ایران به فناوری «جداسازی گاز» رسید؛ رقابت با آمریکا، آلمان و چین

به گزارش خبرنگار مهر، بیش از دو دهه، همه واحدهای غشایی جداسازی گاز در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی ایران به طور کامل وارداتی بودند؛ از طراحی و ساخت گرفته تا نصب و راه‌اندازی، اما اکنون یک شرکت دانش‌بنیان فعال در حوزه نفت و گاز هیربد برای نخستین بار در کشور، کل زنجیره این فناوری را بومی‌سازی کرده است و با معرفی محصول کامل شامل غشا، مدول و واحد غشایی جداسازی گاز، ایران را در جمع تولیدکننده برتر جهان در کنار شرکت‌های MTR آمریکا، Borsig آلمان و Eurofilm چین در حوزه فناوری‌های غشایی قرار داده است.

پایان وابستگی به واردات غشاهای جداسازی گاز

این غشاهای تولید داخل، با عملکردی هم‌تراز نمونه‌های بین‌المللی، راهکاری بهینه برای بازیابی گازهای فلر ارائه می‌کنند. گازهایی که پیش‌تر سوزانده می‌شدند، نه تنها منابع ملی را هدر می‌دادند، بلکه آلایندگی بالایی نیز داشتند. این فناوری امکان بازیابی این گازها را فراهم می‌کند، انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش می‌دهد و گامی مؤثر در مسیر مدیریت هوشمند انرژی و حفاظت از محیط زیست محسوب می‌شود.

تولید داخلی با عملکرد برابر نمونه خارجی

این شرکت نخستین تولیدکننده غشا، مدول و واحد غشایی جداسازی گاز در ایران است، تمامی تجهیزات و فناوری تولید به طور کامل داخلی است، عملکرد محصول با نمونه‌های خارجی برابر است و هزینه آن به مراتب پایین‌تر است. این فناوری ضمن بازیابی گازهای فلر، بهره‌وری انرژی را افزایش داده و انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش می‌دهد.

این شرکت با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، طیف گسترده‌ای از خدمات و راهکارهای صنعتی را در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی ارائه می‌کند. این شرکت قادر است هیدروکربن‌های هدررفته در فلرهای مجتمع‌های پتروشیمی را بازیابی کرده و ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند.

شیرین‌سازی گاز و جداسازی ترکیبات هیدروکربنی

علاوه بر این، شرکت در زمینه شیرین‌سازی گاز طبیعی با هدف حذف دی‌اکسیدکربن و ترکیبات گوگردی، جداسازی هیدروکربن‌های سنگین از جریان‌های غنی از متان و هیدروژن، و تغلیظ گازهای اتلافی برای دستیابی به استانداردهای سوختی فعالیت می‌کند. همچنین، این شرکت در جداسازی نیتروژن از گاز طبیعی برای افزایش ارزش حرارتی آن و بازیابی هیدروکربن‌های سنگین (LPG) و بخارات بنزین و گازوئیل در صنایع پالایشگاهی و پایانه‌های انتقال سوخت تجربه عملی دارد.

از آزمایشگاه تا نصب واحد صنعتی در پتروشیمی رجال

در همین رابطه سید بهروز سادات نیا، مدیر تولید شرکت رادمان نفت و گاز هیربد در گفتگو با خبرنگار مهر درباره این محصول استراتژیک توضیحات تکمیلی ارائه کرد و گفت: محصول اصلی این مجموعه، غشا مدل جداسازی گاز است و تمامی واحدهای مرتبط نیز توسط خود شرکت ساخته می‌شوند. فعالیت‌های این شرکت از سال ۱۳۸۶ آغاز شد و از مقیاس آزمایشگاهی به صنعت منتقل شد. شرکت رادمان نفت و گاز هیربد در سال ۱۴۰۰ تأسیس شد و اولین واحد غشایی جداسازی گاز کشور در سال ۱۴۰۳ در پتروشیمی رجال نصب و راه‌اندازی شد و عملکرد آن توسط آزمایشگاه GC پتروشیمی رجال تأیید شد.

وی با اشاره به اینکه در این پروژه عملیات جداسازی پروپیلن از نیتروژن انجام و فلر پتروشیمی رجال پس از حدود ۲۰ سال خاموش شد، بیان کرد: پتروشیمی رجال به عنوان یکی از نخستین واحدهای خصوصی فعال در حوزه پلیمر، با هدف کاهش وابستگی به واردات و تحقق خودکفایی ملی در تولید پلیمرهای پایه، فعالیت می‌کند. ( فلر (Flare) یا مشعل پالایشگاهی دستگاهی است که در واحدهای صنعتی مانند پالایشگاه‌های نفت و گاز، پتروشیمی و سکوهای دریایی برای سوزاندن گازهای اضافی و ناخواسته مورد استفاده قرار می‌گیرد.)

پروژه جاری: خاموش کردن فلر پتروشیمی پارس

سادات نیا ادامه داد: دومین واحد نیز اواخر سال ۱۴۰۴ در هلدینگ باختر، شرکت پارس گلایکول نصب و راه‌اندازی خواهد شد. همچنین یک پروژه با پتروشیمی پارس در حال اجراست و هدف آن نیز خاموش کردن فلر است.

مدیر تولید این شرکت دانش‌بنیان ضمن بیان این مطلب که غشاها مزیت‌های زیادی دارند و محصول تولیدی شرکت توانسته جایگزین محصولات خارجی شود، گفت: رقبای این شرکت از آمریکا، آلمان و چین هستند و تولید داخلی این محصول، صرفه‌جویی ارزی قابل توجهی ایجاد کرده است.

تأثیر بر کاهش ناترازی انرژی و مدیریت پایدار منابع

وی افزود: هر پتروشیمی سالانه حدود ۱ تا ۲ میلیون دلار گاز خود را از طریق فلر می‌سوزاند، در حالی که با نصب پکیج این شرکت، این گاز جداسازی شده و به واحد بازگردانده می‌شود. این اقدام دارای دو جنبه اقتصادی و هم محیط زیستی است، زیرا با خاموش کردن فلر، از انتشار گازهای گلخانه‌ای جلوگیری می‌شود.

سادات نیا در ادامه توضیح داد که تولیدات شرکت باعث صرفه‌جویی ارزی شده است، زیرا جایگزین واردات محصولات مشابه شده‌اند. بازار غشاهای گاز در ایران حدود ۵۰ میلیون دلار است، اما شرکت رادمان هنوز قادر به پوشش کامل این بازار نیست.

هر پروژه ۳ تا ۶ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی

وی افزود: شرکت هر سال یک یا دو پروژه اجرا می‌کند که در هر پروژه حدود ۳ تا ۶ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی ایجاد می‌شود، در حالی که بازار بزرگ‌تر است و ظرفیت بیشتری دارد. این خدمات ضمن کاهش هدررفت منابع و آلایندگی محیطی، بهره‌وری انرژی و کارایی واحدهای صنعتی را بهبود می‌بخشند و نقش مهمی در مدیریت پایدار منابع هیدروکربنی و توسعه فناوری‌های بومی کشور ایفا می‌کنند.

استانداردسازی و تضمین کیفیت غشاهای تولیدی

مدیر تولید این شرکت دانش‌بنیان با اشاره به اینکه از نظر اهمیت استراتژیک، بازیابی گازهای ارزشمند فلرهای پتروشیمی‌ها و میادین نفت و گاز و بازگرداندن آن‌ها به چرخه تولید، نقش مهمی در کاهش ناترازی انرژی کشور دارد، تصریح کرد: کلیه غشاها و مدول‌های تولیدی هیربد در آزمایشگاه تست غشا و مدول با دستگاه‌های استاندارد ارزیابی شده و نتایج آن‌ها با مراجع علمی معتبر همخوانی دارد.