با نزدیک شدن به روزهای سرد سال، خرید پوشاک گرم به یکی از هزینه‌های مهم خانوارها تبدیل می‌شود. بازار لباس زمستانی امسال علاوه بر تقاضای فصلی، با افزایش هزینه تأمین مواد اولیه، مشکلات واردات و فشار هزینه‌های تولید مواجه است. تورم پوشاک در دوازده‌ماهه منتهی به مهر ۱۴۰۵ به ۷۲٫۲ درصد رسیده و این موضوع نگرانی درباره قیمت محصولات زمستانی را افزایش داده است. کاپشن، پالتو، بوت، نیم‌بوت، پلیور و لباس‌های گرم کودک از جمله محصولاتی هستند که ممکن است افزایش هزینه‌های زنجیره تولید را در قیمت نهایی خود منعکس کنند. تورم پوشاک به ۷۲ درصد رسید؛ بازار زمستانی چه وضعیتی دارد؟
یکی از مهم‌ترین نشانه‌های وضعیت بازار لباس، افزایش قابل توجه تورم این گروه کالایی است. تورم دوازده‌ماهه پوشاک در مهر ۱۴۰۵ به ۷۲٫۲ درصد رسیده است؛ رقمی که نشان می‌دهد هزینه تهیه لباس برای خانوارها با فشار قابل توجهی مواجه شده است.
مجید نامی، مشاور ارشد اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران، سهم مواد اولیه در قیمت تمام‌شده محصولات پوشاک را حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد اعلام کرده است. این سهم بالا باعث می‌شود هرگونه افزایش هزینه پارچه، نخ، الیاف و سایر مواد اولیه، ظرفیت انتقال به قیمت فروش را داشته باشد.
بازار پوشاک زمستانی نیز از این شرایط مستثنا نیست. تولید کاپشن و پالتو به پارچه‌های ضخیم، آستر، الیاف عایق، زیپ، دکمه و سایر ملزومات نیاز دارد. در کفش‌های زمستانی نیز هزینه چرم، زیره، مواد مصنوعی، آستر و دوخت در قیمت نهایی نقش دارد.
البته تورم ۷۲٫۲ درصدی به معنای افزایش یکسان قیمت تمام محصولات زمستانی به همین میزان نیست. قیمت هر کالا به ترکیب مواد اولیه، هزینه تولید، برند، کیفیت و موجودی فروشنده بستگی دارد. چرا کاپشن و پالتو در معرض افزایش قیمت قرار دارند؟
کاپشن و پالتو از محصولاتی هستند که بخش قابل توجهی از هزینه تولید آن‌ها به مواد اولیه وابسته است. در مدل‌های ضخیم و زمستانی، علاوه بر پارچه رویه، هزینه آستر، لایه عایق، دوخت و یراق‌آلات نیز اهمیت دارد.
افزایش هزینه تأمین مواد اولیه می‌تواند از چند مسیر به بازار مصرف منتقل شود:
پارچه و الیاف: افزایش قیمت مواد اولیه نساجی، هزینه تولید لباس‌های زمستانی را بالا می‌برد.
هزینه دوخت و تولید: افزایش هزینه نیروی کار، انرژی و نگهداری کارگاه‌ها بر قیمت تمام‌شده اثر می‌گذارد.
حمل‌ونقل: افزایش هزینه انتقال مواد اولیه و محصولات آماده، حاشیه هزینه تولیدکننده و فروشنده را بیشتر می‌کند.
وابستگی به واردات: کالاهایی که به پارچه، الیاف یا قطعات وارداتی وابسته‌اند، در برابر نوسان هزینه تأمین حساس‌تر هستند.
این عوامل لزوماً به معنی افزایش فوری و یکسان قیمت همه کاپشن‌ها نیستند؛ اما اگر هزینه‌های جدید در سفارش‌های تولید و تأمین کالا تثبیت شوند، احتمال انتقال آن‌ها به قیمت مصرف‌کننده بیشتر خواهد شد.
هزینه واردات پارچه و الیاف چه اثری بر قیمت لباس دارد؟
یکی از مسائل مهم صنعت پوشاک، دشواری تأمین برخی مواد اولیه است. پنبه، پلی‌استر و ویسکوز از الیاف پرکاربرد در صنعت نساجی هستند و اختلال در تأمین هرکدام می‌تواند بر هزینه تولید اثر بگذارد.
برآوردهای مطرح‌شده از سوی فعالان صنعت نشان می‌دهد حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد پنبه موردنیاز کشور از واردات تأمین می‌شود. بنابراین، تغییر شرایط تجارت خارجی و هزینه انتقال محموله‌ها می‌تواند به‌طور غیرمستقیم بر قیمت محصولات نهایی اثر بگذارد.
هزینه حمل یک کانتینر از چین نیز که پیش‌تر حدود ۲ تا ۳ هزار دلار عنوان شده بود، در گزارش‌های اخیر به محدوده ۱۸ تا ۲۰ هزار دلار رسیده است. طولانی‌تر شدن زمان انتقال کالا نیز هزینه خواب سرمایه و تأمین مالی تولیدکنندگان را افزایش می‌دهد.
این مسئله برای تولیدکنندگان کوچک اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا معمولاً امکان خرید عمده مواد اولیه یا مدیریت هزینه‌های حمل در مقیاس تولیدکنندگان بزرگ را ندارند.
در نتیجه، حتی اگر قیمت یک نوع پارچه در داخل کشور تغییر محسوسی نداشته باشد، افزایش هزینه تأمین سایر اجزای تولید می‌تواند قیمت نهایی لباس را تحت تأثیر قرار دهد. قیمت کفش زمستانی و بوت چه مسیری را طی می‌کند؟
بازار کفش زمستانی شرایط متفاوتی با پوشاک دارد. در این گروه، نوع زیره، جنس رویه، کیفیت دوخت، مقاومت در برابر رطوبت و مواد به‌کاررفته در داخل کفش، نقش مهمی در قیمت‌گذاری دارند.
برای مثال، یک نیم‌بوت با رویه مصنوعی و زیره معمولی از نظر هزینه تولید با یک بوت چرمی دارای آستر گرم و زیره مقاوم تفاوت دارد. به همین دلیل، افزایش قیمت مواد اولیه نیز الزاماً روی تمام مدل‌ها اثر یکسانی نمی‌گذارد.
مهم‌ترین گروه‌های کفش زمستانی در بازار عبارت‌اند از:
بوت و نیم‌بوت چرمی زنانه
بوت و نیم‌بوت مردانه
کفش زمستانی روزمره
کفش ضدآب و مناسب بارندگی
کفش ساق‌دار اسپرت
بوت و چکمه زمستانی کودک
کفش‌های عایق و مناسب مناطق سردسیر
در این بازار، محصولات وارداتی و مدل‌هایی که مواد اولیه یا قطعات آن‌ها از خارج تأمین می‌شود، بیشتر در معرض تغییر هزینه جایگزینی کالا قرار دارند.
از طرف دیگر، تولیدکنندگان داخلی می‌توانند بخشی از تقاضا را پوشش دهند؛ اما قیمت نهایی محصولات آن‌ها نیز به هزینه چرم، مواد مصنوعی، زیره، دستمزد و سایر نهاده‌های تولید وابسته است.
لباس‌های بافت، پلیور و سویشرت هم گران‌تر می‌شوند؟
پلیور، ژاکت، بافت، هودی و سویشرت از اقلام پرمصرف فصل سرما هستند. برخلاف کاپشن و پالتو، قیمت این محصولات به وزن پارچه، نوع نخ، ترکیب الیاف و روش تولید وابستگی زیادی دارد.
لباس‌های بافتنی با الیاف طبیعی، ترکیبات پشمی یا نخ‌های باکیفیت معمولاً هزینه تولید متفاوتی نسبت به مدل‌های تولیدشده با الیاف مصنوعی دارند.
در این میان، سه عامل اهمیت بیشتری دارند:
۱. نوع الیاف: افزایش هزینه پنبه، پلی‌استر و سایر مواد نساجی می‌تواند هزینه تولید را تغییر دهد.
۲. تراکم و وزن محصول: پلیورهای ضخیم و سنگین معمولاً مواد اولیه بیشتری مصرف می‌کنند.
۳. هزینه تولید و عرضه: دستمزد، بسته‌بندی، حمل‌ونقل و حاشیه سود فروشگاه نیز در قیمت نهایی اثرگذار هستند.
به همین دلیل، خریداران نباید تنها قیمت دو لباس را با توجه به ظاهر آن‌ها مقایسه کنند. ترکیب الیاف، وزن، کیفیت دوخت و دوام محصول در ارزش خرید اهمیت دارد. هزینه خرید پوشاک زمستانی برای خانواده‌ها سنگین‌تر می‌شود؟
یکی از پیامدهای افزایش هزینه پوشاک، بالا رفتن مخارج فصلی خانوارهاست. خانواده‌ای که برای چند عضو خود به لباس گرم، کفش مناسب و لوازم جانبی نیاز دارد، با چند خرید جداگانه روبه‌رو می‌شود.
این هزینه فقط به تهیه یک کاپشن یا یک جفت کفش محدود نیست. خرید پالتو، پلیور، شلوار ضخیم، جوراب گرم، شال، کلاه و دستکش نیز می‌تواند به مخارج زمستانی اضافه شود.
در خانواده‌های دارای فرزند، این مسئله اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تغییر سایز لباس و کفش کودکان باعث می‌شود خرید مجدد در فاصله زمانی کوتاه‌تری ضرورت پیدا کند.
در چنین شرایطی، کاهش قدرت خرید می‌تواند رفتار مصرف‌کنندگان را تغییر دهد. برخی خانوارها ممکن است خرید لباس‌های غیرضروری را به تعویق بیندازند، به سراغ محصولات اقتصادی‌تر بروند یا به جای خرید چند دست لباس، روی یک محصول بادوام‌تر تمرکز کنند.
این تغییر رفتار برای فروشندگان نیز اهمیت دارد. افزایش هزینه تولید در شرایطی که تقاضای مؤثر ضعیف است، لزوماً به معنای افزایش متناسب فروش و درآمد نخواهد بود. پیش‌بینی قیمت پوشاک زمستانی در نیمه دوم آبان ۱۴۰۵
چشم‌انداز بازار پوشاک زمستانی در نیمه دوم آبان به چند متغیر اصلی وابسته است. نخستین عامل، هزینه جایگزینی کالا برای تولیدکنندگان و فروشندگان است. اگر مواد اولیه با قیمت بالاتری تأمین شوند، تولیدات جدید ممکن است با قیمت بیشتری وارد بازار شوند.
عامل دوم، میزان تقاضای مصرف‌کنندگان است. با سردتر شدن هوا، نیاز به کاپشن، پالتو، بوت و لباس‌های گرم افزایش پیدا می‌کند؛ اما قدرت خرید خانوارها می‌تواند مانع تبدیل این نیاز به خرید گسترده شود.
عامل سوم نیز وضعیت واردات و حمل‌ونقل است. تداوم هزینه‌های بالای تأمین کالا می‌تواند به‌خصوص در محصولات وارداتی و مدل‌های وابسته به مواد اولیه خارجی، فشار بیشتری ایجاد کند.
بر این اساس، سناریوی افزایش تدریجی قیمت برخی محصولات زمستانی در صورت استمرار هزینه‌های بالای تولید و تأمین قابل طرح است. با این حال، نمی‌توان برای تمام گروه‌های پوشاک درصد افزایش یکسانی تعیین کرد.
در مقابل، فروشگاه‌هایی که موجودی قبلی دارند یا برای جذب مشتری تخفیف ارائه می‌کنند، ممکن است قیمت‌های متفاوتی نسبت به کالاهای تازه‌تأمین‌شده داشته باشند.
بنابراین، انتظار می‌رود بازار زمستانی با اختلاف قیمت بیشتری میان محصولات اقتصادی، میان‌رده و برندهای گران‌تر مواجه باشد. وضعیت نهایی قیمت‌ها به ترکیب هزینه تأمین، میزان موجودی و قدرت خرید مصرف‌کنندگان بستگی خواهد داشت. خریداران لباس زمستانی به چه نکاتی توجه کنند؟
در شرایطی که هزینه پوشاک افزایش پیدا کرده، انتخاب محصول مناسب اهمیت بیشتری دارد. خرید ارزان‌ترین کالا همیشه به معنای صرفه‌جویی نیست؛ همان‌طور که پرداخت مبلغ بالاتر نیز لزوماً کیفیت بهتر را تضمین نمی‌کند.
برای خرید کاپشن و پالتو، کیفیت دوخت، جنس پارچه، نوع آستر و کیفیت زیپ اهمیت دارد. در کفش زمستانی نیز مقاومت زیره، راحتی، کیفیت اتصال رویه و میزان محافظت در برابر رطوبت باید بررسی شود.
چند نکته کاربردی برای مدیریت هزینه خرید زمستانی:
قیمت چند فروشگاه را برای یک مدل و مشخصات یکسان مقایسه کنید.
جنس و ترکیب الیاف لباس را پیش از خرید بررسی کنید.
در خرید کفش، راحتی و کیفیت زیره را در اولویت قرار دهید.
لباس‌های پایه و پرمصرف را به خریدهای غیرضروری ترجیح دهید.
به تخفیف‌های واقعی و قیمت نهایی پس از تخفیف توجه کنید.
برای لباس کودک، امکان استفاده در فصل آینده و تغییر سایز را در نظر بگیرید.
بازار پوشاک زمستانی در آبان ۱۴۰۵ با دو فشار هم‌زمان مواجه است: افزایش هزینه تأمین و محدودیت قدرت خرید. از یک طرف تولیدکننده برای حفظ کیفیت ناچار به مدیریت هزینه‌های بالاتر است و از طرف دیگر مصرف‌کننده تلاش می‌کند با بودجه محدود، نیازهای ضروری فصل سرما را تأمین کند. همین فاصله میان هزینه تولید و توان خرید خانوار، مهم‌ترین چالش بازار لباس و کفش زمستانی در هفته‌های پیش رو خواهد بود.
