حریزاوی: مجاهد فرهنگی باید توان اثرگذاری اجتماعی داشته باشد

به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین روح‌الله حریزاوی پیش از ظهر سه شنبه، در آیین رونمایی و معرفی الگوی آموزشی «الهیات اجتماعی؛ از توحید تا تمدن اسلامی» در قم اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین مسائل مطرح در طول تاریخ بشر، تبیین نسبت میان خداوند و مخلوقات بوده است و در معارف اسلامی، به‌ویژه در مکتب اهل‌بیت (ع)، تلاش گسترده‌ای برای ارائه فهمی دقیق، جامع و مصون از انحراف در این زمینه صورت گرفته است.

وی با اشاره به روایتی از امام سجاد (ع) درباره انسان‌های آخرالزمان افزود: آن حضرت با اشاره به ظرفیت فکری و معرفتی انسان‌های این دوران، سوره توحید و آیات آغازین سوره حدید را به‌عنوان چارچوبی برای شناخت خداوند معرفی می‌کنند و هشدار می‌دهند که خروج از این چارچوب می‌تواند انسان را به ورطه هلاکت بکشاند.

قائم‌مقام رئیس سازمان تبلیغات اسلامی ادامه داد: در طول تاریخ اندیشه اسلامی، فلاسفه، عرفا، متکلمان و اندیشمندان هر یک از زاویه‌ای به مسئله توحید پرداخته‌اند اما آنچه اهمیت دارد، دستیابی به چارچوبی است که ضمن بهره‌گیری از ظرفیت‌های عقلی و معرفتی، بتواند آثار و امتدادهای اجتماعی توحید را نیز در زندگی فردی و جمعی انسان آشکار سازد.

وی تصریح کرد: مسئله توحید صرفاً یک بحث ذهنی و نظری نیست بلکه باید در ساحت زندگی انسان، روابط اجتماعی، ساخت جامعه و در نهایت شکل‌گیری تمدن اسلامی ظهور و بروز پیدا کند.

توحید تنها یک باور ذهنی نیست

حریزاوی با اشاره به برخی آثار اندیشمندان معاصر در حوزه الهیات اجتماعی گفت: توحید صرفاً به معنای جایگزینی یک باور به جای باوری دیگر نیست بلکه نوعی جهان‌بینی جامع درباره انسان، جهان، تاریخ، نیازها و مسیر تعالی او به شمار می‌رود.

وی افزود: بر اساس این نگاه، توحید علاوه بر اینکه یک مبنای معرفتی است، یک دکترین اجتماعی نیز محسوب می‌شود و می‌تواند الگویی برای سامان‌دهی جامعه، روابط انسانی و ساختارهای اجتماعی ارائه دهد.

قائم‌مقام رئیس سازمان تبلیغات اسلامی خاطرنشان کرد: قرآن کریم در معرفی خداوند تنها به استدلال‌های پیچیده فلسفی اکتفا نکرده بلکه با تکیه بر فطرت انسانی نیز مسیر شناخت حق را هموار ساخته است و این ظرفیت می‌تواند در تربیت دینی نسل جوان نقش‌آفرین باشد.

وی ادامه داد: اهمیت امتداد اجتماعی توحید به اندازه اصل معرفت توحیدی است و به همین دلیل تلاش شده است تا در قالب یک طرح آموزشی منسجم، زمینه آشنایی نسل جوان با این رویکرد فراهم شود.

حریزاوی بیان کرد: الگوی «الهیات اجتماعی؛ از توحید تا تمدن اسلامی» با هدف ارائه منظومه‌ای کاربردی از معارف اسلامی طراحی شده و تلاش دارد میان مبانی اعتقادی و نیازهای اجتماعی و تمدنی پیوند برقرار کند.

پنج محور معرفتی در الگوی الهیات اجتماعی

وی با تشریح ساختار این طرح آموزشی اظهار کرد: این الگو بر پنج محور اصلی استوار است که نخستین آن معارف توحیدی است و پس از آن معارف ولایی به‌عنوان تجلی اجتماعی توحید مطرح می‌شود.

قائم‌مقام رئیس سازمان تبلیغات اسلامی افزود: سومین بخش این منظومه، معارف معنوی است که معنویت را در افقی گسترده‌تر از مفاهیم رایج اخلاقی و فردی تعریف می‌کند و آن را با جهاد، مسئولیت‌پذیری و حرکت اجتماعی پیوند می‌زند.

وی ادامه داد: در گام بعدی، معارف انقلابی مورد توجه قرار می‌گیرد و در نهایت نیز مهارت‌های تمدنی به‌عنوان حلقه تکمیل‌کننده این مسیر آموزشی ارائه می‌شود.

حریزاوی با اشاره به تأکیدات رهبر انقلاب اسلامی بر ضرورت حفظ روحیه انقلابی در جامعه گفت: انقلاب اسلامی یک رخداد مقطعی و محدود به سال ۱۳۵۷ نیست بلکه مفهومی مستمر و برخاسته از آموزه‌های دینی است که باید در عرصه‌های مختلف اجتماعی تداوم یابد.

وی تصریح کرد: تمدن‌سازی نیز یک مفهوم انتزاعی و خیالی نیست بلکه واقعیتی است که جوامع در آن زندگی می‌کنند و اگر برای ساخت تمدن اسلامی تلاش نشود، جوامع ناگزیر در چارچوب تمدن رقیب تعریف خواهند شد.

قائم‌مقام رئیس سازمان تبلیغات اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود تأکید کرد: این الگوی آموزشی به هیچ وجه در مقام نفی یا جایگزینی سایر دوره‌های موفق معرفتی کشور نیست بلکه تلاش شده از ظرفیت‌ها و تجربیات ارزشمند طرح‌های موجود نیز بهره‌برداری شود.

وی افزود: در این طرح، ورود به مباحث تخصصی فلسفه، کلام و عرفان مورد نظر نبوده و هدف اصلی، ارائه بسته‌ای فشرده، منسجم و کاربردی از معارف اسلامی برای عموم جوانان و علاقه‌مندان است.

حریزاوی با اشاره به استفاده از عنوان «حوزه» در این طرح اظهار کرد: این مجموعه خود را در امتداد حرکت علمی و تبلیغی حوزه‌های علمیه تعریف می‌کند و همواره در معرض نقد، ارزیابی و هدایت علمای دینی قرار دارد.

وی ادامه داد: مراکز معارفی که در نقاط مختلف شکل گرفته‌اند، بستری برای آموزش نظام‌مند و منظومه‌ای معارف اسلامی محسوب می‌شوند و می‌توانند در مساجد، مدارس علمیه، مراکز فرهنگی و سایر مجموعه‌های مردمی فعالیت داشته باشند.

قائم‌مقام رئیس سازمان تبلیغات اسلامی همچنین از آماده‌سازی بسته‌های آموزشی ویژه نوجوانان خبر داد و گفت: این آثار در مراحل نهایی تدوین و انتشار قرار دارند و به‌زودی در اختیار مخاطبان قرار خواهند گرفت.

تربیت مجاهد فرهنگی از اولویت‌های امروز حوزه است

وی با اشاره به طراحی دوره‌های جدید متناسب با مسائل روز جامعه افزود: در کنار آموزش‌های پایه، دوره‌های تخصصی در حوزه الهیات راهبردی و الهیات کاربردی نیز در دستور کار قرار دارد که متناسب با نیازهای خانواده، کودکان، بانوان و فعالان فرهنگی طراحی می‌شوند.

حریزاوی ادامه داد: برخی از این دوره‌ها به موضوعات راهبردی جهان اسلام و مسائل روز منطقه اختصاص دارد و تلاش می‌شود پیوند میان معارف دینی و مسائل عینی جامعه بیش از گذشته تقویت شود.

وی با اشاره به بیانیه «حوزه پیشرو و سرآمد» که سال گذشته منتشر شد، گفت: در این سند مهم بر ضرورت تربیت مجاهدان فرهنگی تأکید ویژه‌ای شده و این موضوع باید به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی حوزه‌های علمیه مورد توجه قرار گیرد.

قائم‌مقام رئیس سازمان تبلیغات اسلامی خاطرنشان کرد: کسی که معارف دینی را فرا می‌گیرد باید توان اثرگذاری اجتماعی نیز پیدا کند و در عرصه‌های فرهنگی، رسانه‌ای، سیاسی و بین‌المللی نقش‌آفرین باشد.

وی افزود: مجاهد فرهنگی باید از قدرت تحلیل، بصیرت اجتماعی، مهارت ارتباطی و توان حضور مؤثر در فضای مجازی برخوردار باشد و بتواند مخاطبان مختلف را با معارف اسلامی و مکتب اهل‌بیت (ع) آشنا کند.

حریزاوی در پایان ابراز امیدواری کرد که با همکاری اساتید، مراکز علمی و فعالان فرهنگی، زمینه تربیت نسل جدیدی از مجاهدان فرهنگی فراهم شود و معارف الهی و اسلامی بیش از گذشته در جامعه گسترش یابد.