پسماند؛ معضل جدی در چهارمحال و بختیاری

خبرگزاری مهر-گروه استان‌ها؛ موضوع مدیریت پسماند در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های زیست‌محیطی کشور تبدیل شده است. افزایش جمعیت، توسعه شهرنشینی و رشد فعالیت‌های صنعتی موجب شده حجم تولید زباله و پسماند به شکل قابل توجهی افزایش یابد. در این میان، نبود زیرساخت‌های مناسب و ضعف فرهنگ تفکیک از مبدأ، مشکلات متعددی را برای محیط زیست به وجود آورده است.

چهارمحال و بختیاری نیز از این قاعده مستثنا نیست و مدیریت پسماند به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی استان شناخته می‌شود. کارشناسان معتقدند ادامه روند فعلی می‌تواند منابع طبیعی، آب‌های زیرزمینی و سلامت شهروندان را با تهدیدهای جدی مواجه کند. از این رو توجه به راهکارهای علمی و پایدار بیش از هر زمان دیگری ضروری است.

مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری با اشاره به وضعیت موجود، نبود مدیریت اصولی پسماند و دفن نامناسب زباله‌ها را مهم‌ترین چالش محیط زیستی استان عنوان کرده است. به گفته وی، این مشکل تنها مختص استان یا کشور نیست بلکه بسیاری از کشورهای جهان نیز همچنان با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.

کارشناسان حوزه محیط زیست بر این باورند که حل معضل پسماند تنها با ایجاد کارخانه‌های بازیافت و کمپوست امکان‌پذیر نیست. تغییر رفتار اجتماعی و مشارکت عمومی در تفکیک زباله‌ها از مبدأ، نخستین و مهم‌ترین گام برای دستیابی به مدیریت پایدار پسماند به شمار می‌رود.

در همین راستا، اجرای طرح‌های جامع مدیریت پسماند در شهرستان‌های مختلف استان و احداث کارخانه‌های بازیافت و کمپوست در دستور کار قرار گرفته است. مسئولان امیدوارند با تکمیل این طرح‌ها و جلب مشارکت مردم، زمینه کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی و استفاده بهینه از منابع فراهم شود.

مدیریت نامناسب پسماند مهم‌ترین چالش زیست‌محیطی است

محسن کریمی، مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، مدیریت نامناسب پسماند را مهم‌ترین چالش زیست‌محیطی استان دانست و اظهار کرد: تا زمانی که تفکیک زباله‌ها از مبدأ به یک فرهنگ عمومی تبدیل نشود، دستیابی به مدیریت اصولی پسماند امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی با اشاره به نقش خانوارها، صنایع، واحدهای خدماتی و معدنی در تولید پسماند افزود: مشارکت همه بخش‌ها در فرآیند تفکیک زباله، زمینه تبدیل پسماند به یک فرصت اقتصادی را فراهم می‌کند. به گفته کریمی، پسماند در صورت مدیریت صحیح می‌تواند به منبع درآمد و سرمایه‌ای ارزشمند برای جامعه تبدیل شود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست چهارمحال و بختیاری از تصویب طرح‌های جامع مدیریت پسماند در شهرستان‌های شهرکرد، بروجن، بن و سامان خبر داد و گفت: سایر شهرستان‌ها نیز در حال طی مراحل بررسی و تصویب این طرح‌ها هستند تا زمینه اجرای برنامه‌های عملیاتی فراهم شود.

وی ادامه داد: پس از تأمین اعتبار، اجرای تفکیک از مبدأ، انتقال اصولی پسماند و بهره‌گیری از کارخانه‌های کمپوست و بازیافت در اولویت قرار خواهد گرفت. این اقدامات می‌تواند ضمن کاهش حجم دفن زباله، آثار مخرب زیست‌محیطی را نیز به حداقل برساند.

کریمی همچنین از پیشرفت پروژه احداث کارخانه کمپوست و بازیافت شهرکرد خبر داد و اعلام کرد: این پروژه با حمایت مالی صندوق ملی محیط زیست در حال اجراست و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری برسد.

وی افزود: در شهرستان‌های جنوبی استان نیز مجوزهای لازم برای احداث کارخانه‌های مشابه صادر شده و روند جذب سرمایه‌گذار در حال انجام است.

تفکیک زباله از مبدأ مهم‌ترین عامل موفقیت در مدیریت پسماند است

علی محمدی یک کارشناس مدیریت پسماند در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اهمیت فرهنگ‌سازی گفت: تجربه کشورهای موفق نشان داده که تفکیک زباله از مبدأ مهم‌ترین عامل موفقیت در مدیریت پسماند است. بدون مشارکت مردم، هیچ طرحی به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.

وی افزود: بخش قابل توجهی از زباله‌های تولیدی قابلیت بازیافت دارند اما به دلیل مخلوط شدن با سایر پسماندها، ارزش اقتصادی خود را از دست می‌دهند. این موضوع موجب افزایش هزینه‌های مدیریت شهری می‌شود.

این کارشناس مدیریت پسماند اظهار کرد: آموزش دانش‌آموزان و خانواده‌ها باید در اولویت قرار گیرد. تغییر رفتار شهروندان از مدارس آغاز می‌شود و می‌تواند در بلندمدت نتایج قابل توجهی به همراه داشته باشد.

وی تأکید کرد: توسعه صنایع بازیافت علاوه بر حفظ محیط زیست، فرصت‌های شغلی جدیدی نیز ایجاد می‌کند. این ظرفیت می‌تواند به رونق اقتصادی مناطق مختلف کمک کند.

به گفته این متخصص، سرمایه‌گذاری در حوزه پسماند یک هزینه نیست بلکه نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده محسوب می‌شود. هرچه مدیریت پسماند اصولی‌تر باشد، هزینه‌های زیست‌محیطی و درمانی جامعه کاهش خواهد یافت.

استقرار مخازن تفکیک‌شده در محلات می‌تواند مردم را به مشارکت بیشتر تشویق کند

مینا عسگری یکی از شهروندان شهرکردی در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: خانواده‌ها تمایل دارند زباله‌های خود را تفکیک کنند اما امکانات و آموزش کافی در اختیار آنها قرار نگرفته است.

وی افزود: استقرار مخازن تفکیک‌شده در محلات می‌تواند مردم را به مشارکت بیشتر تشویق کند. دسترسی آسان به این امکانات نقش مهمی در موفقیت طرح‌ها دارد، حجم زباله‌های پلاستیکی در سال‌های اخیر افزایش یافته و نگرانی‌هایی را برای محیط زیست ایجاد کرده است. کاهش مصرف پلاستیک باید در کنار بازیافت مورد توجه قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد: اطلاع‌رسانی مستمر از طریق رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌تواند آگاهی عمومی را افزایش دهد. مردم زمانی مشارکت می‌کنند که از نتایج اقدامات خود آگاه باشند امیدواریم با بهره‌برداری از کارخانه‌های بازیافت و کمپوست، شاهد بهبود وضعیت محیط زیست استان باشیم و نسل‌های آینده از منابع طبیعی سالم‌تری بهره‌مند شوند.

مدیریت پسماند یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت شهری است

محمدحسین واحدیان در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهارکرد: مدیریت پسماند یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت شهری است و با برنامه‌ریزی انجام شده در مرحله نصب تجهیزات و تکمیل زیرساخت‌های کارخانه هستیم.
وی افزود: کارخانه بازیافت فقط یک محل پردازش زباله نیست، بلکه یک واحد صنعتی درآمدزا است که می‌تواند با بازیافت مواد قابل استفاده، هم هزینه‌های شهر را کاهش دهد و هم ارزش افزوده ایجاد کند.

شهردار شهرکرد گفت: در حال حاضر تمرکز اصلی بر نصب تجهیزات پیشرفته و تکمیل زیرساخت‌های موردنیاز کارخانه است که توسط پیمانکار و با نظارت مشاوران مجرب در حال انجام است.

واحدیان ادامه داد: با راه‌اندازی این کارخانه ظرفیت بالایی برای پردازش پسماند شهری ایجاد می‌شود و نرخ بازیافت به میزان چشمگیری افزایش پیدا خواهد کرد که این اقدام گامی بلند در راستای شهر پایدار، سلامت شهروندان و اقتصاد چرخه‌ای است.

وی تصریح کرد: امیدواریم با تسریع در نصب تجهیزات، فاز نخست کارخانه در آینده نزدیک به بهره‌برداری برسد و شهرکرد به الگویی برای سایر شهرها در حوزه مدیریت پسماند تبدیل شود.

شهردار شهرکرد گفت: اعتبار این پروژه هزار و ۶۰۰ میلیارد ریال برآورد شده که در حال حاضر به پیشرفت ۶۰ درصد رسیده است.

به گزارش خبرنگار مهر، مدیریت پسماند امروز به یکی از اصلی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی چهارمحال و بختیاری تبدیل شده است. افزایش حجم تولید زباله و محدودیت ظرفیت‌های دفن، ضرورت اجرای راهکارهای نوین را بیش از گذشته آشکار کرده است. کارشناسان معتقدند ادامه وضعیت موجود می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به محیط زیست وارد کند. از این رو برنامه‌ریزی اصولی در این حوزه اهمیت ویژه‌ای دارد. همکاری همه دستگاه‌ها نیز برای موفقیت این برنامه‌ها ضروری است.

تفکیک از مبدأ به عنوان نخستین حلقه مدیریت پسماند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش مشکلات موجود دارد. این اقدام علاوه بر کاهش حجم زباله‌های دفنی، امکان بازیافت بخش زیادی از مواد قابل استفاده را فراهم می‌کند. مشارکت شهروندان در این فرآیند اهمیت بسیار بالایی دارد. بدون همکاری مردم، دستیابی به اهداف تعیین‌شده دشوار خواهد بود. فرهنگ‌سازی مستمر می‌تواند زمینه این مشارکت را فراهم سازد.

احداث کارخانه‌های کمپوست و بازیافت در نقاط مختلف استان گام مهمی در مسیر حل مشکلات پسماند محسوب می‌شود. این پروژه‌ها می‌توانند ضمن کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی، فرصت‌های اقتصادی جدیدی نیز ایجاد کنند. استفاده از فناوری‌های نوین مانند پیرولیز نیز ظرفیت‌های تازه‌ای را در این حوزه به وجود آورده است. بهره‌گیری از این روش‌ها می‌تواند ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند. حمایت مالی و تسهیلات مناسب نقش مهمی در تسریع اجرای این طرح‌ها دارد.

تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد موفقیت در مدیریت پسماند نیازمند ترکیبی از آموزش، فرهنگ‌سازی و توسعه زیرساخت‌هاست. هیچ یک از این عوامل به تنهایی نمی‌توانند مشکلات موجود را برطرف کنند. برنامه‌ریزی جامع و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی از الزامات این مسیر است. همچنین بخش خصوصی می‌تواند نقش مؤثری در توسعه صنایع بازیافت ایفا کند. استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاران باید مورد توجه قرار گیرد.

در نهایت می‌توان گفت آینده مدیریت پسماند در چهارمحال و بختیاری به میزان مشارکت عمومی و سرعت اجرای پروژه‌های زیرساختی وابسته است. اگر تفکیک از مبدأ به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود، بخش بزرگی از مشکلات فعلی برطرف خواهد شد. تکمیل کارخانه‌های بازیافت و کمپوست نیز زمینه بهره‌برداری اقتصادی از پسماندها را فراهمکند. این روند علاوه بر حفظ محیط زیست، به توسعه پایدار استان کمک خواهد کرد. دستیابی به چنین هدفی نیازمند عزم مشترک مردم و مسئولان است.