اگر قرار باشد یک معمار یا شهرساز از میان تمام اتفاقاتی که در سالهای اخیر در تهران گذشته، تصویری را بهعنوان نماد مدیریت شهری انتخاب کند، شاید چیزی گویاتر از حصاری که دور تئاتر شهر کشیده شده است، نباشد. حصاری که قرار بود حریم یک بنای فرهنگی را حفظ کند، اما در عمل بخشی از فضای عمومی شهر را نابود کرد، مسیر حرکت عابران را محدود کرد، کیفیت بصری یکی از مهمترین نقاط شهری تهران را کاهش داد و حتی در اطراف خود، فضاهایی تازه برای استقرار دستفروشان و فعالیتهای شبانه بیسامان ایجاد کرد.
برای من، بهعنوان یک معمار، مسئله فقط خود این حصار نیست. چیزی که بیشتر از همه نگرانکننده است، نوع نگاه به شهر است؛ اینکه وقتی با مسئلهای مواجه میشویم، اولین راهحل، بستن و جدا کردن فضاها باشد.
مجموعه تئاتر شهر سالها بهعنوان یک گره شهری و فضایی برای تعاملات اجتماعی به فعالیت خود ادامه داده بود. اساساً این مجموعه، ساختمان منفردی نیست که بتوان با ترسیم خط و مرز برای آن حریم تعریف کرد. معماری تئاتر شهر، بهخصوص با فرم دایرهای و ارتباطش با فضای پیرامونی، بخشی از هویت این میدان شهری است. در واقع، بخش مهمی از ارزش این بنا در رابطه و تعامل آن با شهر و شهروندان شکل گرفته است. به همین دلیل، وقتی فضای اطراف آن را جدا میکنیم، فقط مسیر عبور مردم را تغییر ندادهایم، بلکه بخشی از معنای این بنا را هم تغییر دادهایم.
در تعاریف معماری و شهرسازی، حریم لزوماً با حصار و دیوار تعریف نمیشود. گاهی یک مسیر پیاده، باغچه، فضای سبز و جانمایی کاربریهای خاص میتواند حریم یک ساختمان را تعریف کند. حریم موفق، شهروند را از یک بنا یا فضای شهری دور نمیکند، بلکه ارتباطی قوی و سالم میان شهروند و بنا ایجاد میکند.
اما متأسفانه در شهرداری تهران با مدیریت «علیرضا زاکانی»، سادهترین پاسخ همیشه بهترین پاسخ است. ساخت حصار و دیوار، پاسخ شهرداری تهران برای حل هر مشکلی است. …
