جنگها را معمولا با تعداد زخمیها و کشتهها،خرابیها و خسارت به زیرساختها و تغییر مرزها به یاد میآوریم، اما جنگ صورتحساب دیگری هم دارد که گاهی سالها پس از خاموش شدن صدای گلولهها همچنان پرداخت میشود. این صورتحساب در صورتهای مالی شرکتها، در ارزش پول و بیش از همه در سفره خانوار ظاهر میشود. قیمتها بالا میروند، قدرت خرید کاهش پیدا میکند، پساندازها ارزش خود را از دست میدهند و گروههایی که کمترین امکان را برای محافظت از دارایی و درآمدشان دارند، بیشترین هزینه را میپردازند. تورم یکی از مهمترین مسیرهایی است که هزینه جنگ را از خط مقدم به زندگی روزمره مردم منتقل میکند. شماره جدید هفتهنامه «تجارت فردا» از همین زاویه به اقتصاد جنگ نگاه کرده است. پرسش محوری این شماره هم ساده اما مهم است، اینکه جنگ چرا و چگونه تورم را تشدید میکند؟
ایران در کمتر از یک قرن، سه تجربه متفاوت از جنگ را پشت سر گذاشته است. نخستین تجربه به شهریور ۱۳۲۰ بازمیگردد که با وجود اعلام بیطرفی ایران در جنگ جهانی دوم، نیروهای متفقین از شمال، جنوب و غرب وارد کشور شدند و ایران عملا به اشغال درآمد. تجربه دوم از شهریور ۱۳۵۹ آغاز شد که ارتش عراق به ایران حمله کرد و جنگی ۸ساله شکل گرفت. تجربه سوم نیز از خرداد ۱۴۰۴ آغاز شده و اقتصاد ایران را با ترکیبی از جنگ، تحریم، اختلال تجاری و محاصره دریایی روبهرو کرده است. وجه مشترک هر سه دوره، مرگ انسانها و ویرانیهای گسترده بوده، اما رفتار قیمتها در این سه مقطع یکسان نبوده است. …
