ایران تنها درباره پرونده هسته‌ای گفت‌وگو می‌کند

خیلی ممنون که با بی‌بی‌سی صحبت می‌کنید. به نظر می‌رسد دور بعدی مذاکرات در ژنو و در چند روز آینده، یعنی سه‌شنبه، برگزار شود. آیا می‌توانید آخرین اطلاعات را به ما بدهید؟

پیشنهادی برای دیدار در ژنو در روز سه‌شنبه مطرح شده که هنوز به طور رسمی نهایی نشده است. اما به نظر می‌رسد که چنین خواهد بود.

در این زمینه، شما دیدگاه‌های بسیار قوی درباره محل برگزاری داشته‌اید. شما همیشه مسقط در عمان را ترجیح داده‌اید. اما آیا این گزینه هم برای شما قابل قبول است؟

ما همیشه در مورد محل برگزاری انعطاف‌پذیر بوده‌ایم. به خاطر دارید که در طول پنج دور گفت و گوهای قبلی؛ سه بار در مسقط و دو بار در رم دیدار داشتیم. بنابراین محل برگزاری، هر چند مهم است، اما ما خیلی به مکان خاصی وابسته نیستیم. نکته مهم این است که باید میزبان را حفظ کنیم. منظورم این است که میزبان باید در همه زمان‌ها عمان باشد، چه در ژنو ملاقات کنیم، چه در مسقط یا رم. عمان کشوری است که اکنون بین ایران و ایالات متحده نقش میانجی را دارد و به همین دلیل هر جا که ملاقات کنیم، باید این کار را یا در سفارت عمان یا در نمایندگی عمان یا هر مکانی که عمان در آن کشور خاص دارد، انجام دهیم.

چرا عمان؟

هر دو طرف توافق کرده‌ایم که عمان به عنوان میانجی عمل کند. عمان همسایه خوبی برای ایران است. ما همیشه بهترین روابط را با دوستان عمانی خود داشته‌ایم. ما در یک منطقه هستیم؛ تجارت و شناخت خوبی از یکدیگر داریم. قرن‌ها با یکدیگر کار کرده‌ایم. به همین دلیل ما معتقدیم عمان یک میانجی صادق است و این چیزی است که اهمیت دارد.

چه چیزی هنوز مانع از تأیید این موضوع است که دور بعدی مذاکرات سه‌شنبه در ژنو برگزار شود؟

این مسئله مربوط به زمان است. منظورم این است که شاید تا فردا اعلام شود. ما هنوز آن را به طور رسمی اعلام نکرده‌ایم، اما فکر می‌کنم ظرف امروز یا فردا موضع ما به طور رسمی اعلام خواهد شد.

اما به نظر محتمل می‌رسد.

به نظر می‌رسد که دور بعدی مذاکرات در ژنو برگزار شود.

ایران دور اول مذاکرات در اوایل فوریه در عمان را به عنوان یک شروع خوب توصیف کرد. شما چگونه آن را توصیف می‌کنید؟ چه چیزی به دست آوردید؟

قبل از پاسخ به پرسش شما، اجازه دهید چند کلمه درباره آنچه در چند ماه گذشته رخ داده است بگویم. به خاطر دارید که ما در میانه گفتگوها و مذاکرات بودیم. ما در آستانه شروع دور ششم گفت¬و¬گوها با آمریکایی‌ها در عمان بودیم.

ژوئن سال گذشته؟

بله، دقیقاً. قرار بود در پانزدهم ژوئن برگزار شود. اما در سیزدهم ژوئن صبح زود ما غافلگیر شدیم و دیدیم که یک تجاوز آشکار علیه ایران توسط اسرائیلی‌ها با حمایت ایالات متحده انجام شد و بعداً ایالات متحده به اسرائیلی‌ها در تجاوزشان علیه ایران پیوست. پس از ان، ما شاهد تلاش اروپایی‌ها، E۳، با حمایت ایالات متحده در نیویورک برای بازگرداندن قطعنامه‌های قبلی شورای امنیت سازمان ملل ( و مکانیسم موسوم به اسنپ بک ) بودیم. بعد از آن حمایت از شورش‌ها در ایران صورت گرفت. همچنین شاهد تجمع نظامی علیه ایران در خلیج فارس و مناطق همجوار بوده‌ایم. بنابراین، ما با در نظر گرفتن همه این تحولات منفی به جدیدترین دور مذاکرات در عمان رفتیم و مطمئن نبودیم که آیا گفت¬وگوی خوب یا بدی خواهیم داشت. اما ارزیابی ما این است که دور آخر هر چند نمی‌توان صد در درصد مطمئن بود که نتیجه نهایی در پایان چه خواهد شد؛ کم‌ و بیش در یک مسیر مثبت قرار داشته است. اما همان‌طور که گفتم برای قضاوت زود است. باید صبر کنیم و ببینیم آیا آمریکایی‌ها واقعاً علاقه‌مند به حل این مسئله از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز هستند یا نه.

از آن دور مذاکرات پیام‌هایی رد و بدل شده است. آیا این موضوع اعتماد شما به این روند را بیشتر می‌کند؟ رئیس‌جمهور ترامپ می‌گوید که خواهان یک توافق است.

او یک توافق را ترجیح می‌دهد اما ما از آمریکا سیگنال‌های متناقضی دریافت می کنیم. در حالی که می‌شنویم به مذاکرات علاقه‌مند هستند و آن‌ها هم این موضوع را به‌صورت عمومی و همچنین در گفتگوهای خصوصی از طریق عمان گفته‌اند که علاقه‌مند به حل و فصل این موضوع از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز هستند؛ اما در عین حال این سوال مطرح است که چرا نیروهای آمریکایی در اطراف ایران در حال تجمع هستند، چرا از تهدید استفاده می‌کنند و چرا به ارعاب متوسل می‌شوند. بنابراین همه این سیگنال‌های مختلف به ما هشدار می‌دهد که باید متوجه باشیم که نمی‌توان فقط به کلمات اتکا کرد.

همان‌طور که قبلاً توضیح دادم ما در میانه گفتگوها بودیم که مورد حمله قرار گرفتیم، بنابراین نمی‌خواهیم دوباره غافلگیر شویم. این یک مورد آشکار از خیانت به ایران و همچنین خیانت به دیپلماسی بود. زیرا آخرین چیزی که هنگام مذاکره با یک یا چند کشور به ذهنتان می‌رسد این است که میز مذاکرات برهم زده شود. بنابراین این یک غافلگیری بزرگ بود و ما نمی‌خواهیم دوباره غافلگیر شویم.

اما دیدیم که بعد از دیدار رئیس‌جمهور ترامپ با نتانیاهو نخست‌ وزیر اسرائیل، رئیس‌جمهور ترامپ بیرون آمد و گفت من می‌خواهم مذاکرات ادامه پیدا کند. وقتی این را می‌بینید، آیا این به شما اعتماد بیشتری می‌دهد؟

آن یک پیام بود که در اینجا دریافت شد. اما همان‌طور که گفتم، ما سیگنال‌های متناقض می‌شنویم و حتی صحبت از تغییر رژیم هم بوده است. منظورم این است که اگر شما به تغییر رژیم علاقه‌مند هستید نمی‌توانید آن را از طریق ابزارهای دیپلماتیک بدست آورید. اگر به تغییر رژیم علاقه‌مند هستید پس درباره دیپلماسی صحبت نکنید. ما دیپلماسی را ترجیح می‌دهیم و می‌خواهیم دیپلماسی موفق باشد. اما در عین حال، باید بسیار محتاط باشیم. باید هر اقدام احتیاطی که لازم است انجام دهیم تا از خودمان محافظت کنیم. ما در صورت وقوع یک حمله از حاکمیت و تمامیت ارضی خود با همه ابزارهای در دسترس دفاع خواهیم کرد. ما قصد نداریم به کسی حمله کنیم اما آن‌ها و همه باید مطمئن باشند که ایران از هر چیزی که در دسترس دازد، برای دفاع از خود استفاده خواهد کرد، و این حق ذاتی دفاع از خود بر اساس منشور سازمان ملل و حقوق بین‌الملل شناخته شده است.

می‌شنویم که شما این پیام را از طریق شرکای خود در منطقه بسیار روشن منتقل کرده‌اید، اینکه در حالی که در نوبت قبلی حملات خود، برای مثال به پایگاه العدید، دقت کردید که هیچ آمریکایی کشته نشود اما اکنون روشن کرده‌اید که آن‌ها می‌توانند هدف باشند. بیش از ۴۰ هزار سرباز آمریکایی در سراسر منطقه مستقر هستند. جان آن‌ها اکنون می‌تواند در خطر باشد.

پاسخ: اولا، ما می‌خواهیم بر این واقعیت تأکید کنیم که ما به جنگ علاقه‌مند نیستیم. ما نمی‌خواهیم جنگی در این همسایگی رخ دهد.

اما اگر رخ دهد؟

اگر رخ دهد ما مقابله به مثل خواهیم کرد. وقتی مورد حمله قرار بگیریم مقابله به مثل خواهیم کرد، و کسانی که به ما حمله کرده‌اند مسئولیت آن را بر عهده خواهند داشت. آن‌ها مورد ضربه قرار خواهند گرفت.

بنابراین این بار بازی متفاوتی است؟

این یک بازی متفاوت است. کل منطقه به هم خواهد ریخت. چرا به جنگ نیاز داریم؟ چرا به جنگ نیاز داریم در حالی که می‌توانیم این موضوع را از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز حل کنیم؟ ما باور داریم که می‌توانیم موضوع را از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز و از طریق گفتگوها و مذاکرات حل کنیم، به شرطی که هر دو طرف نخواهند مسائل غیرمرتبط در گفت و گوها گنجانده شود. هر دو طرف توافق دارند که می‌خواهند یک راه‌حل برد-برد داشته باشند. هر دو طرف باید این واقعیت را در نظر داشته باشند که هیچ راه‌حل نظامی برای این موضوع وجود ندارد. ما باور داریم که هیچ راه‌حل نظامی برای مشکل کنونی در رابطه با پرونده هسته‌ای ایران وجود ندارد.

فکر می‌کنم منظور شما این است که فقط می‌خواهید روی پرونده هسته‌ای تمرکز کنید، نه روی موشک‌های بالستیک و فعالیت‌های شما در سراسر منطقه. آیا درست است؟

ما بارها گفته‌ایم که تنها موضوع در دستور کار بین ایران و ایالات متحده، مسئله هسته‌ای است و ما آماده‌ایم با صداقت و به‌طور جدی با ایالات متحده وارد تعامل شویم تا این موضوع را از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز حل کنیم. ما معتقدیم که راهی برای خروج از این وضعیت وجود دارد، به شرطی که آمریکایی‌ها نخواهند مسائل دیگر را وارد کنند، چه مسئله موشکی باشد یا مسائل دیگر. موشک‌ها بخشی از توانمندی‌های دفاعی ما هستند. ما در مورد توانمندی‌های دفاعی خود مصالحه نمی‌کنیم، همان‌طور که هیچ کشور دیگری چنین کاری نمی‌کند. زیرا فراموش نکنید که دفعه قبل که توسط اسرائیلی‌ها و آمریکایی‌ها مورد حمله قرار گرفتیم، موشک‌های ما به کمک ما آمدند و آن موشک‌ها به نوعی عمل کردند که مهاجمان را از اقدامات بیشتر بازدارند. بنابراین چگونه باید بپذیریم که خود را از توانمندی‌های دفاعی‌مان محروم کنیم؟

مقام عالی امنیتی شما، دکتر علی لاریجانی، در یک مصاحبه اشاره کرده بود که اگرچه شما می‌خواهید با موضوع هسته‌ای شروع کنید، اما ممکن است اگر روند آغاز شود و موفق باشد، بتوانید درباره مسائل دیگر، از جمله موشک‌های بالستیک، صحبت کنید. آیا این درست است؟

خیر. زیرا موشک‌های بالستیک، همان‌طور که قبلاً توضیح دادم، بخشی از توانمندی‌های دفاعی ما هستند و ما در این مورد مصالحه نمی‌کنیم. درباره مسائل دیگر، وقتی یک سیگنال آشکار برای توافق واقعی در موضوع هسته ای داده شد مبنی بر اینکه طرف مقابل آماده مصالحه است، بعدا خواهیم دید چه اتفاقی می‌افتد و ما مسائل دیگر را در نظر خواهیم گرفت. اما درباره توانمندی‌های دفاعی، این یک خط قرمز برای ما است، زیرا همان‌طور که گفتم، هیچ کشوری اجازه نمی‌دهد خود را در معرض تجاوز قرار دهد.

در پیام‌هایی که با ایالات متحده رد و بدل کرده‌اید، آیا به نظر شما می‌رسد که آن‌ها در این مرحله اول آماده هستند فقط روی موضوع هسته‌ای تمرکز کنند؟

بله. برداشت ما این است که آن‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که اگر می‌خواهیم به یک توافق برسیم، باید بر مسئله هسته‌ای تمرکز کنیم و رئیس‌جمهور ایالات متحده قبلاً این را گفته است، که تنها موضوع برای گفتگوها، مسئله هسته‌ای است.

شما از واژه «مصالحه» استفاده کردید. شما تجربه طولانی در مذاکره دارید، از جمله آخرین توافق هسته‌ای که در سال ۲۰۱۵ به نتیجه رسید و رئیس‌جمهور ترامپ از آن خارج شد. می‌دانم که نمی‌توانید همه مذاکرات خود را افشا کنید، اما مصالحه‌های مختلفی مطرح شده است که شما غنی‌سازی هسته‌ای را تعلیق خواهید کرد. ما از رئیس سازمان انرژی اتمی شما شنیدیم که شما اورانیوم بسیار غنی‌شده ۶۰ درصد خود در سطح تسلیحاتی را رقیق خواهید کرد در صورتی که همه تحریم‌ها برداشته شود. آیا این اکنون جزئی از مصالحه‌های ممکن برای رسیدن به یک توافق است؟

ما آماده‌ایم به‌طور جدی وارد گفتگوها شویم و وقتی به آن نقطه برسد که هر دو طرف احساس کنند باید کاری انجام دهند و در ازای امتیازی، از طرف دیگر امتیاز متقابلی به دست آورند، فکر می‌کنم آن لحظه‌ای است که می‌توان گفت ما در جهت داشتن یک توافق حرکت می‌کنیم. لذا ما باید بدانیم اگر ایران از آن مواد صرف‌نظر کند، ما به ازای آن برای این کار چه خواهد بود؟

پس شما مایل هستید این را بحث کنید؟

ما آماده‌ایم این را و مسائل دیگر مرتبط با برنامه‌مان را بحث کنیم، به شرطی که آن‌ها نیز آماده باشند درباره برداشتن تحریم‌ها صحبت کنند. نمی‌توان این تصور را پذیرفت که ایران باید کارهای خاصی انجام دهد بدون اینکه طرف مقابل خود را متعهد کند سهم خود را انجام دهد. بنابراین باید بده‌بستان باشد، این همان چیزی است که مصالحه درباره آن است. شما کاری انجام می‌دهید و در مقابل چیزی دریافت می‌کنید. بنابراین آن‌ها نیز باید آماده باشند که به‌طور جدی در زمینه پایان دادن به تحریم‌ها وارد تعامل شوند.

درباره اورانیوم بسیار غنی‌شده، ۶۰ درصد ، که نزدیک به سطح تسلیحاتی است؛ در توافق قبلی شما موافقت کردید بخش زیادی از ذخایر خود را به روسیه ارسال کنید. روسیه گفته است این بار هم آن را می‌پذیرد. آیا شما موافقت می‌کنید آن را از کشور خارج کنید؟

هنوز برای گفتن اینکه در جریان مذاکرات چه اتفاقی خواهد افتاد خیلی زود است. موضع اصولی ما این است که ایران آماده است اورانیوم بسیار غنی‌شده را در ازای پایان دادن به تحریم‌ها رقیق کند.

همه تحریم‌ها؟

درباره اینکه درباره چه تحریم‌هایی صحبت می‌کنیم باید بحث شود. ما آماده‌ایم با آن‌ها وارد تعامل شویم تا ببینیم ایران چه کاری باید انجام دهد و طرف مقابل چه کاری باید انجام دهد.

گزارش‌هایی می‌شنویم که ایالات متحده از درخواست خود مبنی بر غنی‌سازی هسته‌ای صفر از طرف شما عقب‌نشینی کرده است. آیا آن‌ها پذیرفته‌اند؟

شما باید این پرسش را از ایالات متحده بپرسید. ما درباره یک رقم مشخص صحبت نمی‌کنیم. اما به نظر ما، ما از آن مرحله عبور کرده‌ایم. اینکه مسئله غنی‌سازی صفر دیگر مساله‌ نیست.

پس آن‌ها این درخواست را کنار گذاشته‌اند؟

همان‌طور که گفتم، باید این پرسش را از آن‌ها بپرسید. اما تا جایی که به ما مربوط می‌شود، غنی‌سازی صفر روی میز نیست. زیرا ما برای فعالیت‌های غنی‌سازی خود بهای بسیار سنگینی پرداخته‌ایم. ما چیزهای زیادی را تحمل کرده‌ایم. یک جنگ تجاوزکارانه علیه ما تحمیل شد. دانشمندان و ژنرال‌های عالی‌رتبه ما شهید شدند. غنی‌سازی بخش مهم و جدایی‌ناپذیر فعالیت‌های هسته‌ای ما است. بنابراین ما برای این موضوع هزینه زیادی داده‌ایم. چگونه می‌توانیم همه این رنج‌هایی را که داشته‌ایم فراموش کنیم؟ بنابراین، غنی‌سازی بخش اساسی هر مذاکره‌ای درباره مسئله هسته‌ای است.

شما طوری صحبت می‌کنید که انگار پیشرفت‌هایی در حال انجام است. آیا خوش‌بین هستید که بتوان به توافق رسید؟

هنوز خیلی زود است که بگوییم آیا به توافق خواهیم رسید یا نه. بعد از یک دور، نمی‌توان با قطعیت گفت آن هم با در نظر گرفتن این واقعیت که ما در میانه مذاکرات، جنگ را تجربه کردیم. بنابراین یک جلسه کافی نیست که به ما اطمینان دهد طرف مقابل جدی است. اما همان‌طور که گفتم، دور اول کم‌وبیش شروع خوبی بود. ببینیم در ادامه چه اتفاقی خواهد افتاد.

رئیس‌جمهور ترامپ می‌گوید به گمان او ظرف یک ماه ممکن باشد. آیا این امکان‌پذیر است، این جدول زمانی؟

واقعاً نمی‌دانم. ما به ضرب‌الاجل مصنوعی متعهد نیستیم. منظورم این است که اگر از هر کسی که در مذاکرات جدی در سراسر جهان درگیر بوده است بپرسید، تعیین یک ضرب‌الاجل مصنوعی به کل این روند آسیب می‌زند. بنابراین به همین دلیل باید به خودمان یادآوری کنیم که به جای تعیین یک ضرب‌الاجل مصنوعی، باید نشان دهیم که جدی هستیم و اگر آن‌ها جدی هستند، چرا که نه؟ شاید ظرف یک ماه بتوانیم کار را انجام دهیم. بنابراین، در حالی که ما موضوع را جدی می‌گیریم، در حالی که در تلاش جدی برای حل این موضوع از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز هستیم، واقعاً عاقلانه نیست که بگوییم باید کار را در یک بازه زمانی مشخص انجام دهیم.

آیا ایران با مذاکرات حضوری، طولانی، موافقت می‌کند؟ آیا ایران موافقت می‌کند به جای غیرمستقیم، مذاکرات رو در رو داشته باشد، همان‌طور که یک دهه پیش در مذاکرات هسته‌ای داشتید؟

به نظر ما، مذاکرات غیرمستقیم می‌تواند کار را انجام دهد. همان‌طور که آگاه هستید، در هر نشست، زمان کوتاهی برای دست دادن یا سلام دیپلماتیک با طرف مقابل وجود دارد. بنابراین این‌طور نیست که کاملاً صد درصد مذاکرات غیرمستقیم باشد. عمدتاً مذاکرات غیرمستقیم است، اما یک برخورد دیپلماتیک در قالب سلام و گفتن چند کلمه وجود دارد. بنابراین به نظر ما اگر اراده سیاسی در هر دو طرف وجود داشته باشد، تبادل غیرمستقیم نیز می‌تواند کار را انجام دهد.

اما اگر روند پیش برود، می‌توانید به مذاکرات مستقیم روی بیاورید؟

باید ببینیم در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد.

آخرین اظهار نظر رئیس‌جمهور ترامپ این است که تغییر رژیم در ایران اتفاق بسیار خوبی خواهد بود. وقتی این را می‌شنوید، چه فکر می‌کنید؟

این یک نمونه روشن از سیگنال‌های متناقضی است که به آن اشاره می‌کردم.

اما در پیام‌های خصوصی چه به شما می‌گویند؟ به چه چیزی گوش می‌دهید؟ به آنچه او علناً می‌گوید یا خصوصی؟

نه، ما این شعارها را در گفتگوهای خصوصی نمی‌شنویم.

او روشن کرده است که اگر دیپلماسی موفق نشود، برای ایران بسیار ضربه‌زننده خواهد بود و شاهدیم که قدرت نظامی آمریکا در منطقه نیز در حال افزایش است. آیا آن نبرد برای ایران وجودی خواهد بود؟

برای همه بد خواهد بود. این‌طور نیست که فقط ایران رنج بکشد. همه رنج خواهند برد. به‌ویژه کسانی که این تجاوز را آغاز کرده‌اند. اگر احساس کنیم که این یک تهدید وجودی است، مطابق آن پاسخ خواهیم داد.

آیا احساس می‌کنید که یک تهدید وجودی در حال شکل‌گیری است؟ یک نبرد برای بقا؟

واقعاً نمی‌دانم. ترجیح می‌دهم درباره این موضوع اظهار نظر نکنم زیرا حتی فکر کردن به چنین سناریوی بسیار خطرناکی عاقلانه نیست. زیرا اگر به آن نقطه برسیم، کل منطقه به هم خواهد ریخت و ما نمی‌خواهیم ببینیم که این اتفاق رخ دهد.

آیا به همین دلیل است که رهبران عرب تلفنی در تماس بوده‌اند؟ شما با آن‌ها در تماس بوده‌اید؟ آن‌ها با رئیس‌جمهور ترامپ تماس گرفته‌اند و به او گفته‌اند به اقدام نظامی متوسل نشود زیرا منطقه به‌شدت آسیب خواهد دید؟

ما با همسایگان و دوستان خود در همسایگی مان در تماس نزدیک بوده‌ایم و بسیار جالب است که می‌بینیم تقریباً یک صدای واحد در منطقه ما علیه جنگ وجود دارد. این یک تحول بسیار جالب است. انگار کل منطقه خواستار صلح است و فقط چند کشور خواستار جنگ هستند که بسیار معنادار است. این نشان می دهد که این منطقه از جنگ و درگیری خسته شده است. بنابراین بهتر است از راه‌های دیگر برای حل مسائل بویژه با اتکا به راه‌های مسالمت‌آمیز استفاده شود. ما فکر می‌کنیم آن‌ها هم در نهایت مبتنی بر واقعیات، به گزینه نظامی فکر نخواهند کرد زیرا گزینه نظامی گزینه قابل اتکایی نیست.

آیا برداشت شما از پیام‌هایی که از رهبران منطقه دریافت می‌کنید این است که رئیس‌جمهور ترامپ به آن‌ها گوش می‌دهد؟

ترجیح می‌دهم به این پرسش پاسخ ندهم زیرا نمی‌خواهم هر آنچه رهبران منطقه می‌گویند را بازگو کنم. اما به نظر می‌رسد که گاهی به آن‌ها گوش داده است.

رئیس‌جمهور ترامپ، همان‌طور که می‌گویید، پیام‌های مختلفی می‌دهد. اما یکی از پیام‌هایی که داده این است که می‌خواهد به معترضان کمک کند. سفیران شما در سراسر جهان احضار شده‌اند تا به آنچه گزارش‌های وحشتناک خشونت در جریان سرکوب امنیتی شما توصیف شده پاسخ دهند. این موضوع چقدر بر دیپلماسی گسترده‌تر شما تأثیر می‌گذارد؟

مطمئنم شنیده‌اید که مقام‌های ما وضعیت را توضیح داده‌اند که برای ۷ تا ۱۰ روز ما تظاهرات مسالمت‌آمیز داشتیم بدون اینکه خشونت زیادی رخ دهد، اما بعد از ۷ تا ۱۰ روز دیدیم چه اتفاقی افتاد و اقدامات خشونت‌آمیز زیادی صورت کرفت و آشوبگران هر کاری که می‌توانستند انجام می‌دادند. در این میان شنیدیم رئیس‌جمهور ترامپ گفت که بروید و نهادها را تصرف کنید، کمک در راه است. بنابراین به نظر ما این تحریک به خشونت است. از نظر تعامل ما با کشورهای دیگر، ما روابط عادی با کشورهای دیگر داریم.

اما آن‌ها روایت شما را نپذیرفته‌اند. آن‌ها گفته‌اند شما باید به مردم اجازه می‌دادید بدون ترس از اقدامات تلافی جویانه، خواستار حقوق و آزادی‌های اساسی خود شوند.

ما درباره فعالیت‌های خشونت‌آمیز صحبت می‌کنیم که در آن تظاهرکنندگان مسالمت‌آمیز نیز هدف قرار گرفته و کشته شدند. ما بین تظاهرات مسالمت‌آمیز و فعالیت‌های خشونت‌آمیز تمایز قائل می‌شویم. کسانی که در تظاهرات مسالمت‌آمیز مشارکت دارند، کاملاً حق دارند دیدگاه‌ها و نظرات خود را درباره مسائل مختلف بیان کنند، چه مسائل داخلی باشد یا مسائل خارجی ایران. اما وقتی صحبت از خشونت می‌شود، هیچ‌کس خشونت را تحمل نمی‌کند. در آمریکا، دولت ایالات متحده حتی اجازه نمی‌دهد که یک افسر پلیس را لمس کند، چه برسد به اینکه با سلاح افسر پلیس را هدف قرار دهد. بنابراین ما درباره فعالیت‌های خشونت‌آمیز صحبت می‌کنیم که قابل تحمل نیست. ما درباره تظاهرات مسالمت‌آمیز صحبت نمی‌کنیم که طبق قانون اساسی ما مجاز است و مردم می‌توانند اعتراض خود را بیان کنند.

آقای معاون وزیر، همین حالا که صحبت می‌کنیم، آیا احساس می‌کنید ایران در آستانه یک جهش در دیپلماسی است یا یک جنگ دیگر؟

ما امیدوار هستیم که بتوانیم کار را از طریق راه‌های مسالمت‌آمیز انجام دهیم، هرچند نمی‌توان ۱۰۰ درصد مطمئن بود. به همین دلیل ما همه اقدامات احتیاطی را انجام داده‌ایم تا هوشیار باشیم و دوباره غافلگیر نشویم و هر فرصتی را برای دفاع از خود از دست ندهیم. بنابراین این یک احساس مختلط است. در حالی که به سمت مذاکرات می‌رویم، در حالی که فکر می‌کنیم باید دیپلماسی را ترویج کنیم، همان‌طور که همیشه می‌کنیم، در عین حال باید نسبت به هر تلاش از سوی دشمنان‌مان، از سوی دشمنانی که تلاش می‌کنند به ما ضربه بزنند، هوشیار باشیم. به همین دلیل، در حالی که به سمت دیپلماسی حرکت می‌کنیم، در عین حال هر کاری که بتوانیم انجام خواهیم داد تا از خود محافظت کنیم و نیروهای مسلح شجاع ما نهایت تلاش خود را برای دفاع از میهن انجام می‌دهند.

بنابراین شما احتمالاً با این احساس به ژنو می‌روید که یک توافق در دسترس است. فارغ از اینکه چقدر طول خواهد کشید، اما در دسترس است؟

ما، حداقل از جانب خودمان، می‌توانیم بگوییم که امیدوار هستیم. در عین حال، ما بهترین تلاش خود را می‌کنیم، اما طرف مقابل باید ثابت کند که آن‌ها نیز صادق هستند.

مارکو روبیو گفت رئیس‌جمهور ترامپ یک توافق را ترجیح می‌دهد، اما گفت به دست آوردن آن سخت است، بسیار سخت است که با ایران به توافق برسد. او می‌گوید این به شما بستگی دارد.

نه، توپ در زمین آمریکا است. منظورم این است که آن‌ها باید ثابت کنند که می‌خواهند با ما به توافق برسند و اگر صداقت وجود داشته باشد، اگر ما صداقت را از طرف آن‌ها ببینیم، مطمئن هستم که در مسیر رسیدن به یک توافق خواهیم بود.