بیش از یک سال از آغاز حملات نظامی ائتلاف آمریکایی - اسرائیلی به ایران میگذرد؛ حملاتی که یکی از اهداف آن مورد هدف قرار دادن و نابود کردن زیرساختهای موشکی، پدافند هوایی و تأسیسات هستهای ایران بود. با توجه به سپری شدن دو جنگ گسترده، بسیاری از تحلیلگران غربی پیشبینی میکردند که توان نظامی ایران به زودی فرسوده میشود و تعداد زیادی از تسلیحات دفاعی ایران در خلال این دو جنگ نابود شده است. اما جدیدترین ارزیابیهای اطلاعاتی، تصاویر ماهوارهای و گزارشهای میدانی نشان میدهد که سناریوی پیشبینیشده محقق نشده است. جمهوری اسلامی ایران علاوه بر آنکه روند بازسازی نظامی خود را آغاز کرده است، با تغییر استراتژی تأمین تسلیحات، روی آوردن به شرکای جدید و بهرهگیری حداکثری از کارخانههای تسلیحاتی زیرزمینی، ساختار دفاعی خود را وارد فاز جدیدی کرده است که ممکن است معادلات نظامی در جنگ بعدی و احتمالی منطقه را دچار تحول اساسی سازد.
از موشک و پهپاد تا برتری هوایی متعارف
یکی از مهمترین و بحثبرانگیزترین تحولات در فرآیند بازسازی توان نظامی ایران، تغییر جهتگیری تهران در تأمین جنگندههای جدید است. بررسی مسیر توسعه نظامی ایران در چهار دهه گذشته نشان میدهد که تهران به دلیل تحریمهای گسترده تسلیحاتی و هزینه بالای ساخت ادوات نظامی - تسلیحاتی، از الگوی متعارف بسیاری از کشورهای منطقه فاصله گرفته است. در حالی که برخی کشورهای خاورمیانه با خرید جنگندههای پیشرفته غربی، سامانههای هشدار زودهنگام و تجهیزات شبکهمحور تلاش کردهاند برتری هوایی ایجاد کنند، ایران بخش مهمی از منابع خود را به حوزههایی مانند موشکهای بالستیک، پهپادها، جنگ نامتقارن و توسعه صنایع دفاعی داخلی اختصاص داده است. به همین دلیل، قدرت نظامی ایران را نمیتوان صرفا با تعداد جنگنده یا تجهیزات کلاسیک سنجید، بلکه باید آن را در چارچوب یک مدل متفاوت از بازدارندگی تحلیل کرد. …
