نزدیک به ۵۰۰ نماینده از حدود ۳۳۰ رسانه جریان اصلی، اندیشکده، نهاد دولتی و سازمان بین‌المللی از ۱۱۲ کشور و منطقه جهان گرد هم آمدند تا درباره موضوع «مأموریت رسانه‌ها و اقدام مشترک در عصر تحول هوشمند» گفتگو کنند. این رویداد شاهد حضور هم‌زمان و کم‌سابقه رؤسای چندین سازمان بزرگ رسانه‌ای جهان بود؛ از جمله آندری کوندراشوف، مدیرکل خبرگزاری تاس روسیه؛ فابریس فریس، رئیس و مدیرعامل خبرگزاری فرانسه؛ دیزی ویراسینگهام، رئیس و مدیرعامل خبرگزاری آسوشیتدپرس؛ و پل باسکوبِرت، رئیس خبرگزاری رویترز. شاید این پرسش مطرح شود که چه عاملی آنها را به پکن کشانده است؟
«نشست جهانی رسانه‌ها» که به عنوان بستری سطح‌بالا برای تبادلات رسانه‌ای در جهان شناخته می‌شود، در سال ۲۰۰۹ با ابتکار خبرگزاری شین‌هوا و همکاری چندین سازمان خبری برجسته بین‌المللی پایه‌گذاری شد و اکنون هفتمین دوره آن با موفقیت برگزار گردیده است.
شی جین‌پینگ، رئیس جمهور چین، در سال ۲۰۲۱ و در پیامی به مناسبت چهارمین نشست جهانی رسانه‌ها خاطرنشان کرد: «رسانه‌ها مسئولیت اجتماعی مهمی در پرداختن صحیح به پرسش‌های عصر ما و ایجاد اجماعی گسترده در سطح جهان بر عهده دارند.»
خبرگزاری شین‌هوا به‌عنوان مبتکر و یکی از سازمان‌دهندگان اصلی این نشست، با الهام از پیام شی جین‌پینگ، طی پنج سال گذشته تلاش کرده این ابتکار مهم را به جریانی پویا تبدیل کند؛ جریانی که تبادل نظر و یادگیری متقابل را در فضای رسانه‌ای جهان تقویت کرده و به‌طور مستمر بر دامنه نفوذ این نشست افزوده است.
حضور هم‌زمان چنین سازمان‌های تأثیرگذار بین‌المللی در حوزه رسانه و ارتباطات، به‌خوبی اهمیت این نشست را نشان می‌دهد. در نشست گفتگوی سطح بالا درباره همکاری میان رسانه‌های جریان اصلی بین‌المللی که پس از مراسم افتتاحیه در هفتم نوامبر برگزار شد، رؤسای خبرگزاری‌های شین‌هوا، آسوشیتدپرس، رویترز و خبرگزاری فرانسه حضور داشتند و شبکه سی‌ان‌ان نیز با اعزام یکی از معاونان ارشد خود در این نشست شرکت کرد. یکی از نمایندگان بین‌المللی خاطرنشان کرد که فرصت گفتگو مستقیم با این تعداد از همتایان برجسته، آن هم به‌طور هم‌زمان و در یک مکان، به‌خودی‌خود بسیار ارزشمند است.
رهبران سازمان‌های بزرگ رسانه‌ای جهان در پکن گرد هم آمدند تا به پرسشی مهم پاسخ دهند: آینده صنعت خبر در سطح جهان چه خواهد بود؟
نشست جهانی رسانه‌ها، از نخستین دوره خود که بر محورهایی مانند همکاری، واکنش، منافع متقابل و توسعه متمرکز بود تا دوره امسال با شعار «مأموریت رسانه‌ای و اقدام مشترک در عصر تحول هوشمند»، همواره به مهم‌ترین دغدغه‌های دوران معاصر توجه داشته است. با گسترش پرشتاب هوش مصنوعی، صنعت خبر اکنون در نقطه عطفی قرار گرفته است. فناوری در حال دگرگون کردن تمام مراحل تولید و توزیع اطلاعات است و این تحول هر رسانه‌ای را با پرسش‌هایی اساسی روبه‌رو می‌کند: مأموریت ما چیست؟ مرزهای فعالیت ما کجاست؟ و چگونه باید مسیر پیش رو را طی کنیم؟
فو هوا، رئیس خبرگزاری شین‌هوا، اظهار داشت که سازمان‌های رسانه‌ای باید با آغوش باز از فناوری استقبال کنند و با استفاده مؤثر از آن، به پرورش روزنامه‌نگارانی توانمندشده با فناوری بپردازند. با این حال، او هشدار داد که هوش مصنوعی نمی‌تواند به‌صورت فیزیکی در محل وقوع رویدادهای خبری حضور یابد و همچنان خطراتی مانند توهمات هوش مصنوعی وجود دارد. او از همتایان خود در سراسر جهان خواست ضمن ایجاد سازوکارهای ایمنی مستحکم برای استفاده از فناوری، در قالب ائتلافی مبتنی بر اعتبار با یکدیگر متحد شوند تا با انتشار اطلاعات نادرست مقابله کنند.
آنچه این اجلاس را به رویدادی ضروری برای رهبران رسانه‌ای تبدیل کرده، رویکرد عمل‌گرایانه و نتیجه‌محور آن است. شرکت‌کنندگان با تکیه بر محور اصلی اجلاس به اجماعی مشترک دست یافتند و آن را به اقدامات ملموس و عملی تبدیل کردند. در مراسم افتتاحیه، ابتکار توسعه مشترک استانداردهای کاربرد هوش مصنوعی در رسانه‌های جهانی که از سوی خبرگزاری شین‌هوا مطرح شد، به یکی از دغدغه‌های مشترک نمایندگان رسانه‌ای کشورهای مختلف پاسخ داد.
علاوه بر این، اجلاس با بهره‌گیری از دیدگاه‌ها و خرد جمعی شرکت‌کنندگان، به سند «اجماع پکن در هفتمین نشست جهانی رسانه‌ها» دست یافت؛ سندی که بر استفاده گسترده، فراگیر و مسئولانه از هوش مصنوعی در حوزه رسانه تأکید دارد. خبرگزاری شین‌هوا با عبور از مرحله تبادل صرف دیدگاه‌ها و حرکت به سمت تدوین مشترک قواعد، تلاش‌های خود را به ابتکاراتی تبدیل کرده است که رسانه‌های جهان می‌توانند در آن مشارکت داشته باشند.
حضور گسترده رهبران رسانه‌ای از سراسر جهان، نتیجه فضای فراگیر این اجلاس و دستور کار متنوع و چندبعدی آن است؛ فضایی که امکان طرح کامل دیدگاه‌های مختلف و تبادل تجربیات و ایده‌ها را فراهم می‌کند. یکی از فعالان رسانه‌ای این رویداد را در تراز جهانی توصیف کرد، زیرا علاوه بر رسانه‌های غربی، طیف گسترده‌ای از سازمان‌های رسانه‌ای جنوب جهانی را نیز گرد هم آورده است. در این گردهمایی، تازه‌ترین تحولات و فناوری‌های پیشرفته صنعت رسانه در کنار بحث‌های عمیق درباره چشم‌انداز ارتباطات جهانی مورد بررسی قرار گرفت. در این میان، آرمان پیشگامی در روایت داستان‌های جنوب جهانی نیز بازتاب گسترده‌ای داشت. رهبران رسانه‌ای جنوب جهانی که با چالش‌های دیرپایی مانند ساده‌سازی بیش از حد، کلیشه‌سازی و به حاشیه رانده شدن صدایشان در نتیجه شکاف دیجیتال روبه‌رو هستند، خواستار رهایی از چارچوب‌های تحمیل‌شده از سوی غرب و دستیابی به استقلال در روایتگری شدند.
چین امروز دیگر صرفاً موضوعی برای مشاهده و بررسی رسانه‌های جهان نیست، بلکه به بازیگری فعال در تعیین دستورکارهای جهانی و تأمین‌کننده‌ای توانمند در حوزه کالاهای عمومی بین‌المللی تبدیل شده است. نفوذ چین توجه جهانیان را به خود جلب کرده، ظرفیت این کشور در هدایت امور، همتایان رسانه‌ای را پیرامون چالش‌های مشترک گرد هم آورده و قدرت الهام‌بخشی آن بستری برای گفتگوی صریح میان دیدگاه‌های گوناگون فراهم کرده است. گردهمایی رهبران رسانه‌ای جهان در پکن، نشان‌دهنده به رسمیت شناختن دستاوردهای توسعه‌ای چین در دوران جدید از سوی جامعه بین‌المللی است و در عین حال، بر افزایش نقش و اعتبار رسانه‌های جریان اصلی چین در مدیریت جهانی رسانه‌ها تأکید دارد.
متخصصان رسانه‌ای از سراسر جهان که در پکن گرد هم آمده‌اند، در نقطه آغاز مرحله‌ای تاریخی، دست در دست یکدیگر گذاشته‌اند. آنها با اتکا به همکاری و اعتماد متقابل، آینده عصری را که با تحول هوشمند تعریف می‌شود، روشن خواهند کرد و فصل تازه‌ای را در مسیر ایجاد یک زیست‌بوم اطلاعاتی جهانی فراگیرتر، عادلانه‌تر و قابل اعتمادتر رقم خواهند زد.
