قم در مسیر تحول میراث‌فرهنگی و گردشگری/ اعتبارات سه برابر و کاوش تپه قلی‌درویش آغاز شد

 بهزاد احمدی فارسانی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قم، در گفتگو با خبرنگار ایلنا اعلام کرد: اعتبارات ملی استان از ۱۰ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان به حدود ۴۰ میلیارد تومان افزایش یافته و اعتبارات تملک استانی نیز سه برابر شده است. این افزایش بودجه بزرگترین فرصت طی سال‌های اخیر برای توسعه زیرساخت‌ها، موزه‌ها، مناطق نمونه گردشگری و حمایت از صنایع‌دستی است.

فارسانی تاکید کرد: در ۵ ماه اخیر، اقدامات بزرگی آغاز شده که طی ۲۰ سال گذشته اجرا نشده بود و اکنون تمرکز اصلی بر صیانت و مرمت آثار تاریخی، ثبت ملی آثار و توسعه زیرساخت‌های گردشگری است.

وی افزود: استان قم به دلیل ظرفیت‌های زیارتی و گردشگری، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و اجرای طرح‌های جامع است. طرح جامع گردشگری استان قم در دانشگاه اصفهان در حال تدوین است و پس از ۶ تا ۷ ماه، مسیر مشخصی برای توسعه استان خواهیم داشت.

توسعه زیرساخت‌ها، موزه‌ها و طرح جامع گردشگری

مدیرکل میراث فرهنگی استان قم، نخستین اقدام جدی اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اتان قم را تدوین و بررسی «طرح جامع گردشگری استان قم» اعلام کرد و گفت: این طرح به ما کمک می‌کند تا براساس آمایش سرزمینی و ظرفیت‌های مختلف استان، برنامه‌ریزی کنیم و هم‌افزایی میان حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ایجاد شود.

او افزود: استان قم دو شهرستان بدون اداره کل میراث فرهنگی داشت که اکنون مجوز ایجاد اداره برای شهرستان‌های کهک و جعفری صادر شده و نیروهای مورد نیاز به زودی استخدام خواهند شد. علاوه بر آن، پس از ۲۰ سال، برای نخستین بار پنج دستگاه خودرو سواری و باری برای حوزه اجرایی خریداری شد.

فارسانی یکی از چالش‌های اساسی استان قم را نبود موزه مناسب و ساختمان اداری عنوان کرد و گفت: حدود ۱۱ هزار شیء تاریخی استان در مخزن نگهداری می‌شد و هیچ موزه‌ای برای نمایش آن‌ها وجود نداشت که با همت وزیر میراث فرهنگی، یک ساختمان سه طبقه در جوار حرم مطهر حضرت معصومه (سلام‌الله‌علیها) خریداری شد و در حال مرمت است. پیش بینی ما این است که موزه تا اردیبهشت ۱۴۰۵ افتتاح شود.

وی افزود: همچنین در حال مذاکره با شهرداری برای دریافت زمینی ۶۵۰۰ متری جهت احداث ساختمان اداره کل و بازارچه صنایع‌دستی هستیم که در صورت تأیید وزارتخانه اجرایی خواهد شد.

بهزاد احمدی فارسانی درباره افزایش توان مالی و اعتبارات و افزایش بودجه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان قم گفت: اعتبارات ملی استان از ۱۰ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان به حدود ۴۰ میلیارد تومان افزایش یافت و اعتبارات تملک استانی نیز سه برابر شد که این منابع برای توسعه زیرساخت‌ها، پروژه‌های مرمتی و ایجاد امکانات گردشگری به‌کار گرفته خواهد شد.

مناطق نمونه گردشگری، سرمایه‌گذاری و معرفی جاذبه‌ها

مدیرکل میراث فرهنگی استان قم از اجرای بزرگترین پروژه گردشگری این استان خبر داد و اعلام کرد: یک منطقه نمونه گردشگری در کنار عوارضی تهران–قم تعریف شده است. از ۱۰۰ هکتار زمین نیز ۳۰ هکتار برای منطقه نمونه گردشگری و ۷۰ هکتار دیگر برای ایجاد تاسیسات گردشگری شامل گردشگری سلامت، هتل، زائرسرا، سوارکاری، آکواریوم و رالی اختصاص یافته است. پلاک‌بندی‌ها انجام شده و فراخوان سرمایه‌گذاری نیز تا اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر خواهد شد.

وی از بازگرداندن ۲۰ هکتار زمین خلع ید شده در سال ۱۳۸۷ هم خبر داد و گفت: این زمین‌ها به اداره بازگردانده شد و در قالب ساخت و ساز بازارچه و پروژه‌های گردشگری استفاده خواهند شد. می‌توان از آن‌ها در قالب ماده ۲۷ یا مولدسازی بهره‌برداری کرد.

فارسانی در زمینه تولید محتوا و تبلیغ جاذبه‌های تاریخی استان گفت: قم نسبت به سایر استان‌های تاریخی دارای ظرفیت‌های بسیار بالایی است. دیر گچین، کاروانسراهای صفوی و دو منطقه نمونه گردشگری استان از جمله جاذبه‌های منحصربه‌فرد هستند. دو هفته پیش بلاگرهای معروف با حدود ۴۰ میلیون دنبال‌کننده دعوت شدند تا از این جاذبه‌ها بازدید و تولید محتوا کنند.

وی تاکید کرد: هدف این است که با معرفی و تبلیغ جاذبه‌ها، گردشگران داخلی و خارجی جذب شوند و سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری تسهیل شود.

فارسانی موضوع اجتماعی کردن میراث ‌فرهنگی را مهم دانست و گفت: شورای راهبردی اجتماعی کردن میراث‌فرهنگی با مشارکت مردم و بدنه حاکمیت تشکیل شده است. همچنین نخستین خانه صنایع‌دستی استان به انجمن انگشتر واگذار شد و مجوز نخستین آموزشگاه صنایع‌دستی هم صادر شد تا آموزش، تولید و فروش صنایع‌دستی ساماندهی شود. برنامه‌ای یک‌ساله هم برای ارتقای نیروهای انسانی، آموزش و توانمندسازی هنرمندان استان تدوین شده است.

کاوش محوطه‌های تاریخی، حفاظت بافت شهری و رویدادهای فرهنگی

مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان قم درباره کاوش و حفاظت محوطه‌های تاریخی استان گفت: تپه قلی درویش با ۸ هزار سال قدمت، تپه خاور با ۵ هزار سال قدمت و تپه سرو با ۲ تا ۳ هزار سال قدمت در حال کاوش هستند. برخی از محوطه‌ها مالکیت اوقاف دارند و تفاهم‌نامه‌ای با استانداری و سازمان اوقاف برای تملک و استفاده از این زمین‌ها جهت ایجاد موزه‌های باستان‌شناسی و نمایش لایه‌های تاریخی امضا شده است.

او افزود: دو فصل اعتبار برای تپه قلی درویش اختصاص یافته و کاوش‌ها آغاز شده است تا لایه‌های زیرین محوطه کشف شود و در معرض نمایش عمومی قرار گیرد. همچنین برای نخستین بار، تمرکز بر مشاهیر استان و تدفین آنان مانند پروین اعتصامی و دکتر قریب برای معرفی هویت فرهنگی صورت گرفته است.

مدیرکل میراث‌فرهنگی استان قم درباره بازنگری بافت شهری در استان قم نیز اعلام کرد: در ۱۰۰ هکتار از بافت شهری، خانه‌ها و زمین‌هایی که ضوابط میراث‌فرهنگی رعایت نشده‌اند، بازنگری می‌شوند. هدف، تأمین زیست شرافتمندانه مردم، ایجاد فضاهای سبز، پارکینگ و هتل بوتیک است.

وی درباره سبک معماری بومی در قم افزود: قم دارای سبک معماری مولد است و هنرمندان آن منحصر به فرد هستند. حفظ و معرفی این سبک‌ها از اولویت‌های مهم ماست. تیمچه فرش، به عنوان یکی از بزرگترین تیمچه‌های سه قوسی کشور و حتی خاورمیانه، نیازمند مرمت است و مشارکت مالکین برای حفظ این میراث ضروری است.

فارسانی در پایان با اشاره به نزدیک بودن سفرهای نوروزی به برنامه‌های نوروزی و رویدادهای فرهنگی استان قم در نوروز 1405 اشاره کرد و گفت: با شعار هویت ملی – هویت دینی، کارناوال‌ها در گذرها و خیابان‌های استان حرکت خواهند کرد و نوروزگاه‌ها در بافت‌های تاریخی و کاروانسراها برگزار می‌شوند. این برنامه‌ها بخشی از برنامه یک‌ساله برای تقویت گردشگری، فرهنگ و میراث استان هستند.