به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخصهای اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهمترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آبوهوایی کشور به شمار میرود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه میدهد و مبنای تصمیمگیری در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیطزیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگینهای بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاهمدت و بلندمدت را فراهم میکند و این دادهها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیشبینی مخاطرات احتمالی و برنامهریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دورههای متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارشهای اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارشها با تکیه بر دادههای علمی و شبکه گسترده ایستگاههای هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه میکنند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره شاخصهای اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهرهبرداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی میتواند در تصمیمگیریهای روزمره و برنامهریزیهای بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
گزارش وضعیت بارش، خشکسالی و دمای کشور در هفته 37 سال زراعی جاری / بارشهای پراکنده در شمال و جنوبشرق؛ میانگین بارش کشور همچنان کمتر از نرمال
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه در هفته سیوهفتم سال زراعی جاری و از تاریخ یازدهم تا هفدهم خرداد، یکسوم شمالی کشور و مناطق جنوبشرقی شاهد بارندگی بوده است، اظهار کرد: میانگین بارش استانهای آذربایجان شرقی ۰.۵ میلیمتر، البرز ۰.۵ میلیمتر، ایلام ۰.۱۰ میلیمتر، چهارمحال و بختیاری ۰.۵ میلیمتر، گیلان ۲.۲ میلیمتر، مازندران ۴.۲ میلیمتر و همدان ۰.۲ میلیمتر بیشتر از میانگین بارش بلندمدت در این هفته بوده است.
وی با بیان اینکه با این حال، میانگین بارش کشور در مقایسه با دوره بلندمدت، ۰.۴ میلیمتر کمتر بوده است، افزود: بیشترین بارش تجمعی این هفته در ایستگاه رئیسآباد در استان سیستان و بلوچستان به میزان ۴۴ میلیمتر، ایستگاه سیاهمزگی در استان گیلان به میزان ۲۴.۵ میلیمتر و ایستگاه گلعلیآباد در استان مازندران به میزان ۲۴.۴ میلیمتر ثبت شده است.
کمبارشی در بخشهایی از کشور؛ نوسان بارش در شمال و غرب ایران
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه انحراف مجموع بارش تجمعی هفته سیوهفتم سال زراعی جاری نسبت به بازه زمانی مشابه در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ را نشان میدهد، تصریح کرد: بر اساس نقشه انحراف بارش دریافتی نسبت به میانگین بلندمدت، در طول این هفته، بارش در بیشتر مساحت کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است.
ضیائیان با بیان اینکه استان ایلام در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر داشته است، ادامه داد: استانهای خراسان شمالی، گلستان، مازندران، گیلان، البرز، قزوین، زنجان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، همدان، چهارمحال و بختیاری و سیستان و بلوچستان در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال تا ۴۰ میلیمتر و در بخشهایی دیگر بارشی کمتر از نرمال تا ۱۵ میلیمتر داشتهاند.
وی با بیان اینکه استانهای خراسان رضوی، سمنان، تهران، قم، مرکزی و هرمزگان نیز در بخشهایی از مساحت خود بارشی کمتر از نرمال تا ۱۵ میلیمتر داشتهاند، گفت: سایر استانهای کشور در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
تداوم خشکسالی خفیف تا متوسط در نیمه شمالی کشور
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: نقشه وضعیت خشکسالی بر اساس شاخص کوتاهمدت مؤثر ۱۴ روزه (EDI) نشان میدهد که در این بازه زمانی، بیشتر استانهای نیمه شمالی کشور در شرایط خشکسالی خفیف تا متوسط و سایر مناطق در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
ضیائیان با بیان اینکه استانهای مازندران، کرمانشاه، خوزستان و سیستان و بلوچستان در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا متوسط داشتهاند، افزود: استانهای خراسان شمالی و رضوی، گلستان، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، کردستان، البرز، قزوین، زنجان و همدان نیز در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا متوسط و در بخشهای دیگری خشکسالی خفیف تا متوسط داشتهاند و استانهای سمنان و تهران در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
سیستان و بلوچستان گرمتر از نرمال؛ کردستان بیشترین کاهش دما را ثبت کرد
وی تصریح کرد: نمودار و نقشه اختلاف میانگین دمای هفته سیوهفتم سال زراعی جاری با میانگین دما در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه، وضعیت تغییرات دمایی کشور و استانها را نشان میدهد که میانگین دمای کشور در این هفته 0.8 درجه سانتیگراد افزایش داشته است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان سیستان و بلوچستان به میزان 2.6 و بیشترین بیهنجاری منفی دما مربوط به استان کردستان به میزان 0.9 درجه سانتیگراد بوده است و استانهای تهران، خوزستان، مرکزی، خراسان رضوی، البرز، خراسان شمالی، گیلان، مازندران و سمنان تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشتهاند.
بررسی مستمر شاخصهای اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آبوهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیتهای اقتصادی را فراهم میکند. استمرار این پایشها، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزههای مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیطزیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخصهای خشکسالی از مهمترین متغیرهایی هستند که میتوانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از این رو، تحلیل منظم این دادهها برای برنامهریزی و مدیریت ریسکهای اقلیمی اهمیت ویژهای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از دادههای علمی و بهروز در تدوین سیاستهای مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند زمینهساز افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارشهای اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آبوهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم میکند و به تصمیمگیران و افراد کمک میکند با شناخت بهتر شرایط، برنامهریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند. کد مطلب 995052
