نوآوری مهم‌ترین موضوع دهمین جشنواره ملی اسباب بازی

به گزارش خبرنگار مهر، نشست دهمین جشنواره ملی اسباب بازی پیش از ظهر امروز سه‌شنبه نهم دی‌ماه با حضور حامد علامتی مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، لیلا بابایی مدیرکل سرگرمی‌های سازنده کانون پرورش فکری، احسان منشی رئیس انجمن تولید کنندگان اسباب بازی کشور، محمدرضا کریمی صارمی معاون تولید کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کشور و دیگر معاونان کانون به همراه جمعی از اصحاب رسانه در سالن اجتماعات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.

لیلا بابایی مدیرکل سرگرمی‌های سازنده کانون پرورش فکری در پاسخ به خبرنگار مهر با اشاره به برگزیدگان دوره‌های گذشته جشنواره اسباب بازی گفت: ابتدا از حضور حامیان و نهادهای مرتبط تشکر می‌کنم. اما در بخش حمایت از برگزیدگان باید به دو موضوع کلیدی اشاره کنم که شامل لزوم حمایت مالی و زیرساختی نهادهای تخصصی از برگزیدگان جشنواره و اهمیت پیوند اسباب‌بازی با آموزش است.

وی ادامه داد: انتظار می‌رود ساختارها و سازمان‌هایی که با هدف حمایت از رویدادها و صنایع خلاق شکل گرفته‌اند، همچون صندوق‌های کارآفرینی تحت نظر معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری یا وزارت صمت، در کنار جشنواره قرار گیرند. این نهادها می‌توانند با ارائه وام و فراهم آوردن زیرساخت‌های لازم، به توسعه کسب‌وکار برگزیدگان کمک کنند.

مدیرکل سرگرمی‌های سازنده کانون پرورش فکری، با اشاره به تجربه دوره‌های پیشین و مشکلات دریافت تسهیلات برای برگزیدگان تأکید کرد: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان بر اساس اساسنامه و ساختار سازمانی خود، امکان اعطای وام یا حمایت‌های مالی مستقیم را ندارد. بنابراین، پس از ۹ دوره برگزاری و در آستانه دهمین دوره، همراهی عملی سایر سازمان‌های مسئول در این حوزه ضروری است.

وی افزود: نقطه آرمانی و آرزوی همه ما، روزی است که اسباب‌بازی و بازی به عنوان ابزاری جدی در خدمت آموزش، تربیت و پرورش قرار گیرد. به همین منظور آموزش و پرورش در ساختارهای مختلفی مانند شورای نظارت بر اسباب‌بازی و در کنار جشنواره حضور دارد.

بابایی با بیان خاطره‌ای از دوره چهارم جشنواره اسباب بازی گفت: در آن دوره، با قول مساعد وزیر آموزش و پرورش وقت، طرحی برای تشکیل «اتاق اسباب‌بازی» در مدارس کلید خورد و قرار بود در گام اول، هزار مدرسه به فضای بازی مجهز شوند. متأسفانه با تغییرات در وزارت آموزش و پرورش، این طرح ادامه نیافت و در گام بعدی که تجهیز ده‌هزار مدرسه بود، محقق نشد. اگر این روند تداوم می‌یافت، امروز شاهد نشاط و شادابی ناشی از جریان بازی و سرگرمی در مدارس بودیم. امیدواریم با همراهی و همکاری بیشتر آموزش و پرورش، پیوند میان آموزش و بازی بیش از پیش تحکیم یابد.

وی افزود: در دهمین جشنواره ملی اسباب‌بازی، به موضوعات نوآوری، ارزیابی پروژه‌های گذشته و همکاری‌های بین‌نهادی مورد توجه قرار می‌گیرد. در داوری آثار، رویکرد نوآورانه هم در ارائه خدمات بازی‌محور و هم در عرضه اسباب‌بازی بسیار مورد توجه است. این موضوع حتی در طراحی نشست‌های علمی جشنواره نیز جایگاه دارد، به‌طوری‌که فضایی برای بررسی کاربرد هوش مصنوعی در خدمت تولید اسباب‌بازی پیش‌بینی شده است.

آغاز پژوهش روی پروژه دارا و سارا

مدیرکل سرگرمی‌های سازنده کانون پرورش فکری با اشاره به پرورژه دارا و سارا گفت: متأسفانه در فضای رسانه‌ای این تصویر غالباً تکرار شده که این محصول «شکست خورده» است. بدون اینکه بخواهیم مقصری را معرفی کنیم، باید گفت این تکرار تا آنجا پیش رفت که سال گذشته تصمیم گرفتیم با همکاری اداره کل آموزش و پژوهش کانون پرورش فکری زیر نظر آقای فلاح، یک پژوهش جامع در این زمینه انجام شود. هدف این است که با گفت‌وگو با همه متخصصان حوزه، بر مبنای یک پشتوانه پژوهشی و نظرات کارشناسی، از این تصویر صرفاً رسانه‌ای عبور کنیم و ارزیابی دقیقی صورت گیرد.

وی ادامه داد: واقعیت این است که تا قبل از دارا و سارا، دانش فنی تولید عروسک با این سطح از طراحی و شخصیت‌پردازی در کشور وجود نداشت و همه مراحل طراحی آن در داخل انجام شد. این می‌توانست یک دستاورد بزرگ ملی باشد. همه ما در جایگاه‌های فرهنگی و رسانه‌ای می‌توانیم با حمایت از چنین حرکت‌هایی، به قوام و رشد شخصیت‌های بومی و منطبق با ویژگی‌های ایرانی-اسلامی کمک کنیم. اگر لطف و همراهی رسانه‌ها بیشتر بود، شاید شاهد اتفاقات بهتری بودیم. اکنون با پشتوانه این پژوهش، بازطراحی‌هایی در دست انجام است و امیدواریم به زودی خبرهای خوبی برای‌تان داشته باشم.

بابایی گفت: با توجه به رویکرد کانون پرورش فکری در قالب شورای نظارت بر اسباب‌بازی، مصوبات مهمی در این حوزه صورت گرفته و این شورا پیگیر اجرایی‌سازی آن‌هاست. برای سیاست‌گذاری مؤثر در حوزه واردات، هماهنگی عمیق و دقیقی بین شورای نظارت و وزارت صمت ضروری است که خوشبختانه در بهترین نقطه همکاری خود در طول دهه گذشته قرار داریم.

وی افزود: قرار بر این شده تا مبنای گزارش‌های رسمی وزارت صمت در هماهنگی با شورای نظارت تنظیم شود تا فعالان حوزه به یک فهم مشترک برسند. وقتی گزارش‌های متعدد و گاه متضاد از حوزه‌های مختلف مطرح می‌شود، سبب اختلال در سیاست‌گذاری می‌شود. برگزاری جلسات منظم ماهانه سیاست‌گذاری، در حال ایجاد این هماهنگی است.

بابایی به موضوع طراحی اسباب‌بازی اشاره کرد و گفت: با توجه به عدم وجود رشته طراحی اسباب‌بازی به شکل گسترده در دانشگاه‌های کشور، این حوزه نیازمند حمایت نهادهای مختلف است. جشنواره ملی اسباب‌بازی به عنوان رسمی‌ترین و جدی‌ترین رویداد این عرصه، می‌تواند به معرفی و ترغیب طراحان دغدغه‌مندِ متعهد به هویت ایرانی-اسلامی کمک کند. اما تداوم این مسیر، در گرو استقبال تولیدکنندگان از خروجی‌های رویداد و تقویت پیوند بین طراحان و صنعت است که با جدیت برای آن تلاش می‌کنیم.

اسباب بازی صرفاً سرگرمی نیست

در ادامه احسان منشی رئیس انجمن تولید کنندگان اسباب‌بازی کشور ضمن قدردانی از حمایت‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و نگاه مثبت آقای علامتی به بخش خصوصی، ابراز امیدواری کرد که بتوانند امانت‌دارانی خوب باشند و دهمین جشنواره ملی اسباب‌بازی را با کیفیت هرچه بهتر برگزار کنند.

وی با بیان اینکه اسباب‌بازی هویت‌سازترین صنعت فرهنگی کشور است، تأکید کرد: یک کودک پیش از آشنایی با کتاب، با اسباب‌بازی آشنا می‌شود. اسباب‌بازی ایرانی می‌تواند و باید هدفمند باشد. اسباب‌بازی صرفاً ابزار سرگرمی نیست، بلکه یک ابزار پرورشی است که می‌تواند به رشد کودکان سالم، شاداب و امیدوار، به عنوان آینده‌سازان کشور، کمک کند.

رئیس انجمن تولید کنندگان اسباب بازی کشور، وظیفه تولیدکنندگان را ارائه محصولی باکیفیت و هدفمند دانست و افزود: با رشد تولید داخلی و کاهش بهای تمام شده، باید کمک کنیم تا اسباب‌بازی از حالت یک کالای لوکس خارج شود و در دسترس همه خانواده‌های ایرانی قرار گیرد. وی از اصحاب رسانه درخواست کرد با ترویج فرهنگ بازی و اسباب‌بازی با رویکرد رشد نسل متعالی، در انجام این رسالت یاریگر باشند.

وی با اشاره به برگزاری ۱۸ روزه جشنواره، آن را فرصتی مغتنم برای آشنایی خانواده‌ها در فضایی شاد و مفرح دانست و از حضور کارشناسان در بخش ترویجی برای معرفی کارکردهای بازی و همچنین برنامه‌های جذابی مانند حضور کاراکترهای تلویزیونی خبر داد.

منشی با اشاره به ماهیت بین‌رشته‌ای صنعت اسباب‌بازی گفت: تولیدکنندگان این حوزه از پیشینه‌های صنعتی مختلفی مانند چاپ و کاغذ (بازی‌های رومیزی)، پلاستیک یا فلز وارد شده‌اند. تشکیل یک اتحادیه متمرکز صرفاً برای اسباب‌بازی ممکن است نتواند خدمات تخصصی هر بخش (مانند تأمین مواد اولیه پلاستیک) را به خوبی اتحادیه‌های تثبیت‌شده آن صنف ارائه دهد. راه‌حل ممکن، یا تشکیل یک اتحادیه فراگیر کشوری که تاکنون محقق نشده یا تقویت ارتباط و چانه‌زنی تولیدکنندگان با اتحادیه‌های مرتبط با زمینه اصلی فعالیت‌شان (مانند اتحادیه پلاستیک) برای دریافت حمایت‌های مؤثرتر است.

وی صادرات را از دو منظر ارزآوری و توسعه بازار حیاتی خواند و خاطرنشان کرد: بازار داخلی با جمعیت ۸۵ میلیونی محدود است، در حالی که با هدف‌گیری بازارهای همسایه و منطقه (مانند آسیای میانه) می‌توان به بازاری ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیونی دست یافت. موفقیت در صادرات نیازمند چند عامل است که می‌توان به تمایل کشور هدف (برخی بازارها مانند ترکیه به دلیل رقابت مستقیم، ممکن است موانعی ایجاد کنند)، توان رقابت با کالای چینی از نظر قیمت و بهره‌وری و تنوع محصولی اشاره کرد.

رئیس انجمن تولید کنندگان اسباب بازی کشور گفت: نقطه قوت اسباب‌بازی ایرانی هدفمندی و انطباق فرهنگی آن با کشورهای همسایه است که می‌تواند مزیت رقابتی ایجاد کند، البته رفع موانع تعرفه‌ای نیازمند همراهی دولت است.

وی افزود: کلید ماندگاری یک کاراکتر در دنیا، تداوم حضور و بهبود مستمر است. بسیاری از کاراکترهای محبوب جهانی طی دهه‌ها با این رویکرد پرورش یافته‌اند. اگر در ایران نیز بخواهیم کاراکترهای ماندگاری داشته باشیم، باید این اصل را بپذیریم و برای پروژه‌هایی مانند دارا و سارا، برنامه‌ای مبتنی بر تداوم و ارتقای مداوم طراحی کنیم.

منشی با اشاره به تصمیم اخیر شورای نظارت بر اسباب‌بازی، بر ضرورت تهیه آمار دقیق و حرفه‌ای از بازار تأکید کرد و گفت: متأسفانه در کشور داده درستی از اندازه بازار، میزان قاچاق یا حتی تولید وجود ندارد. بخشی از تولیدات به صورت واحدهای کوچک یا خانگی و گاه فاقد پروانه کسب فعالیت می‌کنند. انجمن در حال تلاش برای انتقال تجربه و معرفی حمایت‌های موجود به این تولیدکنندگان جوان است. اجرای طرح پیمایش آماری بازار اسباب‌بازی که در شورای نظارت مصوب شده، می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری‌های درست برای آینده این صنعت قرار گیرد.

پروژه دارا و سارا شکست‌خورده نیست

در ادامه محمدرضا کریمی صارمی معاون تولید کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کشور در پاسخ به پرسشی درباره پروژه دارا و سارا، با رد عنوان شکست خورده برای این طرح گفت: برچسب شکست خورده به این معناست که انبارها پر از محصولات فروش نرفته باشد، در حالی که اگر امروز دنبال یک عروسک دارا یا سارا باشید، خواهید دید که موجود و در دسترس است.

وی ادامه داد: پروژه ادامه دارد و مراحل توسعه آن در جریان است. تولید عروسک در چین، با توجه به شرایط خاص ارزی و قیمت‌های فعلی، چالش‌های خود را دارد، اما طراحی‌های جدید (نسل چهارم) که کوچک‌تر شده و مفاصل بهتری دارند، آماده است.

کریمی صارمی در توضیح روند تولید کاراکترهای موفق افزود: امروزه کاراکترهای انیمیشنی به دلیل موفقیت در اکران و استقبال مخاطب، وارد بازار محصولات می‌شوند. در ادبیات انیمیشن ایران، نزدیک به ۵۰۰۰ کاراکتر وجود دارد که بسیاری از آنها متعلق به آثار فاخر کانون پرورش فکری هستند. نمونه‌ای مانند «بچه‌زرنگ» و مجموعه کاراکترهای مرتبط با آن، در حال تولید و ورود به بازار هستند.

وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با تلاش و پیگیری، مسئله تولید داخلی با کیفیت این کاراکترها حل شود و به‌زودی شاهد نتایج خوبی باشند.