ایران نباید مقابل کارشکنی آمریکا عقب‌نشینی کند

کارشکنی‌های سریالی ایالات متحده در صدور ویزا برای اعضای کاروان تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی ۲۰۲۶، بار دیگر ادعای جدایی ورزش از سیاست را با چالشی جدی مواجه کرده است. این رفتار، نه‌تنها یک اقدام دیپلماتیک غیرحرفه‌ای است، بلکه نقض آشکار اصول و شعارهای فیفا مبنی بر عدم دخالت سیاست در ورزش محسوب می‌شود. در همین راستا برای بررسی ابعاد این موضوع به سراغ آقای محمدحسین رنجبران، مشاور سابق وزیر امور خارجه و فعال سیاسی رسانه‌ای رفتیم. وی در گفت‌و‌گوی اختصاصی با روزنامه «ایران ورزشی»، ابعاد این رفتار دوگانه واشنگتن و فیفا را به تفصیل تحلیل کرده است.

*با توجه به گزارش‌هایی مبنی بر عدم صدور ویزا برای برخی اعضای کاروان تیم ملی فوتبال ایران جهت حضور در جام جهانی ۲۰۲۶، ارزیابی شما از این موضوع چیست؟
این رفتار آمریکایی‌ها مسبوق به سابقه است و موضوع جدیدی محسوب نمی‌شود. اگر به‌خاطر داشته باشید، در سفرهای رؤسای جمهور به نیویورک و مقر سازمان ملل نیز چه در دوره دکتر پزشکیان و چه در دوره‌های پیشین برای تعدادی از اعضای هیأت همراه ویزا صادر نشد اما این‌بار ماجرا متفاوت است؛ چون فیفا و جامعه فوتبال همیشه تأکید دارند که فوتبال یک رویداد سیاسی نیست و فراتر از سیاست قرار دارد اما همین اتفاق نشان می‌دهد که فیفا خودش دچار تناقض است. این رویداد در تاریخ فیفا ثبت خواهد شد که شعارهای آنها صرفاً در حد حرف است و در عمل کاملاً دوگانه رفتار می‌کنند.

* در چنین شرایطی ایران چه اقدامی باید انجام دهد؟
به نظر من حضور تیم ملی فوتبال جمهوری اسلامی ایران در جام جهانی حتماً باید محقق شود. آمریکایی‌ها هر کاری می‌کنند تا ما در جام جهانی حضور پیدا نکنیم اما ما باید هر اقدامی که آنها انجام می‌دهند را خنثی کنیم. نخستین گام، پیگیری موضوع از طریق دستگاه دیپلماسی است. اطمینان دارم وزارت امور خارجه از مسیرهای مختلف در حال پیگیری این موضوع است و تا حد امکان برای حل مشکل تلاش خواهد کرد. دستگاه دیپلماسی کشور با جدیت این موضوع را پیگیری می‌کند و از همه ظرفیت‌های موجود استفاده خواهد کرد. البته تصور اینکه برای همه اعضای کاروان ویزا صادر شود شاید چندان واقع‌بینانه نباشد. این احتمال وجود دارد که برای برخی افراد ویزا صادر شود و برای برخی دیگر خیر. اما این موضوع نباید به هیچ وجه ما را به سمت انصراف از حضور در جام جهانی سوق دهد بلکه باید با قدرت در این رقابت‌ها حاضر شویم. 

*به نظر شما تأثیر این رفتار‌ها روی بازیکنان تیم ملی چه خواهد بود؟
من اطمینان دارم بازیکنان باغیرت تیم ملی با مشاهده این رفتارهای نامتوازن از سوی آمریکایی‌ها، با انگیزه و غیرت بیشتری در زمین می‌درخشند و این فشارها نتیجه عکس خواهد داد و بچه‌ها را مصمم‌تر می‌کند و ان‌شاءالله با یک قدرت مثال‌زدنی، برای اولین بار شاهد صعود تیم ملی از مرحله گروهی خواهیم بود. بنابراین سه نکته اساسی وجود دارد؛ نخست اینکه ایران به هیچ عنوان نباید عقب‌نشینی کند و باید با قدرت در جام جهانی حضور یابد. دوم اینکه دستگاه دیپلماسی باید با تمام توان برای اخذ ویزای اعضای کاروان تلاش کند و تعداد افرادی را که با مشکل مواجه هستند به حداقل برساند و سوم اینکه این اتفاق در تاریخ ثبت خواهد شد و نشان خواهد داد که ادعای جدایی فوتبال از سیاست، دست‌کم در عمل با استانداردهای دوگانه مواجه است. امروز حضور ایران در جام جهانی صرفاً یک رویداد ورزشی نیست. همان‌گونه که عملکرد فیفا نشان داد، فوتبال نیز از مسائل سیاسی تأثیر می‌پذیرد. بنابراین ما باید از این فرصت برای رساندن پیام‌های روشن صلح‌طلبی، حق‌طلبی و دفاع از حقوق ملت ایران به جهان استفاده کنیم.

* یکی از نگرانی‌ها این است که علاوه بر عدم صدور ویزا برای برخی اعضای مدیریتی و پشتیبانی کاروان، در طول حضور تیم ملی در آمریکا نیز شاهد کارشکنی‌های دیگری باشیم. برای پیشگیری از چنین اتفاقاتی چه باید کرد؟
به نظر من در این زمینه نیز دستگاه دیپلماسی باید با هوشیاری کامل عمل کند و مطمئن هستم چنین خواهد کرد. باید از همه ظرفیت‌های موجود استفاده شود؛ چه ظرفیت‌های دیپلماتیک در نیویورک و چه امکاناتی که در مکزیک و سایر کشورهای منطقه در اختیار داریم. در صورت نیاز می‌توان از نیروها و امکانات نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در این کشورها برای پشتیبانی از تیم ملی بهره گرفت. اگر امکان تأمین مجوزهای لازم برای حضور برخی افراد در کنار تیم فراهم شود، این موضوع می‌تواند بخشی از مشکلات را برطرف کند. اولویت اصلی همچنان باید اخذ ویزا برای تمامی اعضای کاروان یا دست‌کم افرادی باشد که نقش مؤثرتری در موفقیت تیم دارند. اما اگر در نهایت چنین امکانی فراهم نشد، باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های جایگزین، اجازه نداد هیچ خللی در روند آماده‌سازی و حضور تیم ملی ایجاد شود. هدف این است که هیچ کمبود یا خلأیی در اطراف تیم ملی شکل نگیرد تا زمینه‌ای برای سوءاستفاده یا کارشکنی احتمالی فراهم نشود.