فرید قدیری : کارنامه تازهای از «سیاستهای معیوب» حوزه عرضه مسکن بعد از اثبات شکست 2طرح خانهسازی دولتی طی 1.5دهه گذشته، کشف شده که محتوای آن نشان میدهد، «خانهسازیها در مناطق شهری ایران به جای سازگاری با روند تضعیف قدرت خرید خانوار در دهه 90»، در عمل نقش سرسره برای آنها در مسیر فقر مسکن را بازی کرد. صعود متراژ با سقوط درآمد
از سال1385 تا سال1403، متوسط مساحت واحدهای مسکونی ساخته و تکمیلشده در مناطق شهری ایران با 1.3برابر افزایش از 124مترمربع به 170مترمربع رسید. این بزرگسازی تصاعدی خانهها همزمان با رشد سریالی قیمت اسمی و حقیقی مسکن و همچنین همزمان با افت درآمد سرانه حقیقی اتفاق افتاد و باعث خروج بخشی از تقاضای خرید و اجاره خانه از بازار رسمی به سمت سکونتگاههای غیرسمی یا افت کیفیتسکونت شد.
قیمت اسمی مسکن در تهران طی همین فاصله 128برابر میشود و قیمت حقیقی آپارتمان نیز 2.5برابر؛ ضمن آنکه درآمد سرانه حقیقی ایرانیها از سال 90 تا 1400 نه تنها افزایش پیدا نمیکند که 36درصد سقوط میکند که به معنای «سقوط قدرت خرید طی دهه 90 و افزایش فقر در جامعه» است. قسمت عمده «صعود مساحت آپارتمانهای جدید» از ابتدای دهه90 شروع میشود؛ مقطعی که بهخاطر ریسکهای غیراقتصادی از جمله تحریم، امکان رشداقتصادی محدود میشود و رفاه خانوارها شروع به کاهش میکند. «واگرایی» جنس عرضه و نوع تقاضای مسکن طی حداقل 1.5دهه گذشته به این معنا که مساحت آپارتمانها در اوج کاهش قدرت خرید رو به افزایش گذاشت، خود عاملی برای «تشدید فقر مسکن به لحاظ دور از دسترسشدن خانه برای خرید و اجاره» بوده است. منشأ تولید آپارتمانهای بزرگ …
