به گزارش خبرگزاری ایمنا، اسلام با نگاهی متفاوت به جایگاه انسان، کرامت او را به عنوان یکی از اساسیترین ارزشهای الهی معرفی کرد و در این نگرش، انسان صرفنظر از جایگاه، قومیت و ویژگیهای فردی، دارای منزلتی است که باید مورد احترام قرار گیرد و هیچ عاملی نباید این شأن و ارزش ذاتی را خدشهدار کند، همین نگاه، بنیان بسیاری از آموزههای اخلاقی، اجتماعی و حقوقی اسلام را شکل داده است.
حقوق بشر اسلامی نیز بر پایه همین جهانبینی، مجموعهای از حقوق و مسئولیتها را در کنار یکدیگر ترسیم میکند؛ حقوقی که هدف آن، حفظ عزت انسان، گسترش عدالت، تقویت امنیت و ایجاد جامعهای مبتنی بر احترام متقابل است. در این چارچوب، انسان نه تنها از حقوق مشخصی برخوردار است، بلکه در برابر دیگران نیز مسئولیتهایی دارد که ضامن پایداری روابط انسانی و اجتماعی خواهد بود.
آنچه نگاه اسلام به حقوق بشر را متمایز میسازد، پیوند عمیق میان کرامت انسانی و ارزشهای اخلاقی است. در این نگرش، عدالت، آزادی، همدلی، نوعدوستی و رعایت حقوق دیگران، مفاهیمی جدا از یکدیگر نیستند، بلکه حلقههای زنجیرهای هستند که در کنار هم، جامعهای پویا، آرام و برخوردار از اعتماد اجتماعی را شکل میدهند.
امروزه نیز توجه به ظرفیتهای حقوق بشر اسلامی میتواند زمینهای برای تقویت فرهنگ احترام، گفتوگو و همزیستی فراهم آورد. هرچه جامعه بیش از پیش بر محور کرامت انسان حرکت کند، فرصتهای بیشتری برای رشد، مشارکت، آرامش و توسعه همهجانبه فراهم خواهد شد؛ مسیری که اسلام از آغاز، آن را یکی از ارزشمندترین راههای تعالی انسان معرفی کرده است.
کرامت انسانی و حقوق شهروندی در پرتوی آموزههای اسلامی و قانون
ریحانه بختآور، حقوقدان و پژوهشگر حوزه حقوق جزا و جرمشناسی با بیان اینکه کرامت انسانی یکی از مفاهیمی است که میتواند نقطه اتصال میان ارزشهای اخلاقی، آموزههای دینی و اصول حقوقی باشد، به خبرنگار ایمنا میگوید: در اندیشه اسلامی، انسان دارای منزلت و ارزش ویژهای است و رعایت حقوق او از اهمیت فراوانی برخوردار است. این نگاه در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران نیز در قالب اصول متعددی از قانون اساسی بازتاب یافته است و از این منظر، حقوق بشر اسلامی را میتوان رویکردی دانست که در آن حفظ شخصیت انسان، عدالت، آزادیهای مشروع و مسئولیت …
