احیای خانه تاریخی علاءالدوله در بافت تاریخی تهران

به گزارش همشهری آنلاین، محمد احمدی گفت: خانه تاریخی علاءالدوله در خیابان فردوسی تهران که در آستانه تخریب و تبدیل به پارکینگ بود، پس از تملک توسط شهرداری در سال ۱۳۹۷ و اجرای عملیات حفاظت اضطراری، اکنون مراحل تخصصی مرمت و احیای خود را طی می‌کند. این پروژه که با مشارکت سرمایه‌گذار بخش خصوصی در حال انجام است، ظرف یک سال آینده به عنوان پاتوق فرهنگی به بهره‌برداری می‌رسد.

وی با اشاره به سرنوشت این بنا گفت: این خانه در سال ۱۳۹۳ در مزایده‌ای برای فروش گذاشته شده بود با این قصد که تخریب و به پارکینگ تبدیل شد. همه فکر می‌کردند از بین رفته، اما پس از بازدید، خانه زیبایی را پشت دیوارهای خیابان پیدا کردیم. با پیگیری‌ها، شهرداری در سال ۱۳۹۷ آن را تملک کرد.

احمدی افزود: یک طرف این خانه به خیابان فردوسی و طرف دیگر آن به کوچه‌ای در لاله‌زار راه دارد و در آینده کریدوری ایجاد می‌شود که جذابیت این محدوده را دوچندان می‌کند.

مرمت های تخصصصی

پوریا عباسی، طراح و مجری پروژه مرمت عمارت علاءالدوله، نیز در خصوص مرمت این عمارت تاریخی گفت: تنها همین بخش از ساختمان بزرگ باقی مانده و بخش‌های غربی، شرقی و شمالی تخریب شده است. این بنا نزدیک به ۱۵ سال در معرض مستقیم باد و باران قرار داشت. تزئینات آینه‌کاری، گچ‌بری و کاشی‌کاری آن منحصربه‌فرد است.

وی افزود: پس از حفاظت اضطراری، سقف موقت شیروانی اجرا شد. بازسازی عین‌به‌عین منسوخ شده؛ باید رد تاریخ حفظ شود اما اثر برای زندگی امروز مهیا شود.

شهاب بارانی، مدیر فنی و امور پیمان‌های شرکت توسعه فضاهای فرهنگی، گفت: مرحله دفع خطر و حفاظت اضطراری به شکل کامل و با مشارکت سرمایه‌گذار بخش خصوصی پایان یافته است. گام دوم و مرمت کامل نیز به زودی آغاز و پیش‌بینی می‌شود ظرف یک سال آینده بنا به بهره‌برداری برسد. این تجربه موفقی از مشارکت بخش خصوصی با شهرداری است.

آمادگی برای احیای سایر خانه‌ها

میترا جلوداری، مدیر پروژه ساماندهی فضای شهری شرکت توسعه فضاهای فرهنگی، نیز با اشاره به ویژگی‌های منحصربه‌فرد این پروژه اظهار داشت: عمارت علاءالدوله خودش را در بافت تاریخی محله فردوسی پنهان کرده بود. این یکی از پروژه‌های جذاب شرکت توسعه است که سرمایه‌گذار بخش خصوصی خودش برای سرمایه‌گذاری آن را تعقیبش کرد– چیزی که در پروژه‌های فرهنگی و تاریخی تهران کمیاب است.

وی درباره انجام عملیات در شرایط جنگی گفت: محله فردوسی در دوران جنگ رمضان مدام مورد حمله موشکی قرار گرفت. با توجه به اینکه سقف بنا کاملا ریخته بود، عملیات نخاله‌برداری، داربست‌بندی و نصب سقف موقت را در همان شرایط انجام دادیم تا از بنا حفاظت کنیم. هر بار که نخاله‌برداری می‌کردیم، انگار در دل تاریخ قدم می‌زدیم؛ به باغ تاریخی و نقش و نگارهای روی آجرها رسیدیم که جذابیت ماجرا را بیشتر کرد.

جلوداری با تاکید بر اهمیت دو نبش بودن بنا (خیابان فردوسی و لاله‌زار) خاطرنشان ساخت: این ویژگی به ما کمک می‌کند در بافت متراکم و فشرده منطقه ۱۲، یک فضای تنفس‌گاهی شهری و پیاده‌راه ایجاد کنیم که به پاتوق فرهنگی تهران تبدیل شود و شهروندان در آن حس تعلق خاطر پیدا کنند.

وی درباره نقش بازآفرینی شهری در ارتقای کیفیت زندگی در محله، افزود: پروژه‌هایی مانند علاالدوله با کاربری فرهنگی، مردم را به محله می‌کشاند، نظارت شهروندی را بالا می‌برد و به کاهش ناهنجاری‌های اجتماعی کمک می کند.

جلوداری با اشاره به ظرفیت‌های شرکت توسعه فضاهای فرهنگی تصریح کرد: این شرکت از سال ۱۳۸۴ تمام خانه‌های ارزشمند تاریخی تهران را شناسایی و مطالعات ارزشمندی روی آنها انجام داده است. ما آمادگی داریم این خانه‌ها را به علاقه‌مندان و سرمایه‌گذاران معرفی کنیم تا آنها هم مانند خانه علاءالدوله احیا شده و به چرخه زندگی شهروندان بازگردند.