جهش قیمت مواد غذایی در یک سال گذشته | چرا افزایش سالانه حقوق و دستمزد پاسخگو نیست؟

به گزارش همشهری آنلاین، بر اساس اطلاعات رسمی مرکز آمار ایران، مردم در شرایط فعلی حدود ۱۱۰ درصد بیشتر از سال قبل باید برای تأمین مواد غذایی هزینه کنند؛ این در حالی است که درآمد آنها بعد از افزایش حدود ۴۰ درصدی در ابتدای سال، تاکنون ثابت مانده و قدرت خرید آن در مقایسه با تورم به‌شدت آب رفته است.

گرانی غذا و ناتوانی حقوق

میانگین قیمت مواد غذایی در بهمن امسال در مقایسه با بهمن سال گذشته، بیش از دو برابر شده است. با توجه به میانگین سهم ۳۸.۹ درصدی غذا در سبد مصرفی خانوار، حتی با فرض ثابت ماندن سایر هزینه‌های زندگی نیز تمام افزایش مزد و حقوق امسال با جهش تورم غذا خنثی شده است. نکته قابل تأمل اینکه در یک سال اخیر سایر هزینه‌های زندگی نیز رشد بالایی داشته و افزایشی بین ۴۰ تا ۶۰ درصد را تجربه کرده است.

در شرایطی که گرانی مواد غذایی، بخش بزرگی از درآمد خانوارها را می‌بلعد، آن‌ها ناچار به حذف هزینه‌های ظاهراً غیرضروری هستند و کیفیت زندگی خود را تا سطح قدرت خرید خود کاهش می‌دهند. این کاهش هزینه‌ها در اولین گام حوزه‌های فرهنگی و آموزشی را شامل می‌شود و در ادامه تا حوزه‌های استراتژیک بهداشت و درمان نیز گسترش می‌یابد.

قوت غالب قربانی تورم

در سفره ایرانی، نان و برنج قوت غالب محسوب می‌شود. دو کالای اساسی که تورم نقطه‌به‌نقطه آنها در بهمن ۱۴۰۴ نسبت به بهمن ۱۴۰۳ بنا به اطلاعات رسمی مرکز آمار به ترتیب ۱۵۰ و ۱۹۳ درصد بوده است.

به این فهرست باید گرانی ۱۵۵ درصدی قیمت روغن، ۱۶۹ درصدی قیمت میوه، ۱۴۶ درصدی قیمت تخم‌مرغ، ۱۱۷ درصدی قیمت گوشت مرغ و جهش ۱۰۷ درصدی قیمت حبوبات را نیز اضافه کرد.

بر اساس اطلاعات رسمی مرکز آمار ایران و متناسب با ضریب اهمیت مواد غذایی در سفره خانوار، هزینه غذا برای خانوار ایران در بهمن امسال نسبت به بهمن سال قبل ۱۱۰ درصد بالاتر بوده است.

هزینه معیشت در ترازوی تورم

محاسبات نشان می‌دهد در بهمن سال گذشته، هزینه مواد غذایی هر ایرانی به‌طور میانگین حدود ۱۰۲ هزار تومان بوده است و این فرد در یک ماه باید حدود ۳ میلیون و ۵۰ هزار تومان صرف تأمین مواد غذایی می‌کرد.

بر اساس این اطلاعات، هزینه ماهانه معیشت یک خانوار سه‌نفره در بهمن سال گذشته معادل ۹ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان برآورد شده و البته این رقم فقط ۳۸.۹ درصد از کل هزینه زندگی در یک ماه را تشکیل می‌دهد. به بیانی دیگر، هزینه کل زندگی یک خانوار ۳ نفره در بهمن سال قبل بیش از ۲۳ میلیون و ۵۱۰ هزار تومان بوده که ۹ میلیون و ۱۵۰ هزار تومان از آن صرف غذا شده است.

بر اساس تازه‌ترین محاسبات، هزینه غذا و معیشت ایرانیان در بهمن امسال نیست به بهمن سال قبل ۱۱۰ درصد افزایش پیدا کرده است به‌گونه‌ای که هزینه روزانه غذای یک نفر به ۲ میلیون و ۱۳۰ هزار تومان رسیده و هزینه ماهانه غذای یک نفر از ۶ میلیون و ۳۸۹ هزار تومان عبور کرده است.

بر اساس محاسبات مبتنی بر آمارهای رسمی، هزینه غذای یک خانوار سه‌نفره در بهمن امسال به ۱۹ میلیون و ۱۶۹ میلیون تومان رسیده و کل هزینه معیشت این خانوار ۴۹ میلیون و ۲۷۷ هزار تومان برآورد می‌شود.

لزوم افزایش حقوق همگام با تورم

همین دو سال پیش، وقتی اقتصاد نسبتاً با ثبات ترکیه دچار شوک‌های تورمی شد، دستمزدها چند بار در سال متناسب با افزایش تورم رشد کردند تا هم تأمین معیشت خانوارها با مشکل مواجه نشود و هم بازارها با افت تقاضا دچار رکود نشود.

موضوعی که در ایران هیچ‌گاه مورد توجه قرار نگرفته و همواره در موج‌های تورمی ابتدا معیشت خانوارها و سپس رونق بازارها قربانی آن شده است.

افزایش یک‌بار در سال حقوق کارکنان در قانون بودجه و دستمزد کارگران در شورای عالی کار، گرچه در شرایط ثبات اقتصادی مشکلی ایجاد نمی‌کند اما در سال‌های بد اقتصادی؛ نظیر امسال، کار را به‌جایی می‌رساند که دولت باید یارانه ملی توزیع کند تا سفره مردم از حداقل‌ها خالی نماند.