محرم در حرم مطهر امام رضا(ع)؛ از شیرخوارگان تا شام غریبان امام حسین(ع)

خبرگزاری مهر، گروه استان ها - عاطفه وفاییان: با فرارسیدن ماه محرم، دل‌ها دوباره به سمت کربلا پر می‌کشد؛ ماهی که نامش با اشک، حماسه و وفاداری گره خورده است. در این روزها، صحن‌ها و رواق‌های حرم مطهر امام رضا(ع) حال و هوایی دیگر می‌گیرد؛ جایی که زائران و دلدادگان اهل‌بیت(ع) از گوشه‌وکنار ایران و جهان گرد هم می‌آیند تا در سوگ سیدالشهدا(ع) و یاران باوفایش بنشینند و بار دیگر پیام ایستادگی، آزادگی و وفاداری عاشورا را مرور کنند. محرم در حرم رضوی فقط یک مراسم سوگواری نیست؛ تجدید عهدی است با راه امام حسین(ع)، با حقیقتی که قرن‌هاست دل‌های عاشقان را به تپش وا می‌دارد.

حرم مطهر امام رضا(ع) میزبان عاشقان و سوگواران حسینی

حجت الاسلام مسلم هوشنگی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مراسم‌های عزاداری، برنامه‌های فرهنگی، قرآنی، رسانه‌ای و ویژه‌برنامه‌های اقشار مختلف زائران و مجاوران با محوریت تبیین جایگاه امام جامعه اسلامی، پیام‌های قیام عاشورا و پاسداشت یاد رهبر شهید انقلاب اسلامی در حرم مطهر رضوی برگزار می‌شود.

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم رضوی با تشریح برنامه‌های دهه اول محرم در حرم مطهر امام رضا(ع) بیان کرد: مراسم پنج شب اول محرم با قرائت زیارت امین‌الله توسط امیر عارف در رواق امام خمینی(ره) حرم مطهر رضوی از ساعت ۲۰ برگزار می‌شود. سخنران این مراسم حجت‌الاسلام عبدالحسین ذاکر است و مرثیه‌سرایی آن را مهدی نیکبخت و محمدجواد جامعی بر عهده دارند.

وی درباره ویژگی‌های محرم امسال گفت: نخستین محرم پس از شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی و همزمانی آن با سالگرد شهدای جنگ دوازده‌روزه از جمله شهیدان باقری، سلامی، حاجی‌زاده، رشید، تهرانچی، شادمانی و دیگر شهدا از جمله ویژگی‌های محرم امسال است. همچنین فضای متاثر از تشییع پیکر رهبر انقلاب اسلامی، آغاز سفرهای تابستانی زائران و افزایش حضور زائران غیرایرانی از دیگر ویژگی‌های این ایام محسوب می‌شود.

هوشنگی با اشاره به رویکرد محتوایی برنامه‌های محرم افزود: معرفی جایگاه امام جامعه اسلامی و تبیین ابعاد شخصیتی و پیام‌های رهبر انقلاب اسلامی، تبیین مفاهیم ایثار، شهادت، جهاد و مقاومت، بیان پیام قیام عاشورا و نهضت حسینی، تقویت اتحاد و انسجام ملی به‌ویژه در شرایط کنونی کشور بر محور ولایت فقیه و توجه به تبیین شعار محتوایی تشییع پیکر رهبر شهید از جمله رویکردهای محتوایی برنامه‌های محرم امسال است.

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم رضوی ادامه داد: شعار محوری برنامه‌های محرم امسال «مثلی لایبایع مثله» است. همچنین حدیث محوری برنامه‌ها فرازی از زیارت اربعین است: «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فِیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبَادَکَ مِنَ الْجَهَالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلَالَةِ» به معنای «و جانش را در راه تو بذل کرد تا بندگان را از جهالت و سرگردانی گمراهی برهاند».

وی با بیان رویکردهای اجرایی برنامه‌ها گفت: توجه به عزاداری سنتی اقوام و ملل گوناگون، تداوم پاسداشت یاد امام شهید، توجه به شرایط عمومی کشور، بهره‌مندی بیشتر از مداحان جوان در حرم مطهر رضوی و توجه به گروه‌های سنی مختلف به‌ویژه کودکان و نوجوانان از مهم‌ترین رویکردهای اجرایی در برنامه‌های محرم امسال است.

هوشنگی در ادامه به برنامه‌های جدید دهه اول محرم اشاره کرد و گفت: قرائت متن جدید خطبه شب عاشورا در مراسم خطبه‌خوانی خدام حرم مطهر با لحاظ رویکردهای ابلاغی از سوی تولیت آستان قدس رضوی انجام می‌شود. همچنین «حسینیه ایران» که محل روضه یادبود قائد شهید امت و شهدای ایران است، در دهه اول محرم هر روز ساعت ۷ صبح در مسجد جامع گوهرشاد با حضور خدمه کشیک‌های هشت‌گانه برگزار می‌شود.

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم رضوی افزود: نخستین مراسم عزاداری به زبان انگلیسی در حسینیه حرم با حضور هیئت‌های مذهبی ایرانی و غیرایرانی برگزار می‌شود و این مراسم از رسانه‌های مجازی انگلیسی‌زبان نیز پخش خواهد شد.

وی همچنین از برگزاری برنامه ارتقای مداحان جوان حرم مطهر رضوی خبر داد و گفت: نخستین مرحله این برنامه با برگزاری جلسات آموزشی، ارزیابی و سطح‌بندی مداحان جوان برگزار خواهد شد.

هوشنگی ادامه داد: در قالب برنامه «یاران عاشورایی» کتاب «همرزمان حسین» اثر محمدرضا سنگری در دهه اول محرم در رواق کتاب معرفی می‌شود. همچنین ویژه‌برنامه عزاداری نوجوانان با حضور ۱۰ هیئت نوجوان هر شب پیش از نماز مغرب در مدرسه میرزا جعفر برگزار خواهد شد.

خطبه خوانی شب عاشورا

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم رضوی درباره برخی از مراسم شاخص این ایام گفت: مراسم خطبه‌خوانی شب عاشورا با سخنرانی تولیت آستان قدس رضوی، قرائت خطبه توسط حجت‌الاسلام موسوی و مرثیه‌سرایی رضا آتش‌بار چهارشنبه سوم تیرماه پس از نماز مغرب و عشاء در صحن پیامبر اعظم(ص) برگزار می‌شود. و ویژه‌برنامه «شکوه حماسه حسینی» نیز شامل سخنرانی، قرائت ادعیه، زیارت، مرثیه‌سرایی و عزاداری از ۲۶ خرداد تا چهارم تیرماه پس از نمازهای ظهر و عصر و نیز مغرب و عشاء در رواق امام خمینی(ره) برگزار خواهد شد.

برگزاری مراسم شیرخوارگان حسینی و «احلی من العسل»

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم مطهر رضوی، با اشاره به آیین‌های دهه اول محرم افزود: مراسم شیرخوارگان حسینی با سخنرانی حجت‌الاسلام واعظ موسوی و مداحی سعید قانع و سید امیر احمدنیا جمعه ۲۹ خرداد ساعت ۸:۳۰ در رواق امام خمینی برگزار می‌شود. همچنین مراسم « احلی من‌العسل» با سخنرانی حجت‌الاسلام وحدتی شبیری و مداحی حسین کاتب و سعید مقدم یکشنبه ۳۱ خرداد، همزمان با ششم محرم، ساعت ۹ صبح برگزار خواهد شد.

برگزاری مراسم مقتل خوانی و اجتماع عاشوراییان

به گفته وی، مراسم مقتل‌خوانی ظهر عاشورا توسط آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد، پنجشنبه چهارم تیرماه ساعت ۹ صبح در رواق امام خمینی برگزار می‌شود. همچنین اجتماع عاشوراییان سوم و چهارم تیرماه پس از نماز ظهر و عصر در همین رواق برگزار خواهد شد.

برگزاری مراسم شام غریبان

هوشنگی افزود: مراسم عزاداری شام غریبان امام حسین(ع) نیز پنجشنبه چهارم تیرماه پس از نماز مغرب و عشاء در صحن انقلاب اسلامی برگزار می‌شود. همچنین مراسم عزاداری با حضور تولیت آستان قدس رضوی دوم، سوم و چهارم تیرماه ساعت ۱۹:۳۰ در دارالقرآن حسینیه حرم برگزار خواهد شد.

برگزاری عزاداری سنتی اقوام و کشورهای مختلف اسلامی

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم مطهر رضوی ادامه داد: عزاداری سنتی اقوام و استان‌ها با حضور هیئت‌هایی از ۲۲ استان کشور و چهار کشور منطقه و همچنین هیئت‌هایی از مجموعه کشورهای آفریقایی و یک هیئت از کشورهای انگلیسی‌زبان در دهه اول محرم پس از نماز مغرب و عشاء در صحن قدس برگزار می‌شود.

وی از برگزاری کرسی تلاوت رضوی در شب عاشورا خبر داد و گفت: این برنامه با حضور قاریان ممتاز کشور و اجرای گروه همخوانی چهارشنبه سوم تیرماه ساعت ۲۳ در رواق امام خمینی(ره) و همزمان با پخش زنده از شبکه قرآن برگزار می‌شود.

هوشنگی همچنین به برنامه‌های ویژه کودکان و نوجوانان اشاره کرد و گفت: هیئت «کبوترانه» ویژه کودکان ۵ تا ۹ سال هر روز ساعت ۹ در رواق کودک برگزار می‌شود و همزمان در اپلیکیشن «شاد» نیز پخش خواهد شد. همچنین «حسینیه کودک» هر شب از ساعت ۲۰ تا ۲۲ در مدرسه خیرات‌خان برگزار می‌شود و در اپلیکیشن شاد نیز پخش خواهد شد. علاوه بر این، در حسینیه جوادالائمه(ع) هر روز یک هیئت کودک برگزار می‌شود.

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم مطهر رضوی، افزود: در دهه اول محرم ۲۲ برنامه تبلیغی و فرهنگی در ۱۸ نقطه از حرم مطهر رضوی برگزار می‌شود که از جمله آن‌ها می‌توان به برنامه «عهد محرم» هر روز پیش از نماز مغرب و عشاء در صحن انقلاب اشاره کرد.

وی ادامه داد: کرسی تفسیر آیات امر به معروف و نهی از منکر در دهه اول محرم پس از نماز مغرب و عشاء در دارالتفسیر علامه طبرسی برگزار می‌شود. همچنین کارگاه تدبر در سیره امام حسین(ع) ویژه خواهران در دهه اول محرم صبح‌ها از ساعت ۸:۳۰ تا ۱۰ و بعدازظهرها از ساعت ۱۴:۳۰ تا ۱۶:۳۰ در اماکن متبرکه برگزار خواهد شد.

هوشنگی گفت: برنامه «روایت عاشورا» به صورت کارگاهی با ارائه حجت‌الاسلام تولایی در دهه اول محرم صبح و عصر در ورودی دارالتفسیر برگزار می‌شود. همچنین برنامه «زندگی بر مدار قرآن» با محور تبیین آیات مرتبط با حرکت امام حسین(ع) از آغاز قیام تا شهادت همراه با بازی و مسابقه در فضای مجازی اجرا خواهد شد.

به گفته رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم مطهر رضوی، کرسی تدبر در زیارت عاشورا همراه با پویش حفظ زیارت عاشورا توسط حجت‌الاسلام مهرریز در دهه اول محرم پس از نماز ظهر در دارالتفسیر برگزار می‌شود.

وی افزود: محفل قرآنی «فرزند حسین» ویژه کودکان ۵ تا ۸ سال از ۲۶ خرداد تا دوم تیرماه ساعت ۱۷ در صحن دارالقرآن برگزار می‌شود. همچنین کارگاه‌های قرآنی «کودکان عاشورایی» هر روز صبح در دارالقرآن و رواق حضرت زهرا(س) برگزار خواهد شد.

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم مطهر رضوی در ادامه از برگزاری جلسات «پرسمان دینی» خبر داد و گفت: این جلسات با موضوعاتی همچون فلسفه قیام حسینی، نقش خواص در شکل‌گیری عاشورا، جهاد تبیین حضرت زینب(س) و آسیب‌شناسی عزاداری با حضور حجج اسلام واعظ موسوی، حیدری کاشانی و فرازی‌نیا در دهه اول محرم پیش از نماز مغرب و عشاء در صحن امام حسن مجتبی(ع) برگزار می‌شود.

وی افزود: حلقه‌های معرفتی تخصصی نیز با موضوعاتی مانند نقش عزاداری محرم در تعالی معنوی، ضرورت قیام برای اصلاح جامعه، جهاد تبیین در سیره امام حسین(ع) و علت دشمنی استکبار با اسلام و انقلاب با حضور حجج اسلام منصوری، روح‌بخش، ابوی و ثانی در دهه اول محرم پس از نماز مغرب و عشاء در مدرسه پریزاد برگزار خواهد شد.

هوشنگی همچنین به برگزاری برنامه‌های ویژه برای اقشار خاص اشاره کرد و گفت: هیئت «ابناالرضا» ویژه خادمیاران نوجوان رضوی برگزار می‌شود. همچنین برنامه «اشاره مهر» ویژه ناشنوایان و کم‌شنوایان در دهه اول محرم در رواق دارالهدایه و حسینیه امام رضا(ع) برگزار خواهد شد که شامل ۱۲ جلسه عزاداری، اقامه نماز جماعت، قرائت قرآن، بیان احکام، قرائت زیارت عاشورا، سخنرانی و مرثیه‌سرایی است.

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم مطهر رضوی، درباره برنامه‌های فضای مجازی و رسانه نوین نیز گفت: پوشش برنامه‌های حرم در فضای مجازی، پخش زنده مراسم عزاداری حرم و حسینیه حرم در سایت «پنجره فولاد» و شبکه‌های اجتماعی، تولید کلیپ‌ها و ریلزهای یک دقیقه‌ای از منابر، تولید عکس‌نوشته با عنوان «ده روایت عاشورایی از یاران امام حسین(ع)»، انتشار کامل و گزیده مراسم در سایت پنجره فولاد و پخش صوت مرثیه‌خوانی ذاکران پیشکسوت و مرحوم حرم مطهر از جمله این اقدامات است.

وی ادامه داد: تولید و انتشار محتواهای چندزبانه برای مراکز فرهنگی جهان اسلام با همکاری مدیریت زائران غیرایرانی، تولید ۱۰ کلیپ صوتی و تصویری از سخنان حماسی امامین انقلاب، تولید صوت ویژه محرم برای پخش در مواکب و چایخانه‌ها، فضاآرایی، کتیبه‌آرایی و ایوان‌نگاری و تولید دیوارنگاره بزرگ عاشورایی از دیگر برنامه‌ها در این حوزه است.

هوشنگی افزود: همچنین تولید ۱۰ نماهنگ ویژه محرم، تولید آیتم و پخش زنده «روضه نیابتی» ویژه نوجوانان با همکاری واحد نوجوانان و انتشار در اپلیکیشن شاد و تولید و انتشار کلیپ‌های چندزبانه از سخنرانی‌ها و مداحی‌ها برای مراکز فرهنگی جهان اسلام از دیگر اقدامات رسانه‌ای در ایام محرم است.

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم مطهر رضوی، در ادامه به تولیدات فرهنگی اشاره کرد و گفت: تولید کتاب «رحمت واسعه» به قلم حجت‌الاسلام جواد محدثی با محور شرح زیارت عاشورا همراه با مسابقه، تولید چهار بروشور عاشورایی و ادامه پویش «هم‌عهدی» از جمله برنامه‌های این بخش است.

وی افزود: برگزاری سلسله مسابقات فرهنگی برای زائران در گروه‌های سنی مختلف در سطح حرم مطهر رضوی از دیگر برنامه‌هاست که شامل مسابقه «شرحی بر پیام امام رضا(ع) به عبدالعظیم حسنی»، طراحی و اجرای مسابقه چالشی ویژه نوجوانان و خانواده‌ها با موضوع سیره و سبک امام رضا(ع)، مسابقات روزانه فلش‌کارت و مسابقات هفتگی با موضوع «سیره شهدا در زیارت» و «جایگاه زیارت در انتظار فرج» می‌شود.

هوشنگی گفت: برنامه مقتل‌خوانی ظهر عاشورا چهارم تیرماه از ساعت ۹ تا ۱۲:۱۵ در دارالرحمه و دارالهدایه برگزار خواهد شد. ویژه‌برنامه «ابوقبه» با محوریت سقایی نوجوانان دختر و پسر نیز یکم تیرماه از ساعت ۱۹:۴۵ تا ۲۱:۴۵ در صحن غدیر برگزار می‌شود.

رئیس اداره اطلاع‌رسانی و رسانه حرم مطهر رضوی خاطرنشان کرد: ویژه‌برنامه بانوان عرب‌زبان نیز ۳۰ خرداد از ساعت ۱۷ تا ۱۸ در رواق دارالرحمه برگزار خواهد شد و مجموعه این برنامه‌ها در دهه اول محرم برای زائران غیرایرانی نیز پیش‌بینی شده است.

هوشنگی ادامه داد: حلقه‌های «یک روز با قرآن در جوار عترت» ویژه جلسات قرآنی خواهران نیز هر روز از ساعت ۹:۳۰ تا ۱۱ در رواق حضرت زهرا(س) برگزار می‌شود. همچنین ختم تلاوت قرآن کریم شامل قرائت سوره فجر و ختم کامل قرآن کریم به نیت هدیه به ساحت حضرت سیدالشهدا(ع) و یاران باوفای ایشان از صبح تا عصر در اماکن متبرکه حرم برگزار خواهد شد.