روایتی از زندگی جوانان پس از دانشگاه؛ فیلم‌های دانشجویی جسور هستند

مهدی ناصری کارگردان مستند «فصل جدید در خانه مجردی» که در بخش دانشجویی نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» حضور داشت، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره موضوع این مستند گفت: پیش از ساخت مستند، با فردی آشنا شدم که نکته قابل تأملی بیان کرد. او گفت که «برای درک شرایط یک جامعه، باید مشاهده کرد که جوانان هنگام ورود به اجتماع، به چه فعالیتی مشغول می‌شوند و آیا انرژی خود را در مسیر صحیح قرار می‌دهند یا خیر. آیا کاری که انجام می‌دهند، شایسته آنهاست و در مسیر درستی قرار دارد؟» این ایده، انگیزه‌ای شد تا من هم زندگی جوانان را بررسی کنم. به من توصیه شد که این بررسی را بهتر است در دوره پس از تحصیل متمرکز کنم؛ زیرا این دوره، زمان واقعی ورود آنها به جامعه است. بر این اساس، دوره ۲ سال پس از فارغ‌التحصیلی را مطالعه کردم تا دریابم آیا این افراد در جایگاه مناسب خود قرار دارند یا خیر. اینگونه بود که با سوژه اصلی آشنا شدم و مسیر مستند را انتخاب کردم.

وی تصریح کرد: آغاز کار این پروژه به این شکل نبود که از همان ابتدا تصمیم قطعی برای ساخت مستند وجود داشته باشد. بخش قابل توجهی از تصاویر، آرشیوی بود. وجود این مواد و تحلیل آنها، پس از مدتی این نتیجه‌گیری را برایم به ارمغان آورد که می‌توان از این مطالب، اثری منسجم ساخت که در نهایت به این مستند منجر شد.

این کارگردان درباره سوژه‌های مستندش توضیح داد: سوژه‌ها عموماً از نزدیکان من بودند. با آنها گفتگو و ذهنیت خود را شفاف بیان کردم. در نهایت، بر سر این موضوع به توافق رسیدیم که می‌توانیم با همکاری یکدیگر، اثری خلق کنیم که پیامی را انتقال دهد، هدفی را محقق کند و از همه مهمتر، روح زمانه در آن متجلی باشد به گونه‌ای که اگر در آینده دیده شود، بیننده دریابد در این برهه تاریخی، چه اتفاقاتی رخ داده و جوانان چگونه زندگی می‌کرده‌اند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا از ابتدا سناریو یا ساختار مشخصی برای مستندش درنظر داشته است، گفت: یک چارچوب کلی وجود داشت، اما روند کار کاملاً انعطاف‌پذیر و تا حدی متأثر از اتفاقات بود. در واقع، ما حجم عظیمی (حدود ۵۰۰۰ راش) در اختیار داشتیم که در حال بررسی آنها بودیم. خودِ این مواد، مسیر داستان را تا حدی مشخص می‌کرد. ضمن آنکه ایده‌هایی نیز برای افزایش انسجام اثر به ذهن می‌رسید که آنها را اعمال می‌کردیم.

این کارگردان جوان تاکید کرد: عمده راش‌ها با دوربین موبایل انجام شد و فقط مصاحبه‌ها با دوربین حرفه‌ای فیلمبرداری شد.

وی درباره بخش دانشجویی «سینماحقیقت» گفت: نکته‌ای که به اعتقاد من بیش از هرچیزی باید در بخش دانشجویی بسیار مورد توجه قرار گیرد و امیدوارم در دوره‌های بعدی نیز تداوم یابد، این است که تمرکز اصلی بر ذهنیت و جسارت خود دانشجو باشد؛ جسارت برای ارائه حرکتی نو و رهایی از چارچوب‌های محدودکننده‌ای که می‌تواند مانع خلاقیت شود. برای من، بخش دانشجویی اهمیت بسیار داشت، زیرا این امکان را فراهم کرد که آنچه را در ذهنم دارم، حتی اگر خارج از برخی قواعد مرسوم باشد، اجرا و ارائه کنم. برهمین اساس بخش دانشجویی می‌تواند در هر جشواره‌ای بخشی پیشرو و بسیار تأثیرگذار باشد.

این فیلمساز در پاسخ به این پرسش که آیا پس از جشنواره، پیشنهاد همکاری یا سفارش خاصی برای ساخت آثار جدید دریافت کرده است، بیان کرد: پیشنهاد خاص و قطعی تاکنون نداشته‌ام البته زمان چندانی نیز از جشنواره «سینماحقیقت» نگذشته است. البته صحبت‌های مقدماتی و ابراز علاقه برای همکاری بوده، اما تاکنون اتفاق مشخصی رخ نداده است. امیدوارم در آینده پیشنهادات خوبی مطرح شود.

وی تصریح کرد: در حال حاضر، مقدمات یک کار جدید را آغاز کرده‌ام و اگر به نتیجه برسد، قطعاً ساخت آن را شروع خواهم کرد.

ناصری در پایان با اشاره به جسارت فیلم‌های دانشجویی اظهار کرد: به صورت کلی، نگاه من در جشنواره «سینماحقیقت» که پیش از این تنها به عنوان مخاطب در آن حضور داشتم، این بود که فضای جشنواره‌ها معمولاً تابع قواعد و اصول مشخصی است. اما به نظر من، بخش دانشجویی دقیقاً جایی است که نیاز به جسارت و شکستن برخی قالب‌ها در آن وجود دارد. نمونه بارز آن را در آثار بخش دانشجویی امسال دیدم؛ فیلم «خونسرد» که به عقیده من کاری بسیار جسورانه، شخصی و سرشار از صداقت بود و روح زمانه در آن آشکارا دیده می‌شد. برای من، تمرکز بر اصل حقیقت، مفهوم و ایده اثر، بسیار مهم است و احساس می‌کنم این رویکرد در بخش دانشجویی بیشتر مجال بروز یافت که برایم بسیار لذت‌بخش بود.

در خلاصه داستان مستند «فصل جدید در خانه مجردی» آمده است: روایتی از ۲ دوست که بعد از دانشگاه، برای رسیدن به آرزوهای خود، در خانه مجردی فصل جدیدی از زندگی را تجربه می‌کنند اما اتفاقات و فشارهای زیاد مسیرشان را تغییر می‌دهد، تا اینکه در جنگ مسیرشان به‌صورت کامل جدا می‌شود.