شهرستان دلفان و دو دهه انتظار روی خط محرومیت

خبرگزاری مهر- گروه استان‌ها؛ مصطفی معظمی گودرزی*: روزنامه‌نگاری که سال‌ها در لرستان قلم زده باشد، خوب می‌داند که دلفان همیشه در انتهای فهرست توسعه جا خوش کرده است. نه به دلیل کمبود ظرفیت، که به خاطر انباشتی از وعده‌های فراموش‌شده و پروژه‌هایی که تاریخ انقضایشان گذشته است.

۲۴ سال از کلنگ‌زنی تصفیه‌خانه فاضلاب نورآباد می‌گذرد. ۲۴ سال، یعنی یک نسل کامل. آنهایی که آن روز کودک بودند، حالا خودشان صاحب خانه و زندگی شده‌اند، اما هنوز فاضلاب شهرشان تصفیه نمی‌شود. این فقط یک پروژه عمرانی نیست؛ روایت توقف در شهری است که سال‌هاست نفس‌هایش به شماره افتاده.

تصفیه‌خانه‌ای که تاریخ مصرفش تمام شد

تصفیه‌خانه فاضلاب نورآباد در سال ۱۳۷۹ کلنگ خورد. افق طرح ۲۵ ساله تعریف شده بود. امروز، در آستانه ۱۴۰۵، تنها یک سال به پایان این بازه زمانی باقی مانده است. پیشرفت فیزیکی سازه به ۸۶ درصد رسیده، اما در بخش تأسیسات و تجهیزات، هیچ اقدامی صورت نگرفته است.

این پروژه اگر در زمان خود تکمیل می‌شد، حالا وضعیت بهداشت عمومی نورآباد متفاوت بود. حالا اما ۲۴ سال انتظار، سرمایه‌ای را که هزینه شده، در خطر هدررفت قرار داده و مردم حق دارند بپرسند: چرا؟

سد ده‌پهلوان؛ رویایی به وسعت ۷ هزار هکتار

از مجموع ۱۲۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی دلفان، تنها ۱۵ هزار هکتار آبی است. ۱۰۵ هزار هکتار باقی‌مانده، چشم به آسمان دوخته‌اند تا باران ببارد. در شرایطی که خشکسالی‌های پی‌درپی امنیت غذایی منطقه را نشانه گرفته، احداث سد ده‌پهلوان می‌تواند ۷ هزار هکتار از این زمین‌ها را به اراضی آبی تبدیل کند.

مطالعات اولیه و ژئوتکنیک این سد با ظرفیت تخصیص ۴۱ میلیون مترمکعب انجام شده است. یعنی همه چیز آماده است، جز اعتبار.

مطالبه مردم دلفان از رئیس‌جمهور در سفر پیش رو، تخصیص ردیف اعتباری مستقل و آغاز عملیات اجرایی این سد است. تأخیر در این پروژه، تعمیق محرومیت در منطقه‌ای است که کشاورزی تنها منبع معیشت نیمی از جمعیت آن است.

سد معشوره؛ از ۷۵۰ تا ۱۷۰ میلیون مترمکعب

سد معشوره در موقعیت جغرافیایی دلفان احداث می‌شود. آبگیری این سد، روستاهای بالادست را زیر آب خواهد برد و یکی از مهم‌ترین آثار باستانی و ظرفیت‌های گردشگری منطقه را با چالش مواجه می کند. در چنین شرایطی، حداقل انتظار مردم این است که از حق‌آبه سد بهره‌مند شوند.

در زمان آغاز مطالعات و کلنگ‌زنی، میزان تخصیص آب برای دلفان ۷۵۰ میلیون مترمکعب اعلام شد. اما حالا این رقم به ۱۷۰ میلیون مترمکعب کاهش یافته است. یعنی کمتر از یک‌چهارم.

در شرایطی که محرومیت منطقه بیداد می‌کند، کاهش حق‌آبه به معنای کاهش فرصت‌های توسعه، کاهش سطح کشت آبی، کاهش اشتغال و در نهایت افزایش مهاجرت است.

مطالبه مردم، بازگشت به میزان اولیه ۷۵۰ میلیون مترمکعب است. همچنین در اجرای این پروژه ملی، اولویت استخدام با جوانان بومی باشد تا هم اشتغال ایجاد شود و هم تبعات اجتماعی آبگیری سد کاهش یابد.

سد تاج‌امیر؛ خط انتقالی که نیامد

تخصیص آب شرب زمانی به درد مردم می‌خورد که زیرساخت‌های آن فراهم باشد.

سد تاج‌امیر بدون خط انتقال و مخزن ذخیره، هیچ سودی برای مردم ندارد. این پروژه نباید بیشتر از این به تأخیر بیفتد.

۲۲۰ روستا و چالش آب

دلفان ۵۳۶ روستا دارد. از این تعداد، ۲۲۰ روستا در تأمین آب آشامیدنی پایدار با مشکل جدی روبه‌رو هستند. در فصل تابستان، این آمار افزایش می‌یابد و شرایط نگران‌کننده‌تری ایجاد می‌کند.

۲۲۰ روستا یعنی هزاران خانواده که هر روز برای یک لیوان آب آشامیدنی سالم باید دست به دامان تانکرهای آبرسانی شوند. یعنی کودکانی که به جای بازی و درس، در صف آب می‌ایستند. یعنی مادرانی که نگران سلامت خانواده خود هستند.

این وضعیت نه تنها تهدیدی برای سلامت عمومی است، که زمینه‌ساز مهاجرت اجباری روستاییان و عمیق‌تر شدن شکاف محرومیت در منطقه می‌شود.

مطالبه مردم تامین اعتبار ویژه برای اجرای طرح‌های آبرسانی روستایی و افزایش تخصیص برداشت آب از سدهای در دست ساخت منطقه است.

برق؛ از شبکه فرسوده تا پنج روستای بی‌نور

شبکه‌های فرسوده برق در دلفان، خدمات‌رسانی را مختل کرده است. کمبود خودرو، بالابر، جرثقیل و سیم‌بان، مشکلات را دوچندان می‌کند.

در شرایطی که بسیاری از مناطق کشور از پیشرفته‌ترین تجهیزات برق‌رسانی برخوردارند، اینجا حتی امکانات اولیه برای نگهداشت شبکه موجود هم فراهم نیست.

از طرفی، پنج روستای رسمی در دلفان هنوز برق ندارند.

واقعیت تلخ‌تر اینکه ادارات برق پنج بخش شهرستان، همچنان در ساختمان‌های استیجاری مستقر هستند. مطالبه مردم، ساخت ساختمان‌های ملکی برای این ادارات است.

اورژانس ۱۱۵؛ ناوگانی که فرسوده شد

ناوگان عملیاتی اورژانس ۱۱۵ دلفان فرسوده است. تعدادی از آمبولانس‌ها از چرخه عملیاتی خارج شده‌اند و آمبولانس پشتیبان برای جایگزینی وجود ندارد. در منطقه‌ای با تعدد روستاها و راه‌های سخت‌گذر، این یعنی به خطر افتادن جان بیماران و مصدومانی که هر ثانیه برایشان حیاتی است.

با وجود تأیید سازمان اورژانس کشور مبنی بر واجد شرایط بودن دلفان برای استقرار پایگاه اورژانس هوایی، هنوز پد استاندارد در محل بیمارستان ابن‌سینا ایجاد نشده و اعتباری برای ساخت آشیانه بالگرد تأمین نگردیده است.

مطالبه مردم نوسازی ناوگان اورژانس، تأمین آمبولانس پشتیبان و ایجاد پایگاه اورژانس هوایی در دلفان است.

جاده‌هایی که چهارخطه نشدند

محور ارتباطی نورآباد به کرمانشاه و نورآباد به نهاوند، سال‌هاست که در فهرست پروژه‌های اولویت‌دار قرار دارند، اما همچنان چهارخطه نشده‌اند.

این جاده‌ها که شریان‌های حیاتی ارتباطی دلفان با استان‌های همجوار هستند، هر سال قربانی می‌گیرند و خسارت‌های مالی و جانی فراوانی بر جای می‌گذارند.

تکمیل این محورها می‌تواند علاوه بر کاهش تصادفات، نقش مهمی در توسعه اقتصادی منطقه ایفا کند.

دلفان در نقطه صفر توسعه

دلفان امروز با انبوهی از پروژه‌های نیمه‌تمام روبه‌روست. از تصفیه‌خانه‌ای که ۲۴ سال در انتظار تجهیز مانده، تا سدهایی که حق‌آبه مردم را تضییع کرده‌اند. از ۲۲۰ روستای بی‌آب تا پنج روستای بی‌برق. از ناوگان فرسوده اورژانس تا جاده‌های مرگ‌آفرین.

اینها فقط آمار نیستند. پشت هر عدد، خانواده‌هایی زندگی می‌کنند که سال‌هاست چشم به راه تحول مانده‌اند. جوانانی که یا مهاجرت کرده‌اند یا در آستانه آن هستند. پدر و مادرهایی که نگران آینده فرزندان خود هستند.

در آستانه سفر رئیس‌جمهور به لرستان، مطالبات مردم دلفان روشن است: نه طرح جدید، نه وعده‌های تازه، فقط تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام. فقط بازگشت حق‌آبه سد معشوره به میزان اولیه. فقط آب برای ۲۲۰ روستا. فقط برق برای پنج روستا. فقط جاده‌های ایمن.

* خبرنگار