مدیرکل مدیریت بحران: مهار فرونشست اصفهان نیازمند اعتبارات ویژه ملی است

منصور شیشه‌فروش در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: تنها راه پیشگیری و کنترل جدی پدیده فرونشست زمین در استان اصفهان، تأمین حقابه‌های قانونی کشاورزی و زیست‌محیطی زاینده‌رود و تالاب گاوخونی و جریان دائمی رودخانه توسط وزارت نیرو است.

۲۹ دشت استان اصفهان درگیر فرونشست است

وی افزود: به دلیل کاهش شدید سطح آب‌های زیرزمینی، افت نزولات جوی، کاهش تغذیه آبخوان‌ها از منابع سطحی، جریان نداشتن زاینده‌رود و تأمین نشدن حقابه‌های قانونی در حوضه زاینده‌رود و تالاب گاوخونی، پدیده فرونشست زمین در ۲۹ دشت استان اصفهان رخ داده است.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با بیان اینکه افت متوسط سالیانه آبخوان دشت اصفهان-برخوار حدود یک متر برآورد شده، گفت: در دشت‌های مهیار شمالی، دامنه‌داران، گلپایگان و مورچه‌خورت، افت آب‌های زیرزمینی افزایش چشمگیری داشته است.

به گفته شیشه فروش، فرونشست زمین در دشت اصفهان-برخوار و دیگر دشت‌های کلیدی مانند مهیار، کاشان، اردستان، فلاورجان و گلپایگان طی سال‌های اخیر با استفاده از تکنیک‌های دورسنجی و دستگاه‌های جی‌پی‌اس توسط سازمان‌های زمین‌شناسی، نقشه‌برداری و مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی ارزیابی شده است.

تدوین راهکارهای اجرایی کاهش خطرات فرونشست

وی خاطرنشان کرد: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی گزارشی مطالعاتی برای ارائه راهکارهای اجرایی کاهش خطرات فرونشست در محدوده‌های سکونتگاهی اصفهان تهیه کرده و این موضوع در جلسات تخصصی مطرح شده است.

به گفته مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان، برای پیشگیری از آثار مخرب این پدیده و جلوگیری از خسارات، عزم جدی دستگاه‌های ملی از جمله وزارت نیرو، جهاد کشاورزی، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان برنامه و بودجه ضروری است.

شیشه فروش افزود: تخصیص حقابه‌های زاینده‌رود، احیای رودخانه و تالاب، جلوگیری از توسعه کشاورزی و باغات در بالادست و تخصیص اعتبارات ملی برای طرح‌های تأمین آب استان، از جمله اقدامات کلیدی به شمار می‌رود.

جریان زاینده‌رود برای نجات اصفهان حیاتی است

مدیرکل مدیریت بحران استان در ادامه گفت: تداوم سنجش فرونشست زمین توسط سازمان‌های زمین‌شناسی و نقشه‌برداری کشور با استفاده از تکنیک‌های دورسنجی، پردازش تصاویر ماهواره‌ای و بررسی‌های میدانی با نصب دستگاه‌های جی‌پی‌اس در ۲۵ ایستگاه جانمایی‌شده در شهر اصفهان، همراه با انجام مطالعات پهنه‌بندی خطر و تعیین نرخ فرونشست در دشت‌های دامنه‌داران، کوهپایه و نجف‌آباد، از اقدامات اولویت‌دار است.

وی همچنین خاطرنشان کرد: تعیین سطح ایستابی، ضخامت آبخوان و میزان تغییرات افت سطح آب‌های زیرزمینی در دشت‌های ممنوعه و ممنوعه بحرانی و بررسی تأثیر آن بر روند فرونشست زمین با حفر چاه‌های شناسایی توسط شرکت آب منطقه‌ای اصفهان و با تخصیص اعتبار از وزارت نیرو به استان، باید در اولویت قرار گیرد.

شیشه‌فروش تأکید کرد: جریان دائمی زاینده‌رود تا تالاب گاوخونی برای تعادل‌بخشی به آبخوان و جلوگیری از افت شدید سطح ایستابی، به‌ویژه در محدوده کلان‌شهر اصفهان، ضروری است.

وی افزود: این امر نیازمند اقدام ویژه وزارت نیرو برای اجرای طرح‌های تأمین آب، احیای زاینده‌رود، احیای آبخوان و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی و جلوگیری از بارگذاری‌های غیرمجاز و مغایر با مصوبات شورای عالی آب در بالادست زاینده‌رود است.

لزوم اعمال مدیریت یکپارچه زاینده‌رود

به گفته مدیرکل مدیریت بحران، اعمال مدیریت یکپارچه زاینده‌رود از سراب تا پایاب توسط وزارت نیرو، تخصیص اعتبار از این وزارتخانه برای تکمیل و اجرای طرح‌های تأمین آب استان، تداوم شناسایی و مسدود نمودن چاه‌های غیرمجاز و نصب کنتورهای هوشمند آب روی چاه‌ها، از دیگر اقدامات لازم است.

شیشه فروش تصریح کرد: تخصیص اعتبار ملی به استان اصفهان برای اجرای اولویت‌های تعیین‌شده در کنترل این پدیده، برگرفته از نتایج مطالعات انجام‌شده توسط شهرداری اصفهان با موضوع پهنه‌بندی خطر فرونشست زمین در شهر اصفهان، با هدف تعیین زون‌های خطر، اجرای طرح‌های تعادل‌بخشی و جمع‌آوری و هدایت روان‌آب‌های سطحی و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی از طریق چاه‌های جذبی، تفکیک آب باران ساختمان‌ها و تزریق آن به چاه‌ها، باید پیگیری شود.

وی همچنین بیان کرد: مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی می‌بایست نسبت به انجام مطالعه و تدوین آئین‌نامه ساخت‌وساز در پهنه‌های متأثر از فرونشست زمین و تدوین آئین‌نامه بهسازی ساختمان‌های آسیب‌دیده از این پدیده در مناطق خطرپذیر اقدام کند.

لزوم تخصیص اعتبارات تعهد شده به اصفهان

شیشه‌فروش با تاکید بر اینکه اجرای طرح‌های پیشگیری و کنترل فرونشست زمین نیاز به اعتبارات ویژه ملی دارد، اضافه کرد: سازمان برنامه و بودجه کشور باید در این رابطه اقدام کند؛ از جمله تسریع در اختصاص اعتبارات مورد نیاز نظیر ۲۰۰ میلیارد تومان برای رفع خطر از مدارس خطرپذیر تخلیه‌شده و ۵۰۰ میلیارد تومان برای ایمن‌سازی سایر مدارس شناسایی‌شده که به استان تعهد شده است.

وی افزود: وزارت جهاد کشاورزی نیز باید نسبت به اختصاص اعتبارات و بسته‌های حمایتی اعتباری به استان برای اجرای طرح الگوی کشت، طرح‌های آب و خاک و آبخیزداری اقدام کند.

مدیرکل مدیریت بحران استان خاطرنشان کرد: طی سال جاری و در راستای اجرای طرح تعادل‌بخشی منابع آب زیرزمینی، تعداد ۷۶۹ چاه غیرمجاز مسدود، تعداد ۷۷۱ پروانه بهره‌برداری چاه‌های کشاورزی اصلاح و تعدیل و تعداد ۱۱۲۵ کنتور هوشمند روی چاه‌ها برای کنترل میزان برداشت‌ها نصب شده است.

وی تأکید کرد: این اقدامات نشان‌دهنده تلاش‌های استان است، اما بدون حمایت ملی و جریان دائمی زاینده‌رود، کنترل کامل فرونشست ممکن نخواهد بود.