مهدیهسادات نقیبی، گروه اندیشه: در این نشست، دکتر مجید تفرشی با مرور بخشهایی از زندگی ناصرالملک، از تحصیل او در بریتانیا و حضورش در دانشگاه آکسفورد تا ارتباط او با دربار قاجار و نقشآفرینی در تحولات مشروطه سخن گفت و به برخی اسناد و روایتهای کمتر مورد توجه درباره مناسبات سیاسی آن دوره پرداخت. دکتر علیرضا ملاییتوانی نیز با ارائه تصویری متفاوت از ناصرالملک، او را «دولتمردی اجماعساز» توصیف کرد که در مقاطع بحرانی میتوانست میان نیروهای متعارض سیاسی نقش میانجی و تعادلبخش داشته باشد. در مقابل، دکتر داریوش رحمانیان با اتخاذ رویکردی انتقادی، تأکید کرد که برای شناخت ناصرالملک نباید صرفاً بر وجوه مثبت کارنامه او تمرکز کرد. او اصالت نامه مشهور منسوب به ناصرالملک درباره «زود بودن مشروطه» را زیر سؤال برد و هشدار داد که پیچیدگیهای جامعه ایران و تحولات مشروطه را نمیتوان به منش و تصمیمهای یک شخصیت تقلیل داد.
از آکسفورد تا دربار
مجید تفرشی، تاریخنگار، در آغاز سخنان خود با تأکید بر اینکه شناخت ناصرالملک تنها از طریق بررسی مقطعی از زندگی سیاسی او امکانپذیر نیست و یکی از مهمترین مقاطع زندگی او دوران تحصیلش در بریتانیا است، گفت: «ابوالقاسم خان قراگوزلو همدانی معروف به ناصرالملک، نوه محمودخان ناصرالملک، از رجال برجسته دوره قاجار و اولین ایرانی تحصیلکرده در دانشگاه آکسفورد بود. محمودخان ناصرالملک، نوه خود، ابوالقاسمخان را برای تحصیل به لندن برد. در آن زمان، سفیر ایران در بریتانیا، میرزا ملکمخان بود و یکی از اتفاقات مهم این سفر آن بود که ناصرالدینشاه متقاعد شد ناصرالملک برای ادامه تحصیل در بریتانیا بماند.» …
