صفحه سیاست-
روزنامه عبریزبان «هاآرتص» در تحلیلی درباره توافق مکه، بر یک نکته مهم تأکید کرده است: تشکیل ائتلاف میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان الزاماً به معنای شکلگیری یک جبهه نظامی علیه ایران نیست.
اگرچه بخشی از پروندههای امنیتی منطقه با موضوع نفوذ ایران ارتباط پیدا میکند، اما اعضای این چارچوب اعلام کردهاند که ائتلاف علیه کشور مشخصی شکل نگرفته است. همین گزاره میتواند نشانهای از تلاش برای تعریف یک معماری امنیتی متفاوت در منطقه باشد؛ معماریای که در آن کشورهای منطقه صرفاً در نقش متحدان امنیتی قدرتهای فرامنطقهای ظاهر نمیشوند. از ائتلاف نظامی تا بستر دیپلماتیک
نکته مهم در تحلیل «هاآرتص»، احتمال تغییر ماهیت این ائتلاف در صورت پیوستن کشورهای دیگر است. بر اساس این سناریو، ائتلاف مکه میتواند به جای تبدیل شدن به یک پیمان نظامی سنتی، به بستری سیاسی و دیپلماتیک برای هماهنگی کشورهای منطقه تبدیل شود.
اهمیت این تحول در آن است که کشورهای عضو میتوانند از ظرفیت چنین چارچوبی برای ایجاد یک کانال مذاکره مستقیم با ایران استفاده کنند؛ کانالی که موضوعاتی همچون امنیت خلیج فارس، تحولات دریای سرخ و وضعیت تنگههای هرمز و بابالمندب را دربرگیرد.
به بیان دیگر، در این مدل، مسئله اصلی «مهار ایران» از طریق ائتلاف نظامی نیست، بلکه تلاش برای مدیریت اختلافات و تعریف قواعد جدید تعامل با تهران است. هرمز و بابالمندب؛ محورهای اصلی گفتوگوی منطقهای
تنگه هرمز و بابالمندب از مهمترین نقاط راهبردی در معادلات امنیتی و اقتصادی منطقه هستند. هرگونه تنش در این دو مسیر میتواند مستقیماً بر امنیت انرژی، تجارت دریایی و اقتصاد جهانی اثر بگذارد.
از این منظر، ایجاد یک چارچوب منطقهای برای گفتوگو درباره این پروندهها میتواند برای کشورهای عربی، ترکیه و پاکستان جذابیت بیشتری نسبت به ورود به یک تقابل نظامی مستقیم داشته باشد.
در چنین شرایطی، مذاکره با تهران نه به معنای کنار گذاشتن اختلافات، بلکه میتواند ابزاری برای مدیریت آنها و جلوگیری از تبدیل اختلافات سیاسی به بحرانهای امنیتی و نظامی باشد. پیام مهمتر: منطقه به دنبال ابتکار عمل است
شاید مهمترین بخش این تحلیل، نه در ماهیت احتمالی ائتلاف، بلکه در تغییر نقش کشورهای منطقه نهفته باشد. …
