به گزارش صدای بورس، بانک هلندی ING تصمیم گرفته مجموعه‌ای از وام‌های مرتبط با پروژه‌های مراکز داده، به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار را به فروش بگذارد. بخشی از این تسهیلات به پروژه بزرگ استارگیت مربوط می‌شود که با حمایت OpenAI، اوراکل و سافت‌بانک در حال توسعه است. اهمیت این خبر بیش از آنکه به مبلغ وام‌ها مربوط باشد، به شرایط تأمین مالی صنعت هوش مصنوعی بازمی‌گردد.
شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، گوگل، متا و اوراکل در سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی انجام داده‌اند. بااین‌حال، بخش قابل‌توجهی از پروژه‌های مراکز داده به منابع مالی استقراضی وابسته است و بازگشت سرمایه آن‌ها نیز به رشد تقاضا برای خدمات هوش مصنوعی در سال‌های آینده بستگی دارد.
در چنین شرایطی، افزایش فشارهای سیاسی برای محدودکردن توسعه مراکز داده در آمریکا می‌تواند معادلات اقتصادی این پروژه‌ها را تغییر دهد. هرگونه تأخیر در ساخت یا بهره‌برداری به معنای عقب‌افتادن درآمدهاست، درحالی‌که هزینه‌های مالی و بازپرداخت بدهی‌ها همچنان ادامه خواهد داشت.
از سوی دیگر، اگر بانک‌ها برای فروش وام‌های موجود ناچار به ارائه تخفیف‌های قابل‌توجه شوند، می‌توان انتظار داشت که تأمین‌کنندگان مالی در اعطای تسهیلات جدید محتاط‌تر عمل کنند و نرخ بهره بالاتری مطالبه کنند. در نتیجه، هزینه سرمایه افزایش می‌یابد و توجیه اقتصادی برخی پروژه‌ها با تردید مواجه می‌شود.
البته فروش وام‌های ING به‌تنهایی نشانه بحران اعتباری نیست و ممکن است صرفاً با هدف مدیریت ترازنامه و نقدینگی بانک انجام شده باشد. آنچه اهمیت دارد، قیمت نهایی فروش این وام‌ها و میزان تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک پروژه‌های مراکز داده است.
مسئله اصلی این است که ریسک صنعت هوش مصنوعی دیگر صرفاً به ارزش‌گذاری بالای سهام شرکت‌های فناوری محدود نمی‌شود. اگر رشد درآمدها نتواند هزینه سرمایه‌گذاری‌های گسترده را پوشش دهد و هم‌زمان هزینه تأمین مالی افزایش یابد، فشار می‌تواند از شرکت‌های فناوری به بانک‌ها و مؤسسات مالی تأمین‌کننده منابع این صنعت نیز منتقل شود.
به نظر می‌رسد بازار به‌تدریج از مرحله خوش‌بینی به ظرفیت‌های هوش مصنوعی عبور کرده و وارد مرحله ارزیابی بازده اقتصادی سرمایه‌گذاری‌ها شده است. در این مرحله، صرف رشد تقاضا یا توسعه فناوری برای توجیه ارزش‌گذاری‌ها کافی نیست و توانایی شرکت‌ها در تبدیل سرمایه‌گذاری‌های عظیم به درآمد و جریان نقدی پایدار، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
آینده هوش مصنوعی همچنان می‌تواند روشن باشد، اما این به معنای سودآوربودن تمام سرمایه‌گذاری‌هایی نیست که امروز با تکیه بر این آینده انجام می‌شوند.
منبع: Bloomberg کد مطلب 558696 حبیب علیزاده
