شرح وظایف رصدخانه ملی غذا و بیماری

وی با اشاره به شعار روز جهانی ایمنی غذا در سال ۲۰۲۶ با عنوان «از بار بیماری تا راه‌حل‌ها؛ غذای سالم برای همه، در همه جا»، اظهار کرد: بیماری‌های ناشی از غذای ناسالم همچنان چالشی بزرگ برای سلامت عمومی هستند و طبق آمار سازمان جهانی بهداشت، سالانه صدها میلیون نفر به دلیل مصرف غذای آلوده بیمار می‌شوند. امنیت غذا تنها مسئولیت دولت نیست، بلکه تمامی ذینفعان از کشاورز و تولیدکننده تا مصرف‌کننده در این زنجیره نقش دارند و هدف نهایی آن است که هیچ خانواده‌ای نگران سلامت غذایی خود نباشد.

بهفر با بیان اینکه مشکل اصلی ایران تمرکز بر هزینه‌های درمان به جای شناسایی ریشه‌های بیماری است، تصریح کرد: ما سالانه هزاران میلیارد تومان برای درمان بیماری‌های قلبی، سرطان و دیابت هزینه می‌کنیم، اما سهم دقیق عوامل غذایی مانند باقی‌مانده سموم، فلزات سنگین و افزودنی‌های غیرمجاز در این بیماری‌ها کمتر مورد توجه قرار گرفته است. دکتر بهفر پیشنهاد داد که باید از رویکرد صرفاً درمان‌محور به سمت رویکرد پیشگیری‌محور و حکمرانی داده‌محور حرکت کنیم.

وی با معرفی طرح ایجاد «رصدخانه ملی غذا و بیماری» گفت: وظیفه این رصدخانه جمع‌آوری داده‌های بیماری‌ها، نتایج آزمایش مواد غذایی و تحلیل ارتباط میان آنها با استفاده از هوش مصنوعی است. به عنوان مثال اگر در منطقه‌ای شیوع سرطان معده افزایش یابد و همزمان آلاینده‌های خاصی در محصولات کشاورزی آن منطقه بالا باشد، سامانه باید بتواند این ارتباط را شناسایی و فرضیه علمی ایجاد کند تا قبل از تبدیل شدن به بحران، اقدام لازم صورت پذیرد.

بهفر همچنین به اقدامات انجام شده توسط سازمان غذا و دارو اشاره کرد و افزود: توسعه برنامه نان کامل، اجرای طرح شیر مدارس، بهبود کیفیت روغن‌های خوراکی، پایش باقی‌مانده سموم و فلزات سنگین و بهره‌برداری از سامانه هوشمند ثبت فرآورده‌های غذایی از جمله گام‌های مؤثر در جهت ارتقای ایمنی غذا بوده است. این سامانه امکان رهگیری و تمیز فرآورده‌های مجاز از تقلبی و قاچاق را فراهم کرده و نظارت‌های پسینی را تسهیل نموده است.

وی با تأکید بر ضرورت هماهنگی بین‌بخشی میان دستگاه‌های اجرایی و نهادهای نظارتی، خاطرنشان کرد: طراحی سازوکارهای مؤثر برای هم‌راستاسازی سیاست‌ها و جلوگیری از اقدامات متعارض، کلید موفقیت در تحقق اهداف ایمنی غذایی است.

بهفر افزود: انجام مطالعات متاآنالیز بر روی ریسک فاکتورهایی نظیر نمک، قند و چربی و ارزیابی هزینه-فایده مداخلات انجام شده، نشان‌دهنده اثرگذاری مثبت این اقدامات در کاهش نرخ بیماری‌های غیرواگیر است.

مدیرکل فرآورده های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو، در پایان تأکید کرد: سرمایه‌گذاری در ایمنی غذا، سرمایه‌گذاری در سلامت و آینده کشور است و اگر بتوانیم حتی بخش کوچکی از بیماری‌های قابل پیشگیری را از طریق کنترل عوامل غذایی کاهش دهیم، اقتصادی‌ترین اقدام را در نظام سلامت انجام داده‌ایم. آینده سلامت کشور در گرو تبدیل هزینه‌های درمان به سرمایه‌گذاری در پیشگیری و استفاده هوشمندانه از داده‌ها برای تضمین رفاه ملت است.