احیای کارخانه سیمان ری و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان

به گزارش خبرگزاری مهر، بهزاد پایمرد، مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران، در نشستی خبری ضمن تشریح روند شکل‌گیری این سازمان، مهم‌ترین برنامه‌ها، پروژه‌ها و دستاوردهای آن در حوزه توسعه فناوری‌های شهری، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و ایجاد زیرساخت‌های نوآورانه را تشریح کرد.

شکل‌گیری سازمانی برای تحول فناورانه در مدیریت شهری

پایمرد با اشاره به ضرورت ایجاد یک نهاد تخصصی در حوزه فناوری‌های نوین در مدیریت شهری اظهار کرد: شهرداری تهران به عنوان یکی از بزرگ‌ترین نهادهای خدماتی کشور، متشکل از حدود ۴۵ سازمان و شرکت و ۲۲ منطقه است. گستردگی مأموریت‌ها و حجم بالای فعالیت‌های اجرایی موجب شده بود تا فرصت کافی برای تحول و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در حوزه‌های تخصصی مختلف فراهم نباشد.

وی افزود: تهران به عنوان پایتخت کشور برای ارتقای کیفیت زندگی شهروندان نیازمند جهشی جدی در بهره‌گیری از فناوری‌های نوین است. از همین رو، از نخستین سال فعالیت دوره جدید مدیریت شهری، ضرورت ایجاد ساختاری تخصصی برای توسعه فناوری و نوآوری در مجموعه شهرداری مورد توجه قرار گرفت.

تفاوت مأموریتی سازمان فناوری‌های نوین با فاوا

مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران با اشاره به فرآیند تأسیس این سازمان گفت: ایجاد یک ساختار جدید در شهرداری نیازمند طی مراحل متعدد کارشناسی و قانونی بود. در این مسیر، طی حدود ۸ تا ۹ ماه مذاکرات و رایزنی‌های مستمری با شورای اسلامی شهر تهران انجام شد تا تفاوت مأموریت‌های این سازمان با سازمان فناوری اطلاعات (فاوا) به‌صورت دقیق تبیین شود.

وی خاطرنشان کرد: تمرکز سازمان فاوا عمدتاً بر ابزارها و زیرساخت‌های حوزه فناوری اطلاعات است، در حالی که مأموریت سازمان فناوری‌های نوین، توسعه و نفوذ فناوری در عرصه‌هایی مانند حمل‌ونقل، مدیریت پسماند، عمران و سایر خدمات شهری با هدف ایجاد تحول و نوسازی در شهر تهران است.

پایمرد همچنین به روند اخذ مجوزهای قانونی اشاره کرد و افزود: با وجود سیاست‌های دولت در زمینه کوچک‌سازی ساختارها، پس از انجام مذاکرات متعدد با وزارت کشور و با جایگزینی یکی از شرکت‌های زیرمجموعه شهرداری، امکان تأسیس این سازمان فراهم شد و حدود دو سال پیش اساسنامه آن به تصویب رسید و فعالیت رسمی آغاز شد.

وی با اشاره به جایگاه سازمانی این مجموعه اظهار کرد: سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری به‌صورت مستقیم زیر نظر شهردار تهران فعالیت می‌کند و همین جایگاه، ظرفیت لازم را برای تعامل مؤثر با بخش‌های مختلف شهرداری و سایر نهادهای مرتبط فراهم کرده است. در واقع، نقش این سازمان در مدیریت شهری مشابه نقش معاونت علمی در سطح دولت است.

نقش‌آفرینی در حل کلان‌چالش‌های شهر تهران

مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری ادامه داد: این سازمان به عنوان حلقه اتصال میان نیازهای مدیریت شهری و ظرفیت‌های اکوسیستم فناوری کشور عمل می‌کند. در همین راستا، نیازهای سازمان‌های مختلف شهرداری شناسایی و از طریق همکاری با معاونت علمی ریاست جمهوری، وزارت علوم، پارک‌های علم و فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان برای رفع آن‌ها اقدام می‌شود.

وی با اشاره به ورود این سازمان به کلان‌مسائل شهر تهران اظهار کرد: موضوعاتی همچون ترافیک، آلودگی هوا و مدیریت پسماند از جمله مسائل فرابخشی هستند که حل آن‌ها نیازمند همکاری نهادهای مختلف درون و بیرون از شهرداری است. سازمان فناوری‌های نوین تلاش می‌کند با ایجاد هماهنگی فناورانه، زمینه حل این چالش‌ها را فراهم کند.

پایمرد افزود: دستاوردهای حاصل از فعالیت این سازمان موجب شده است سایر کلان‌شهرهای کشور نیز برای ایجاد ساختارهای مشابه اقدام کنند و در همین راستا شهرداری‌های مشهد و اصفهان درخواست‌هایی برای راه‌اندازی چنین سازمان‌هایی ارائه کرده‌اند.

توسعه زیرساخت‌های نوآوری با راه‌اندازی پارک علم و فناوری شهرداری

وی در ادامه از راه‌اندازی پارک علم و فناوری شهرداری تهران به عنوان بازوی توسعه زیرساخت‌های فناورانه خبر داد و گفت: در کنار فعالیت‌های سازمان، پارک علم و فناوری شهرداری تهران نیز با هدف استقرار و حمایت از فناوران و شرکت‌های نوآور راه‌اندازی شده است.

به گفته مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری؛ چهار مجموعه در تهران به عنوان اراضی پارک علم و فناوری به تصویب شورای عالی گسترش وزارت علوم رسیده‌اند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به حدود ۲۶۰ هکتار در بوستان ولایت و مجموعه سه هکتاری اتحاد در شرق تهران اشاره کرد.

احیای کارخانه سیمان ری و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان

پایمرد به برنامه احیای کارخانه تاریخی سیمان ری اشاره کرد و گفت: این مجموعه در قالب قرارداد ۳۰ ساله از وزارت صنعت، معدن و تجارت اجاره شده و برنامه‌ریزی شده است تا به عنوان نمادی از تاریخ توسعه علم و فناوری کشور احیا شود.

وی افزود: تجهیزات ارزشمند این کارخانه که سابقه‌ای نزدیک به یک قرن دارند، ظرفیت کم‌نظیری برای ایجاد یک پارک صنایع خلاق فراهم کرده‌اند و فراخوان‌ها و طرح‌های لازم برای تحقق این هدف در حال اجراست.

مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری در ادامه به سیاست‌های حمایتی این سازمان از شرکت‌های دانش‌بنیان اشاره کرد و گفت: هدف ما فراهم کردن زیرساخت‌های اداری، آزمایشگاهی و کارگاهی برای شرکت‌های فناور فعال در حوزه حل مسائل شهری است. در همین راستا امکان انعقاد قراردادهای بلندمدت ۱۰ تا ۱۵ ساله در قالب BOT برای سرمایه‌گذاری و توسعه این فضاها فراهم شده است.

راه‌اندازی فب‌لب‌های تخصصی و کودک در پایتخت

وی از اجرای پروژه بزرگ «فب‌لب» یا آزمایشگاه ساخت سریع خبر داد و اظهار کرد: برای تکمیل زنجیره نوآوری، مجموعه‌ای هشت هزار مترمربعی در محدوده ستارخان خریداری شده و در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین قطب‌های آزمایشگاهی تهران است.

پایمرد با تشریح کارکرد این مجموعه گفت: آزمایشگاه‌های ساخت سریع با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته‌ای نظیر چاپگرهای سه‌بعدی و دستگاه‌های CNC، امکان ساخت نمونه اولیه و آزمون محصولات را برای شرکت‌های دانش‌بنیان فراهم می‌کنند و نیاز آن‌ها به ایجاد خطوط تولید پرهزینه را کاهش می‌دهند.

وی همچنین از توسعه طرح «فب‌لب کودک» در سطح شهر تهران خبر داد و گفت: این پروژه با هدف آشنایی دانش‌آموزان ۱۰ تا ۱۶ ساله با مفاهیم طراحی، ساخت و فناوری اجرا می‌شود و کودکان در فضایی آموزشی و مهارتی، مراحل تولید یک محصول را به‌صورت عملی تجربه می‌کنند.

به گفته پایمرد؛ پنج مرکز ثابت فب‌لب کودک در نقاط مختلف تهران در حال احداث است و همزمان پنج دستگاه اتوبوس مجهز نیز به عنوان فب‌لب سیار کودک آماده بهره‌برداری شده‌اند که به‌زودی وارد چرخه خدمت خواهند شد.

وی با تأکید بر رویکرد عدالت‌محور مدیریت شهری افزود: فب‌لب‌های سیار با هدف افزایش دسترسی مناطق کم‌برخوردار به امکانات آموزشی و فناورانه، مستقیماً در مدارس و مراکز آموزشی این مناطق مستقر خواهند شد.

مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری همچنین از بهره‌برداری نخستین آزمایشگاه زنده (Living Lab) کشور در ایستگاه مترو توحید طی دو ماه آینده خبر داد و گفت: این مجموعه با هدف آزمون محصولات فناورانه در محیط واقعی طراحی شده است تا شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند پیش از ورود نهایی به بازار، بازخورد مستقیم شهروندان را دریافت کنند.

وی افزود: این فرآیند به کاهش ریسک تجاری‌سازی محصولات و ارتقای کیفیت آن‌ها کمک می‌کند و عملیات اجرایی پروژه هم‌اکنون در حال انجام است.

پایمرد ایجاد آزمایشگاه شهری (Urban Lab) و آزمایشگاه مرجع هوش مصنوعی را نیز از دیگر برنامه‌های کلان سازمان عنوان کرد.

وی در ادامه به فرآیند احصای نیازهای فناورانه مدیریت شهری اشاره کرد و افزود: برای شناسایی دقیق چالش‌ها و نیازهای واقعی، جلسات تخصصی متعددی با مدیران و کارشناسان ۱۵ سازمان و شرکت کلیدی شهرداری برگزار شده و خروجی این جلسات مبنای تعریف پروژه‌های فناورانه قرار گرفته است.

مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری از راه‌اندازی سامانه «فانوس شهر» نیز خبر داد و گفت: این سامانه با الگوبرداری از سامانه «نان» وزارت علوم طراحی شده و بستری برای ثبت نیازهای مدیریت شهری و ارائه راهکار از سوی دانشگاهیان، شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالان اکوسیستم نوآوری خواهد بود.

پایمرد از تدوین تفاهم‌نامه‌ای سه‌جانبه میان شهرداری تهران، معاونت علمی ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی خبر داد و افزود: این تفاهم‌نامه با هدف هم‌افزایی ظرفیت‌ها برای حل مسائل شهری و توسعه فناوری‌های نوین تدوین شده و در آستانه امضا قرار دارد.

وی همچنین از راه‌اندازی صندوق پژوهش و نوآوری اختصاصی سازمان فناوری‌های نوین شهرداری تهران خبر داد و گفت: مجوزهای لازم برای تأسیس این صندوق اخذ شده و به‌زودی فعالیت آن آغاز خواهد شد.

مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری تأکید کرد: مدیریت مجموعه‌هایی نظیر فب‌لب‌ها و آزمایشگاه‌های تخصصی به بخش خصوصی واگذار خواهد شد تا ضمن جلوگیری از بروکراسی اداری، پویایی و بهره‌وری این مراکز حفظ شود.

پایمرد با اشاره به ظرفیت گسترده نخبگان و شرکت‌های دانش‌بنیان مستقر در تهران اظهار کرد: مأموریت اصلی این سازمان، بهره‌گیری از توان علمی کشور برای حل مسائل مدیریت شهری و عبور از شیوه‌های سنتی اداره شهر است.

وی در ادامه به رویداد ملی «سیتکس» اشاره کرد و گفت: این رویداد با هدف توسعه فناوری‌های شهری در چهار حوزه حمل‌ونقل، فناوری‌های مالی، عمران و خدمات شهری برگزار شد و با استقبال چشمگیر فعالان اکوسیستم نوآوری مواجه شد؛ به‌طوری‌که حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ طرح فناورانه به دبیرخانه آن ارسال شد.

پایمرد افزود: پس از ارزیابی‌های تخصصی، ۱۲ طرح برتر انتخاب شده‌اند و برای حمایت از آن‌ها جوایز نقدی و تسهیلات چند میلیارد تومانی در نظر گرفته شده است.

وی همچنین از دریافت حدود ۱۴۰۰ طرح فناورانه در حوزه مدیریت بحران، امداد، اسکان اضطراری و بازسازی سریع خبر داد و گفت: بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد دست‌کم ۲۰۰ طرح از کیفیت و قابلیت اجرایی بالایی برخوردار هستند.

مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین شهرداری تهران با تشریح همکاری‌های این سازمان با فاوا تأکید کرد: تقسیم کار روشنی میان دو مجموعه برقرار است؛ به‌گونه‌ای که پروژه‌های مبتنی بر فناوری اطلاعات و هوشمندسازی نرم‌افزاری توسط فاوا و پروژه‌های مبتنی بر فناوری‌های عمیق‌تر توسط سازمان فناوری‌های نوین دنبال می‌شود.

وی با اشاره به تعامل سازنده میان دو مجموعه افزود: در حوزه‌هایی که فناوری اطلاعات نقش محوری دارد، سازمان فاوا مسئولیت اصلی را برعهده دارد و سازمان فناوری‌های نوین نیز در قالب همکاری و پشتیبانی تخصصی در کنار این مجموعه قرار می‌گیرد. در مقابل، پروژه‌هایی که مبتنی بر فناوری‌های عمیق و نوآوری‌های فناورانه هستند، در دستور کار سازمان فناوری‌های نوین قرار دارند.

پایمرد همچنین با اشاره به توسعه سامانه‌های هوشمند شهری اظهار کرد: در حوزه خدمات دیجیتال شهروندی، به‌ویژه سامانه «شهرزاد»، طی یک سال اخیر اقدامات مؤثری برای رفع مشکلات و ارتقای کیفیت خدمات انجام شده است.

به گفته وی، با وجود محدودیت‌ها و ملاحظات ناشی از تهدیدات سایبری، توسعه این زیرساخت‌ها با رعایت کامل الزامات امنیتی دنبال شده و امروز بخش قابل توجهی از چالش‌های گذشته برطرف شده است.

پایمرد در ادامه به برخی برنامه‌های در دست اجرای سازمان در حوزه حمل‌ونقل هوشمند اشاره کرد و گفت: هوشمندسازی چراغ‌های راهنمایی و رانندگی، ساماندهی پارکینگ‌های حاشیه‌ای و توسعه راهکارهای مرتبط با سفرهای ترکیبی از جمله پروژه‌هایی هستند که با هدف ارتقای کیفیت خدمات شهری و بهبود تجربه شهروندان در حال پیگیری هستند.

مدیرعامل سازمان فناوری‌های نوین و نوآوری شهری شهرداری تهران در پایان ابراز امیدواری کرد که با بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان، دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و همکاری میان بخش‌های مختلف مدیریت شهری، مسیر توسعه فناوری‌های نوین در پایتخت با سرعت بیشتری دنبال شود و زمینه برای حل چالش‌های شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان فراهم آید.