هفتگی، حذف تدریجی اقلام پروتئینی و دشوارتر شدن تامین نیازهای اولیه است.
معنای شاخص قیمت مصرفکننده ۷۰۰.۱ واحدی، این است که اگر سطح عمومی قیمتها در سال ۱۴۰۰ برابر ۱۰۰ در نظر گرفته شود، متوسط هزینه همان سبد مصرفی اکنون حدود هفت برابر شده است. البته این شاخص، میانگینی از قیمت هزاران کالا و خدمت است و هر خانوار تجربه متفاوتی از آن دارد. با این حال، اعداد نشان میدهند سرعت افزایش قیمتها همچنان بالاست؛ تورم ماهانه ۳.۴ درصد ثبت شده، تورم نقطهبهنقطه به ۸۹ درصد رسیده و تورم سالانه نیز نسبت به تیرماه که ۶۶ درصد بوده، ۳.۹ واحد درصد بالا رفته و به ۶۹.۹درصد رسیده است. این همزمانی مهم است. در بسیاری از دورهها ممکن است نرخ تورم سالانه بالا باشد، اما تورم ماهانه کاهش پیدا کند و نشانهای از آرامتر شدن روند قیمتها دیده شود. مرداد ۱۴۰۵ چنین تصویری ندارد. تورم ماهانه از ۳.۱درصد در تیر به ۳.۴درصد رسیده، تورم نقطهبهنقطه از ۸۷.۹ درصد به ۸۹ درصد افزایش یافته و تورم سالانه نیز از ۶۶ درصد به ۶۹.۹ درصد رسیده است. به بیان دیگر، هم اثر گرانی ماههای گذشته در آمار باقی مانده و هم موج تازه افزایش قیمتها ادامه دارد.
برای مردم، این اعداد در شکل دیگری ظاهر میشود. در صف فروشگاه، در خریدی که هر هفته سبکتر میشود، …
