نوشت‌افزار ایرانی در تنگنای اقتصاد قرار گرفته است

محمدامین قربانعلی قائم مقام مجمع نوشت‌افزار ایرانی ایران نوشت، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: با توجه به اینکه بیش از ۱۲ سال است که دانش‌آموزان مستقیماً با نوشت‌افزار سروکار دارند و از آن استفاده می‌کنند، این ابزار تأثیر مستقیمی بر سبک زندگی، جهان‌بینی و نگرش آن‌ها دارد. از این رو، می‌توان نوشت‌افزار را یکی از کالاهای فرهنگی دانست. اگر به گذشته نگاهی بیندازیم، سهم نوشت‌افزارهای ایرانی، به‌ویژه نمونه‌های محتوامحور و سالم که با فرهنگ، ملیت، مذهب و اعتقادات ما همخوانی داشته و فاقد کاراکترهای معارض غربی باشند، بسیار محدود بوده است. این کمبود در کشور ما کاملاً مشهود بود. با این وجود، تولیدکنندگان تلاش کرده‌اند که این خلأ را پر کنند.

وی یادآور شد: در بعد فرهنگی، مشکلاتی مانند کمبود شخصیت‌پردازی، ضعف در بازاریابی و نبود کاراکترهای جذاب وجود دارد که چالشی برای نوجوانان و جوانان کشور محسوب می‌شود.

قائم مقام مجمع نوشت‌افزار ایرانی ایران نوشت گفت: صنعت نوشت‌افزار نیز مانند دیگر صنایع تحت تأثیر مستقیم نوسانات ارزی و اقتصادی قرار دارد. به‌عنوان مثال، در چند روز اخیر افزایش قیمت کاغذ مشاهده شده است؛ به طوری که قیمت هر بند کاغذ از حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان به تقریباً ۳ میلیون تومان رسیده است.

وی ادامه داد: موانع دیگری نیز مانند لزوم ارتباط تولیدکنندگان با سازمان‌ها و نهادهای مرتبط برای مسائل بیمه، تأمین اجتماعی، مالیات و سایر موارد، بر سر راه تولیدکنندگان وجود دارد. متأسفانه، این صنعت هنوز با چالش‌هایی مواجه است که بخشی از آن‌ها ناشی از وضعیت آموزش در کشور است. تعطیلی‌های مکرر مدارس، به دلایل مختلف مانند آلودگی هوا، شیوع بیماری یا حتی مسائل کوچک‌تر، باعث کاهش مصرف اقلام نوشت‌افزار شده است. در گذشته به ندرت شاهد چنین تعطیلی‌هایی بودیم. اما اکنون، هرگونه عارضه یا مسئله‌ای می‌تواند مدارس را به حالت غیرحضوری درآورد.

قربانعلی گفت: این عوامل به طور مستقیم بر سبد مصرف خانوارها برای دانش‌آموزان تأثیر می‌گذارد. با تمرکز بر نوشت‌افزار ایرانی، باید گفت که اقلام موجود در بازار، بر اساس قیمت‌های فعلی، هزینه‌ای حدود یک میلیون و نیم تا دو میلیون تومان در بر خواهند داشت که بار مالی بسیاری را بر خانواده‌ها تحمیل می‌کند.

وی افزود: سرانه مصرف دانش‌آموزان برای تهیه نیازهای تحصیلی در گذشته با توجه به شرکت مردم در نمایشگاه‌ها و خرید بیشتر، سهم قابل توجهی از هزینه‌ها را شامل می‌شد. اما با تغییرات اقتصادی، تعطیلی‌های متعدد و غیرحضوری شدن مدارس، شاهد کاهش محسوس در سرانه مصرف این اقلام هستیم که تأثیر قابل توجهی بر بازار نوشت‌افزار داشته است.

قائم مقام مجمع نوشت‌افزار ایرانی ایران نوشت خاطرنشان کرد: برخی اقلام مصرفی به دلیل پیشرفت‌های فناوری و هوش مصنوعی کم‌رنگ شده یا کاملاً از چرخه مصرف حذف شده‌اند؛ مانند گچ که زمانی در مدارس کاربرد داشت اما امروزه تقریباً جایگاهی ندارد. همین موضوع به تدریج برای ماژیک نیز در حال رخ دادن است. همچنین مواردی مانند مصرف خودکار، مداد و کاغذ نیز تحت تأثیر شرایط جدید و تغییر ساختار اداری و آموزشی کاهش یافته است.

وی یادآور شد: با توجه به سیستم‌های دیجیتال و تکنولوژی پیشرفته، استفاده از کاغذ در ادارات و فرآیندهای مهندسی بسیار کم شده است. دفتر و یادداشت که از جمله مهم‌ترین بخش‌های نوشت‌افزار محسوب می‌شود، به شدت تحت تأثیر کاهش مصرف کاغذ قرار گرفته است. تولیدکنندگان ایرانی، به ویژه آن‌هایی که محصولات سالم و باکیفیت تولید می‌کنند، تلاش‌های بسیاری انجام داده‌اند تا با وجود سختی‌های ناشی از مشکلات اقتصادی، از نظر کمی، کیفی و قیمتی شرایط بهتری ایجاد کنند و دستاوردهای بزرگی رقم بزنند.

قربانعلی گفت: نمایشگاه‌های نوشت‌افزار ایرانی نیز به‌عنوان یکی از رویدادهای بزرگ فرهنگی بعد از نمایشگاه کتاب و قرآن مطرح شده‌اند که با استقبال خوب مردم روبه‌رو هستند. تنوع محصولات داخلی در این نمایشگاه‌ها با قیمت‌های مناسب و کیفیت قابل رقابت عرضه می‌شود. با ارائه حمایت‌های لازم از سوی نهادهای حاکمیتی، نظیر تأمین یارانه کاغذ یا تسهیل شرایط برای تولیدکنندگان، آنان می‌توانند محصولات نوشت‌افزار را با قیمت‌های بهتر عرضه کنند. با وجود چالش‌ها نظیر مسائل ارزی و تأمین مواد اولیه وارداتی، تولیدکنندگان ایرانی آمادگی دارند تا با تعدیل این مشکلات، کیفیت تولیدات خود را افزایش داده و نقش پررنگ‌تری در بازار ایفا کنند.

وی افزود: متأسفانه در دولت جدید تغییراتی در ساختار صنعت، معدن و تجارت به وجود آمد که تأثیرات آن بر حوزه نوشت‌افزار نیز مشهود است. پیش‌تر بخشی از این صنعت به‌صورت مستقل زیر نظر مجمع نوشت‌افزار ایرانی‌اسلامی فعالیت می‌کرد و حمایت خاصی را نیز دریافت می‌کرد. اما با تغییرات ساختاری که در دولت شهید رئیسی ایجاد شد، این بخش به گونه‌ای تلفیق شد که هماهنگی بیشتری را فراهم می‌آورد. مثلاً اتحادیه‌ای جداگانه برای فروشندگان وجود داشت و در بحث تولید، مجمع نوشت‌افزار ایرانی‌اسلامی به عنوان سازوکاری حمایتی مطرح بود.

قائم مقام مجمع نوشت‌افزار ایرانی ایران نوشت ادامه داد: با این حال، در دولت جدید ساختارها بار دیگر تغییر کردند و برخی انسجام‌های قبلی از بین رفت. به‌ویژه بخش نوشت‌افزار که باید در قالب سازمان‌دهی تخصصی و واحد فعالیت می‌کرد، اکنون با صنایع خانگی ترکیب شده که ارتباط مستقیمی با یکدیگر ندارند. همین مسئله باعث بروز مشکلات زیادی برای تولیدکنندگان، توزیع‌کنندگان و حتی ارائه‌دهندگان خدمات شده است، چراکه دیگر نمی‌توانند مسائل خود را به صورت متمرکز و سازمان‌یافته پیگیری کنند.

قربانعلی گفت: اتحادیه‌ها و انجمن‌ها وظایف مشخصی دارند، اما نبود یک مرجع تخصصی و دقیق برای رسیدگی به چالش‌های این صنعت به شدت احساس می‌شود. به همین دلیل، تلاش‌هایی در حال انجام است تا با احیای ساختارهای قبلی، امکان مراجعه مستقیم تولیدکنندگان به یک نهاد تخصصی دوباره فراهم شود. هرچند که این اقدامات و پیگیری‌ها، به‌رغم تلاش‌های جدی انجمن تولیدکنندگان و سایر مراجع مرتبط، هنوز به نتایج ملموسی منجر نشده است.