به گزارش خبرگزاری ایمنا، تا همین چند دهه پیش، وقتی پزشک یک دارو را تجویز میکرد، تفاوتهای فردی بیماران در پاسخ به دارو چندان در تصمیمگیریها لحاظ نمیشد. یک دارو با دوز مشخص برای گروه بزرگی از بیماران تجویز میشد و انتظار میرفت بدن آنها پاسخ مشابهی به درمان بدهد، اما واقعیت این است که بدن انسانها یکسان نیست.
دو بیمار با یک بیماری مشابه ممکن است به یک دارو پاسخهای متفاوتی نشان دهند؛ یکی بهسرعت بهبود پیدا کند، دیگری به دوز بیشتری نیاز داشته باشد و فردی دیگر با عوارض جانبی روبهرو شود. همین تفاوتها زمینه شکلگیری رویکردی در پزشکی و داروسازی با عنوان پزشکی شخصیسازیشده یا درمان دقیق شده است.
در این رویکرد، دارو و روش درمان تنها بر اساس نام بیماری انتخاب نمیشود، بلکه ویژگیهای فردی بیمار نیز مورد توجه قرار میگیرد. اطلاعات ژنتیکی، سن، وزن، وضعیت کبد و کلیه، بیماریهای زمینهای و داروهای دیگری که فرد مصرف میکند، میتوانند در انتخاب دارو یا تعیین دوز مناسب نقش داشته باشند.
یکی از مهمترین پایههای داروسازی شخصیسازیشده، فارماکوژنومیک است؛ حوزهای که ارتباط میان ویژگیهای ژنتیکی افراد و نحوه پاسخ بدن آنها به داروها را بررسی میکند.
ژنهای مختلف میتوانند بر نحوه جذب، تجزیه و دفع دارو در بدن تأثیر بگذارند، بنابراین ممکن است دارویی که برای یک فرد مؤثر است، در فرد دیگری اثربخشی کمتری داشته باشد یا حتی احتمال بروز عوارض آن بیشتر باشد.
در چنین شرایطی، بررسی بعضی ویژگیهای ژنتیکی میتواند به پزشک کمک کند تا انتخاب دقیقتری داشته باشد، البته این فناوری هنوز برای تمام داروها و بیماریها کاربرد گسترده و یکسانی ندارد و در بعضی حوزهها کاربرد آن بسیار پیشرفتهتر از سایر حوزههاست. قرص اختصاصی برای هر بیمار؛ رؤیا یا واقعیت؟
اینجا فناوریهای نوین داروسازی وارد میدان میشوند و یکی از فناوریهایی که توجه پژوهشگران را به خود جلب کرده، چاپ سهبعدی دارو است.
در چاپ سهبعدی دارو، برخلاف تولید سنتی که به طور معمول تعداد زیادی قرص با شکل و دوز یکسان تولید میشود، میتوان در آینده داروهایی با ویژگیهای متفاوت تولید کرد.
این فناوری میتواند امکان تنظیم دقیقتر دوز دارو، شکل قرص، سرعت آزادسازی ماده دارویی و حتی ترکیب …
