حامد حامدی فعال سیاسی
روز سیام شهریورماه ۱۴۰۵، در لابهلای انبوه اخبار خبرگزاریهای داخلی، خبر کوتاه و کمبازدیدی دیده شد: آیتالله سید موسی شبیری زنجانی دار فانی را وداع گفتند. این اولین بار نیست که یک دههشصتی همچون من با خبر رحلت یک مرجع تقلید شیعه مواجه میشود. غیر از دو رهبر فقید جمهوری اسلامی، نگارنده شاهد درگذشت حضرات آیات مرعشی، گلپایگانی، اراکی، فاضل لنکرانی، بهجت، منتظری، موسوی اردبیلی، صانعی و حسنزاده آملی بودهام.
تغییر در کارکرد و جایگاه نهاد مرجعیت شیعی در ایران را میتوان از مشاهده واکنش جامعه بهطور عام و اقشار مذهبی بهطور خاص، به خبر درگذشت مراجع تقلید دریافت. اگر تشییع باشکوه دو رهبر فقید جمهوری اسلامی را به دلیل جایگاه سیاسیشان استثنا بگیریم، میتوان این تغییر تدریجی را در مقایسه مراسم تشییع مراجع تقلید در سه دهه اخیر بهروشنی مشاهده کرد؛ از تشییع باشکوه آیتا عظام گلپایگانی و اراکی تا تشییع آیتالله بهجت که به نظر میرسد آخرین تشییع باشکوه یک مرجع تقلید غیرسیاسی در این دوره بوده است. …













