راهنمای جامع خطوط مترو پایتخت/ اسامی ایستگاه‌های تقاطعی و ساعت حرکت

به گزارش خبرنگار شهر، شبکه متروی پایتخت با هفت خط فعال و چندین انشعاب حومه‌ای، امروز ستون فقرات جابه‌جایی شهری است؛ شبکه‌ای که هم بار ترافیک خیابان‌ها را سبک می‌کند و هم نبض تردد روزانه شهر را در دست دارد. این گزارش، راهنمای جامع خطوط مترو تهران است؛ از شاهراه‌های اصلی تا ایستگاه‌های کلیدی و مسیر‌هایی که شهر را به حومه پیوند می‌دهند.

شاهراه شمال تا جنوب پایتخت و ایستگاه‌های کلیدی مسیر

خط یک مترو تهران، مشهور به خط قرمز، نخستین و پررفت‌وآمدترین مسیر ریلی پایتخت است که از شمال شهر در تجریش آغاز و تا جنوب در کهریزک امتداد دارد. این مسیر ۴۲ کیلومتری، با زمان تقریبی ۷۵ دقیقه، مسافتی طولانی از شمالی‌ترین تا جنوبی‌ترین نقطه تهران را طی می‌کند. ساعات کاری این خط از ۵:۳۰ صبح تا ۲۲:۰۰ شب است. خط قرمز، گذرگاه اصلی مسافران شمال به جنوب پایتخت محسوب می‌شود و با برخورداری از تقاطع‌های کلیدی با دیگر خطوط و مسیر‌های شهری، جریان حمل‌ونقل شهر را به‌طور منظم هدایت می‌کند. طراحی مسیر به گونه‌ای است که هم شهروندان روزانه و هم زائران و مسافران ورودی و خروجی شهر بتوانند به راحتی از آن بهره‌مند شوند.

ایستگاه‌های اصلی و مسیر حرکت شمال به جنوب

تجریش، اولین ایستگاه خط یک، در میدان قدس، ابتدای خیابان دکتر شریعتی قرار دارد. پس از آن، مسیر از قیطریه می‌گذرد که در خیابان شریعتی و بالاتر از پل رومی واقع شده است. ادامه مسیر شامل ایستگاه شهید صدر، بعد از پل صدر، و قلهک در ابتدای خیابان کدوئی می‌شود. ایستگاه میرداماد در بلوار میرداماد، روبروی برج مینا و کنار برج تین، زیر مجتمع تجاری رز قرار گرفته و یکی از ایستگاه‌های پرتردد شمال شهر به شمار می‌رود.

ایستگاه شهید حقانی، واقع در اتوبان شهید حقانی، خیابان سرو و انتهای کوچه مسجد خرمشهر، هفتمین ایستگاه مسیر است. پس از آن، ایستگاه شهید همت در اتوبان شهید همت و کنار باغ‌موزه دفاع مقدس قرار دارد.

مصلی امام خمینی (ره)، نهمین ایستگاه خط یک، در بزرگراه شهید سلیمانی، ضلع شمالی مصلی بزرگ تهران واقع شده است. ایستگاه شهید بهشتی در خیابان شهید بهشتی، ابتدای خیابان شهید مفتح قرار دارد و با خط سه مترو تهران تقاطع دارد.

ایستگاه هفت تیر؛ ایستگاه تقاطعی خطوط یک و ۶

ایستگاه شهید مفتح در تقاطع خیابان شهید مطهری و شهید مفتح قرار گرفته و پس از آن، ایستگاه شهدای هفتم تیر در میدان هفتم تیر قرار دارد. این ایستگاه دو خط پرتردد یک و شش را به یکدیگر متصل می‌کند و نقش مهمی در کاهش ترافیک و آلودگی مرکز پایتخت دارد.

ایستگاه دروازه دولت در تقاطع خطوط یک و ۴

ایستگاه آیت‌الله طالقانی در تقاطع خیابان طالقانی و شهید مفتح، و دروازه دولت در تقاطع خیابان انقلاب و خیابان سعدی، که خط یک و چهار را به هم وصل می‌کند، از دیگر ایستگاه‌های کلیدی مسیر محسوب می‌شوند.

ایستگاه تقاطعی خط یک و ۲؛ ایستگاه امام خمینی (ره)

ایستگاه سعدی در خیابان جمهوری و تقاطع سعدی (چهارراه مخبرالدوله) و امام خمینی (ره) در میدان امام خمینی، با اتصال به خط دو، از شلوغ‌ترین ایستگاه‌های تهران هستند. پس از آن، پانزده خرداد در میدان پانزده خرداد و چهارراه گلوبندک، و خیام در خیابان خیام شمالی، پایین‌تر از چهارراه گلوبندک و کنار ساختمان بازار فرش، قرار دارند.

ایستگاه مترو محمدیه؛ ایستگاه مشترک خط یک و ۷

ایستگاه میدان محمدیه در تقاطع خیابان خیام و مولوی، با خط هفت مترو دارای ایستگاه مشترک است. ایستگاه شوش در خیابان شوش غربی و روبروی خیابان خیام واقع شده و پس از آن، ایستگاه پایانه جنوب در خیابان بعثت و بالاتر از خیابان عباسی جای دارد.

ایستگاه شهید بخارایی در خیابان همدانی، نبش کوچه فراهانی و ایستگاه علی‌آباد در خیابان شهید رجایی، بلوار ابریشم، بلوار شهدای دستواره، ایستگاه‌های بعدی مسیر هستند.

ایستگاه مترو جوانمرد قصاب در بلوار دستواره جنوبی، بین میدان‌های مادر و نماز و شهرری در میدان فرمانداری و خیابان فرمانداری، از ایستگاه‌های مهم جنوب شهر محسوب می‌شوند. پس از آن مسیر به پالایشگاه در خیابان شهید رجایی جنوب و سه‌راه پالایشگاه می‌رسد.

ایستگاه شاهد، باقرشهر در ضلع شمال بهشت زهرا و روبروی بلوار علامه عسگری واقع شده و با خط انشعابی به شهر پرند ارتباط دارد. مسیر شاهد-پرند شامل ایستگاه‌های نمایشگاه شهر آفتاب و واوان (در حال تکمیل) و فرودگاه امام خمینی (ره) است. ایستگاه حرم مطهر امام خمینی (ره) در بهشت زهرا (س)، بلوار ولایت، از شلوغ‌ترین ایستگاه‌های خط یک است و نهایتاً مسیر ۷۵ دقیقه‌ای خط قرمز به کهریزک می‌رسد.

ایستگاه کهریزک در جاده قدیم قم، بعد از درب اصلی بهشت زهرا و کنار پارک لاله واقع شده است.

ستون ارتباطی غرب به شرق و گلوگاه اصلی خطوط پایتخت

خط دو مترو تهران، یکی از راهبردی‌ترین مسیر‌های ریلی پایتخت است؛ خطی که از غرب شهر در صادقیه آغاز می‌شود و پس از عبور از هسته‌های اداری، تاریخی و پرتردد تهران، به شرق و محدوده فرهنگسرا می‌رسد. این خط ۲۶ کیلومتری با زمان سفر حدود ۴۸ دقیقه، نقش پیونددهنده شرق و غرب پایتخت را برعهده دارد و به‌واسطه تقاطع‌های متعدد با دیگر خطوط مترو، یکی از مهم‌ترین شریان‌های جابه‌جایی شهری محسوب می‌شود.

فعالیت خط دو همه‌روزه از ساعت ۵:۳۰ صبح تا ۲۲ ادامه دارد و حجم بالای مسافر در طول روز، آن را به یکی از پرترددترین خطوط شبکه مترو تهران تبدیل کرده است.

ایستگاه مترو صادقیه؛ ایستگاه تقاطع خط ۲ با خط ۵ مترو است

مسیر خط دو از ایستگاه مترو صادقیه در فلکه دوم صادقیه، تقاطع خیابان محمدعلی جناح و سازمان آب آغاز می‌شود؛ ایستگاهی راهبردی که محل تقاطع خط دو با خط پنج مترو است و مسافران کرج و غرب استان تهران را به شبکه درون‌شهری متصل می‌کند.

پس از صادقیه، ایستگاه طرشت در خیابان شهید گلاب و محدوده چوب‌تراش قرار دارد. سپس قطار به ایستگاه دانشگاه شریف در خیابان حبیب‌الهی و شهید تیموری می‌رسد؛ ایستگاهی که بخش مهمی از تردد‌های دانشگاهی غرب تهران را پوشش می‌دهد.

ایستگاه شادمان در تقاطع خط ۲ و خط ۴

ایستگاه مترو شادمان در خیابان آزادی، بین خیابان‌های بهبودی و شادمان، یکی از مهم‌ترین نقاط تقاطعی خط دو است. این ایستگاه محل اتصال خط دو و خط چهار مترو است و نقشی کلیدی در توزیع بار مسافری غرب و مرکز تهران ایفا می‌کند.

ایستگاه مترو نواب؛ ایستگاه تقاطعی خط ۲ و ۷

پس از آن ایستگاه شهید نواب صفوی در بزرگراه نواب، پایین‌تر از میدان جمهوری و تقاطع آذربایجان قرار گرفته که با خط ۷ مترو تقاطع دارد. سپس ایستگاه میدان حر در محدوده میدان پاستور و خیابان دانشگاه جنگ، مسیر را به بافت مرکزی شهر پیوند می‌دهد. ایستگاه دانشگاه امام علی (ع) در خیابان امام خمینی (ره) و روبه‌روی مجلس قدیم، خط دو را وارد محدوده‌های اداری و تاریخی پایتخت می‌کند. حرکت قطار به ایستگاه حسن‌آباد در میدان حسن‌آباد ادامه می‌یابد؛ یکی از میدان‌های شاخص تهران که در قلب بافت قدیمی شهر قرار دارد.

در ادامه، ایستگاه امام خمینی (ره) در میدان امام خمینی، یکی از حیاتی‌ترین تقاطع‌های شبکه مترو تهران واقع شده است. این ایستگاه محل اتصال خط دو با خط یک مترو است و روزانه حجم بالایی از جابه‌جایی مسافران شمال جنوب و شرق و غرب پایتخت را مدیریت می‌کند. پس از آن، ایستگاه ملت در خیابان اکباتان و سه‌راهی اکباتان قرار دارد و سپس ایستگاه بهارستان در میدان بهارستان، نبش خیابان کمال‌الملک، خط دو را به محدوده سیاسی و تاریخی شهر متصل می‌کند.

ایستگاه دروازه شمیران ایستگاه مشترک خط ۲ و ۴

ایستگاه دروازه شمیران در میدان ابن‌سینا، ادامه مسیر به سمت شرق را رقم می‌زند که با خط ۴ ایستگاه مشترک دارد.

محل تقاطع خط ۲ و ۶ مترو؛ ایستگاه امام حسین (ع)

بعد از آن قطار به ایستگاه امام حسین (ع) در میدان امام حسین و ابتدای خیابان انقلاب برسد؛ ایستگاهی بسیار پرتردد که محل تقاطع خط دو با خط شش مترو است و یکی از مهم‌ترین گره‌های جابه‌جایی شرق تهران به شمار می‌رود.

در ادامه مسیر، ایستگاه‌های شهید مدنی، سبلان و فدک در امتداد خیابان شهید مدنی و محدوده نظام‌آباد قرار دارند و بار جمعیتی قابل توجهی از محله‌های شرقی و مرکزی را پوشش می‌دهند.

ایستگاه جانبازان در بزرگراه شهید سلیمانی، سپس ایستگاه سرسبز در چهارراه سرسبز، خط دو را وارد محور شرقی-غربی جدید شهر می‌کند.

ایستگاه دانشگاه علم و صنعت در تقاطع بزرگراه شهید سلیمانی و خیابان دردشت، پیوند مترو با یکی از مهم‌ترین مراکز علمی کشور را برقرار می‌سازد. پس از آن، ایستگاه شهید باقری در تقاطع اتوبان شهید باقری و بزرگراه شهید سلیمانی قرار گرفته و مسیر به ایستگاه تهرانپارس در محدوده چهارراه تیرانداز می‌رسد.

درنهایت ایستگاه فرهنگسرا در تهرانپارس، بلوار جشنواره و روبه‌روی فرهنگسرای اشراق، پایان مسیر خط دو و نقطه اتصال مترو به فضا‌های فرهنگی و محله‌ای شرق پایتخت است.

خط دو مترو تهران با تقاطع‌های راهبردی در ایستگاه‌های صادقیه، شادمان، امام خمینی (ره) و امام حسین (ع)، نقشی فراتر از یک مسیر ساده ایفا می‌کند. این خط به‌عنوان محور توزیع مسافر میان خطوط اصلی مترو، سهم مهمی در کاهش فشار ترافیکی سطح شهر و ایجاد تعادل در شبکه حمل‌ونقل ریلی پایتخت دارد.

شریان شمال شرق به جنوب غربی پایتخت

خط سه مترو تهران، مسیر ۳۷ کیلومتری شبکه ریلی پایتخت، از شمال شرقی در ایستگاه قائم آغاز و پس از گذر از هسته‌های مسکونی، اداری و تجاری شهر، به جنوب غربی در ایستگاه آزادگان ختم می‌شود. این خط با زمان تقریبی ۶۱ دقیقه سفر، یکی از طولانی‌ترین خطوط تهران است و با تقاطع‌های متعدد، ستون ارتباطی میان شمال، مرکز و جنوب غربی شهر محسوب می‌شود. ساعات فعالیت آن از ۵:۳۰ صبح تا ۲۲ شب است و به دلیل عبور از مناطق پرتردد، همواره جزو خطوط پرمسافر و حیاتی شبکه مترو به شمار می‌رود.

ایستگاه‌ها و مسیر حرکت از شمال شرقی به جنوب شرقی مسیر خط سه از ایستگاه قائم در بلوار ارتش، خیابان ابوذر و ابتدای کوچه ابوذر آغاز می‌شود و اولین نقطه اتصال شمال شرقی شهر به شبکه مترو را فراهم می‌کند. ادامه مسیر به ایستگاه شهید محلاتی در بلوار ارتش غرب و ورودی شهرک شهید محلاتی می‌رسد و پس از آن، قطار به ایستگاه اقدسیه در ضلع جنوبی بلوار شهیدان موحد دانش و نبش بن‌بست ندا وارد می‌شود؛ بخشی از شمال شهر که جمعیت بالایی از ساکنان محله‌های شمال شرق را پوشش می‌دهد.

ایستگاه نوبنیاد در میدان نوبنیاد و جنب تاکسیرانی و سپس ایستگاه حسین‌آباد در بزرگراه شهید صیاد شیرازی و خیابان وفامنش، مسیر خط سه را به بافت‌های میانی شمال شرق پیوند می‌دهند.

حرکت قطار به ایستگاه میدان هروی ادامه می‌یابد، جایی که مسیر شمال به جنوب اتوبان شهید صیاد شیرازی را از ضلع جنوب به شمال طی می‌کند و دسترسی به بیمارستان گلستان و محله‌های اطراف فراهم می‌آید.

در ادامه، ایستگاه شهید زین‌الدین در خیابان گیلان پاسداران و ایستگاه خواجه عبدالله انصاری در تقاطع خیابان خواجه عبدالله انصاری و خیابان بنی‌هاشم، شبکه خطوط محلی شمال شرقی را به خط سه متصل می‌کنند.

ایستگاه شهید بهشتی؛ ایستگاه تقاطعی خط ۳ و یک

ایستگاه شهید صیاد شیرازی در اتوبان شهید صیاد، خروجی مسیل باختر و کنار ورودی تره‌بار، محل دسترسی تجاری و خدماتی شرق تهران است. ایستگاه بعدی، ایستگاه شهید قدوسی در خیابان دکتر شریعتی و ابتدای خیابان شهید بهشتی، خط سه را به محور شمالی–جنوبی شهری نزدیک می‌کند. ایستگاه‌های سهروردی و شهید بهشتی در خیابان شهید بهشتی از نقاط مهم شبکه محسوب می‌شوند؛ به ویژه ایستگاه شهید بهشتی که با خط یک مترو تقاطع دارد و به مسیر شمالی-جنوبی تهران متصل می‌شود و مرکزیت حمل‌ونقل ریلی پایتخت را تقویت می‌کند.

پس از آن، ایستگاه میرزای شیرازی در خیابان شهید بهشتی، بین خیابان قائم‌مقام فراهانی و میرزای شیرازی و ایستگاه میدان جهاد در تقاطع خیابان ولیعصر و دکتر فاطمی، مسیر را به سمت مرکز و محله‌های پرجمعیت غرب و جنوب غربی هدایت می‌کنند.

ایستگاه مشترک بین خط ۳ و ۶؛ ایستگاه میدان حضرت ولیعصر (عج)

میدان حضرت ولیعصر (عج) نقطه عطف دیگر خط سه است، زیرا در این ایستگاه امکان دسترسی به خط شش مترو وجود دارد و مسافران می‌توانند به محور شمال غرب و جنوب شرق شهر متصل شوند.

ایستگاه تئاتر شهر؛ ایستگاه تقاطعی خط ۳ و ۴

ایستگاه تئاتر شهر در تقاطع خیابان انقلاب و خیابان ولیعصر، یکی از شلوغ‌ترین ایستگاه‌های مرکزی است و خط چهار مترو را به خط سه پیوند می‌دهد؛ دسترسی مستقیم به محله‌های فرهنگی و تجاری شهر از این ایستگاه امکان‌پذیر است.

ایستگاه مهدیه؛ نقطه اتصال خط ۳ و ۷

در مسیر جنوب شهر، ایستگاه‌های منیریه و مهدیه در خیابان ولیعصر (عج) و تقاطع خیابان مولوی قرار دارند؛ ایستگاه مهدیه به خط هفت مترو متصل است و امکان جابه‌جایی شرق و جنوب شهر را فراهم می‌آورد. ایستگاه راه‌آهن در میدان راه‌آهن و ایستگاه جوادیه در بزرگراه شهید آیت‌الله ایروانی، محدوده جنوب غربی تهران را پوشش می‌دهند و مسیر مسافران به بخش‌های جنوبی و محله‌های حاشیه‌ای را تسهیل می‌کنند. ایستگاه‌های زمزم، شهرک شریعتی، عبدل‌آباد و نعمت‌آباد در امتداد بزرگراه شهید چراغی و اتوبان آیت‌الله سعیدی، خط سه را به مناطق جنوبی و پرجمعیت شهر متصل می‌کنند.

مسیر خط سه در نهایت به ایستگاه آزادگان در ورودی جنوبی و تقاطع بزرگراه آیت‌الله سعیدی و خیابان شهید حیدری، ختم می‌شود و نقطه پایانی مسیر ۶۱ دقیقه‌ای این خط را رقم می‌زند.

خط سه؛ محور شرقی-غربی شبکه و گره اتصال خطوط خط سه مترو تهران با داشتن نقاط تقاطع متعدد، از جمله شهید بهشتی با خط یک ولیعصر با خط شش تئاتر شهر با خط چهار مهدیه با خط هفت نقش مهمی در کاهش بار مسافری سایر خطوط، تسهیل جابه‌جایی بین شمال، مرکز و جنوب شهر و ایجاد یک شبکه متصل و روان در کل پایتخت ایفا می‌کند. این خط، نه فقط یک مسیر ساده ریلی، بلکه شریان حیاتی شبکه حمل‌ونقل ریلی تهران است که تمام شرق و جنوب شرق شهر را با مرکز و شمال پایتخت پیوند می‌دهد.

ایستگاه‌ها و مسیر حرکت از شرق به غرب

خط چهار مترو تهران مسیر ۲۴ کیلومتری از ایستگاه شهید کلاهدوز در میدان شهید کلاهدوز آغاز می‌شود، نقطه‌ای که ورودی شرق تهران شبکه مترو را شکل می‌دهد و امکان دسترسی به محله‌های غرب شهر را فراهم می‌آورد. ادامه مسیر به ایستگاه نیرو هوایی در انتهای خیابان پیروزی و ابتدای کوچه پنجم شرقی می‌رسد که بخش قابل توجهی از تردد‌های محله‌های شرقی تهران را پوشش می‌دهد.

ایستگاه نبرد در خیابان پیروزی، بعد از جعفرنژاد و کنار پاساژ کساء قرار دارد. سپس ایستگاه پیروزی در نبش خیابان پورمند، دسترسی به مراکز تجاری و اداری شرق میانی را ممکن می‌کنند. ایستگاه ابن سینا در خیابان پیروزی، نبش اتوبان امام علی، مسیر خط چهار را به هسته مرکزی و اداری شهر نزدیک می‌کند.

ایستگاه میدان شهدا ایستگاه مشترک خط ۴ با خط ۶ مترو

ایستگاه میدان شهدا در میدان شهدا یکی از نقاط پرتردد شرق تهران به شمار می‌رود و ایستگاه مشترک با خط ۶ مترو دارد. ورود به ایستگاه دروازه شمیران در میدان ابن‌سینا، با تقاطع با خط دو، امکان جابه‌جایی سریع شمال جنوب و شرق و غرب را برای مسافران فراهم می‌آورد. ایستگاه دروازه دولت در تقاطع خیابان انقلاب و خیابان سعدی، مسیر را به بافت‌های تجاری و اداری مرکز شهر متصل می‌کند و با خط یک تقاطع دارد.

ایستگاه فردوسی در میدان فردوسی، یکی از هسته‌های مرکزی و پرتردد تهران است و ادامه مسیر به ایستگاه تئاتر شهر در تقاطع خیابان انقلاب و خیابان ولیعصر، تقاطع با خط سه، نقطه‌ای کلیدی برای جابه‌جایی مسافران میان شرق، غرب و مرکز پایتخت ایجاد می‌کند.

ایستگاه میدان انقلاب اسلامی در خیابان آزادی و داخل کوچه جنتی، ایستگاهی فرهنگی و آموزشی است که دانشجویان و کارکنان ادارات را پوشش می‌دهد. در ادامه حرکت به ایستگاه توحید در خیابان آزادی، شمال شرق تقاطع خیابان شهید نواب صفوی و خیابان آزادی، جریان مسافر شرق به غرب را در محله‌های پرتراکم غرب میانی تسهیل می‌کند.

ایستگاه شادمان در خیابان آزادی، بین خیابان بهبودی و خیابان شادمان، تقاطع با خط دو، یکی از نقاط مهم عبور مسافر به شمار می‌رود و بخش عمده‌ای از ترافیک غرب میانی را کاهش می‌دهد.

ایستگاه دکتر حبیب‌اله در خیابان آزادی پس از یادگار امام و کوچه نورزاد و ایستگاه استاد معین در خیابان آزادی، نرسیده به میدان آزادی و تقاطع خیابان نوربخش، مسیر را به سمت غرب شهر هدایت می‌کنند.

ایستگاه میدان آزادی در میدان آزادی، هسته مرکزی مسیر غربی را شکل می‌دهد و دسترسی به خطوط اتوبوس و مسیر‌های شهری غرب تهران را ممکن می‌سازد.

ایستگاه بیمه در میدان آزادی، بزرگراه شهید لشگری، بعد از سه‌راهی فرودگاه، نبش خیابان آزمون‌نیا با تقاطع با انشعاب فرودگاه مهرآباد، امکان دسترسی مستقیم به پایانه‌های پروازی را فراهم می‌آورد.

ادامه مسیر به ایستگاه شهرک اکباتان در فاز ۲ شهرک اکباتان و بلوار صارمی، و سپس ایستگاه ارم سبز در بزرگراه شهید ستاری، فردوس غرب، انتهای شقایق و کنار پارک ارم، پوشش محله‌های غربی و فضا‌های تفریحی را فراهم می‌کند. مسیر خط چهار در نهایت به ایستگاه علامه جعفری در خیابان پروانه شمالی و نبش بزرگراه علامه جعفری می‌رسد؛ و پایان سفر ۴۵ دقیقه‌ای این خط را رقم می‌زند ایستگاه آیت الله کاشانی، ایستگاه چهارباغ در خط زرد هنوز افتتاح نشده است.

ریل حومه‌ای پیوند تهران و کرج

خط پنج مترو تهران، یکی از طولانی‌ترین مسیر‌های شبکه ریلی پایتخت و مسیر اصلی ارتباط تهران با کرج و حومه غربی است. این خط با حدود ۴۳ کیلومتر فاصله و زمان سفر تقریبی ۵۷ دقیقه، روزانه هزاران مسافر را از شرق تهران در صادقیه تا غرب در گلشهر جابه‌جا می‌کند و نقش محوری در رفت‌وآمد‌های برون‌شهری دارد.

ساعات فعالیت خط پنج از ۵:۳۰ صبح تا ۲۲ شب است و به‌سان یک شریان ارتباطی مهم، هم داخل شهر و هم میان دو کلان‌شهر تهران و کرج نقش‌آفرینی می‌کند. برخلاف خطوط درون‌شهری، خط پنج بیشتر به‌صورت ریل حومه‌ای عمل می‌کند؛ با این حال تقاطع‌های مهم آن با دیگر خطوط مترو، پیوند محوری میان سفر‌های شهری و بین‌شهری برقرار می‌کند.

ایستگاه ارم سبز ایستگاه تقاطعی خط ۵ و ۴

ایستگاه‌ها و مسیر حرکت از شرق تهران تا کرج مسیر خط پنج از ایستگاه تهران (صادقیه) در فلکه دوم صادقیه، تقاطع خیابان محمدعلی جناح و سازمان آب آغاز می‌شود. این ایستگاه نقطه اتصال مهمی با خط دو مترو است و پلی می‌سازد میان شبکه درون‌شهری تهران و مسیر ریلی حومه‌ای که به کرج می‌رسد. پس از شروع، قطار به ایستگاه ارم سبز در بزرگراه شهید ستاری، فردوس غرب و انتهای شقایق می‌رسد؛ ایستگاهی که با خط چهار مترو تقاطع دارد و امکان جابه‌جایی میان مسیر‌های غرب-شرق شهری را فراهم می‌کند.

در ادامه مسیر این خط در ایستگاه ورزشگاه آزادی در بلوار دهکده، ضلع شرقی استادیوم آزادی توقف می‌کند؛ ایستگاهی که دسترسی مستقیم به یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های ورزشی کشور دارد و در روز‌های بازی‌های مهم، نقش حیاتی در مدیریت ترافیک ایفا می‌کند.

سپس قطار به ایستگاه چیتگر در اتوبان تهران-کرج و ورودی دوم پارک جنگلی چیتگر می‌رسد؛ ایستگاهی که با توجه به موقعیت پارک و فضا‌های تفریحی پیرامونی، اهمیت بالایی در جابه‌جایی بازدیدکنندگان دارد.

ایستگاه ایران خودرو در اتوبان تهران-کرج و پیکان‌شهر و سپس ایستگاه وردآورد در کیلومتر ۱۷ اتوبان تهران-کرج، خیابان داروپخش و خیابان شهید اردستانی، بخش‌های میانی مسیر را پوشش می‌دهند و مسافران حومه‌ای و محلی را به شبکه ریلی متصل می‌کنند.

در ادامه ایستگاه گرم‌دره در کیلومتر ۲۴ اتوبان تهران-کرج، روبروی پارک آبی و بعد هم ایستگاه اتمسفر در کیلومتر ۲۷ جاده مخصوص تهران-کرج، کنار کارخانه تهویه مطبوع اتمسفر، مسیر را به بافت‌های صنعتی و مسکونی غرب نزدیک‌تر می‌کنند.

ورود قطار به کرج در پل فردیس، جنب میدان مترو و ابتدای جاده ملارد، نشانه‌ای است از ورود به قلب شهرستان کرج؛ شهری پویا با جمعیت بالا که یکی از مقاصد اصلی سفر‌های برون‌شهری پایتخت محسوب می‌شود. ایستگاه بعدی، محمدشهر، در ضلع جنوبی اتوبان قزوین-تهران، روبروی ترمینال شهید کلانتری، خدمات حمل‌ونقل فعال در حومه را به شبکه مترو وصل می‌کند. نهایتاً مسیر خط پنج در ایستگاه گلشهر در خیابان ۴۵ متری گلشهر، کنار خیابان اختر غربی به پایان می‌رسد؛ در ادامه این مسیر دو ایستگاه شهید فخری زاده و شهید سپهبد قاسم سلیمانی قرار دارد. نقطه‌ای که پایان سفر ۵۷ دقیقه‌ای مسیر تهران–کرج را رقم می‌زند.

حلقه پیوند شمال غرب تا جنوب شرق کلان‌شهر

خط شش مترو تهران، یکی از خطوط استراتژیک شبکه ریلی پایتخت، با مسافتی در حدود ۳۲ کیلومتر و زمان سفر تقریبی ۶۲ دقیقه، از شهدای دولت‌آباد در جنوب شرق آغاز می‌شود و پس از عبور از محله‌های پرتردد و مهم شهری، به ایستگاه شهید آرمان علی‌وردی (کوهسار) در شمال غرب خاتمه می‌رسد.

ساعات کاری این خط از ۵:۳۰ صبح تا ۲۲:۰۰ شب است. این خط به دلیل تقاطع‌های متعددش با سایر خطوط مترو تهران، نقش محوری در تسهیل جابه‌جایی مسافران میان بخش‌های مختلف شهر دارد. ایستگاه‌ها و مسیر حرکت خط شش از جنوب شرق از ایستگاه شهدای دولت‌آباد در انتهای بلوار قدس آغاز می‌شود؛ جایی که این خط، جنوب شرق تهران را به شبکه مترو متصل می‌کند. ایستگاه کیان‌شهر در خیابان صالحی تقاطع عزیزخانی و ایستگاه بعثت در مسیر شرق-غرب اتوبان بعثت، انتهای خیابان ۱۷ شهریور، واقع است. حرکت قطار به ایستگاه شهید رضایی در خیابان ۱۷ شهریور، نرسیده به تقاطع منصور و جنب سازمان آب می‌رسد که با عبور از هسته مسکونی و تجاری منطقه تردد روزمره را مدیریت می‌کند.

ایستگاه میدان خراسان در ضلع جنوبی میدان خراسان دسترسی به محور‌های شرقی و شمالی شهر را به مترو می‌دهد و سپس قطار به ایستگاه امیرکبیر در تقاطع تونل امیرکبیر می‌رسد که مسیر را به بافت اداری و تجاری گسترده‌تر در مرکز نزدیک می‌کند.

تقاطع خط ۶ و ۲ در ایستگاه امام حسین (ع)

ایستگاه میدان شهدا در میدان شهدا یکی از گره‌های پرتردد مسیر است و پس از آن قطار وارد ایستگاه امام حسین (ع) در میدان امام حسین می‌شود؛ ایستگاهی که با خط دو مترو تقاطع دارد و جابه‌جایی مستقیم میان مسیر‌های شرق-غرب و مرکز را ممکن می‌کند.

ادامه مسیر به ایستگاه سرباز وطن در ضلع شرقی بزرگراه شهید صیاد شیرازی، بالاتر از میدان سپاه و مجاور سازمان نظام وظیفه عمومی می‌رسد که در ۲۳ دی ۱۴۰۴ به بهره‌برداری رسید و به خدمت‌دهی به بخش‌های جدید شهری اهمیت بیشتری داده است.

حضور قطار در ایستگاه بهار شیراز در تقاطع خیابان دکتر شریعتی و خیابان بهار شیراز جریان مسافران مرکز و جنوب را به هم می‌رساند، و پس از آن ایستگاه شهدای هفتم تیر در میدان هفتم تیر است؛ ایستگاهی که با خط یک مترو تقاطع دارد و یکی از ستون‌های اصلی شبکه شمال-جنوب و شرق-غرب در مرکز تهران است.

ایستگاه مریم مقدس (س) در بلوار کریم‌خان و ابتدای نجات‌الهی شمالی، که به‌تازگی و در ۸ آذر ۱۴۰۴ افتتاح شده‌است، یکی از نقاط حساس مسیر است و بخش جدیدی از شهر را به شبکه مترو متصل کرده است.

حرکت قطار ادامه می‌یابد به میدان حضرت ولیعصر (عج) در میدان ولیعصر، یکی از مرکزی‌ترین گره‌های شهری می‌رسد. این ایستگاه با خط سه مترو تقاطع دارد و دسترسی بین بخش‌های مختلف هسته شهری را تسهیل می‌کند. پس از آن، ایستگاه بوستان لاله در بلوار کشاورز و روبه‌روی خیابان قدس جنب بوستان لاله و سپس کارگر در بزرگراه جلال آل احمد و خیابان امیرآباد شمالی، مسیر را به بافت‌های فرهنگی و تجاری مرکز شهر پیوند می‌دهند.

ایستگاه دانشگاه تربیت مدرس؛ ایستگاه تقاطعی خطوط ۶ و ۷

قطار به ایستگاه دانشگاه تربیت مدرس در تقاطع اتوبان چمران و خیابان جلال آل احمد می‌رسد؛ ایستگاهی که با خط هفت مترو تقاطع دارد و به یکی از نمود‌های کلیدی پیوند خطوط شبکه تبدیل می‌شود. ادامه مسیر از شهرک آزمایش در بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری، بعد از بزرگراه جلال آل احمد و سپس ایستگاه مرزداران در بلوار مرزداران تقاطع خیابان سرسبز شمالی، جریان مسافر را به بخش‌های شمال غربی شهری هدایت می‌کند.

قطار وارد ایستگاه یادگار امام (ره) در بلوار مرزداران غربی زیر پل مرزداران می‌شود و پس از آن ایستگاه شهید اشرفی اصفهانی در خیابان شهید اشرفی اصفهانی ابتدای خیابان پیامبر شرقی و شهید ستاری در بزرگراه حکیم شرق جنب پارک جنگلی میلاد را پشت سر می‌گذارد تا مسیر را به لایه‌های شمال غربی گسترش دهد.

ایستگاه آیت‌الله کاشانی در بزرگراه آیت‌الله کاشانی (خیابان ۲۰۰ دستگاه)، از دیگر گره‌های مهم مسیر است که با خط چهار مترو تقاطع دارد که هنوز بخش تقاطعی آن به بهره برداری نرسیده است.

ادامه مسیر از شهرزیبا در بلوار آیت‌الله کاشانی، بعد از پل باکری و میدان کودک، و شهران در میدان الغدیر، خیابان شهرک شهدا و نبش اتوبان همت می‌گذرد تا خط به شهدای کن در کن، ابتدای بزرگراه شهید آبشناسان برسد. در نهایت، مسیر ۶۲ دقیقه‌ای خط شش با ایستگاه شهید آرمان علی‌وردی (کوهسار) در بلوار کوهسار و ابتدای خیابان حسین بیگی به پایان می‌رسد؛ پایانی که این خط را به یکی از طولانی‌ترین مسیر‌های پیوسته شبکه تهران بدل می‌کند.

در خط شش مترو تهران چند ایستگاه مهم در بخش جنوبی مسیر هنوز افتتاح نشده یا در حال تکمیل نهایی هستند و قرار است در آینده نزدیک وارد مدار شوند. طبق آخرین گزارش‌های رسمی و وضعیت پیشرفت ساخت تا تاریخ انتشار این گزارش (دوازدهم خردادماه ۱۴۰۵)، ایستگاه‌های چشمه علی، ابن‌بابویه، میدان حضرت عبدالعظیم، حرم حضرت عبدالعظیم (ع) و شهدای ۱۷ شهریور در توسعه جنوبی این خط تا رسیدن به شهرری تکمیل نشده‌اند و همچنان در دست ساخت یا آماده‌سازی برای بهره‌برداری هستند. این پروژه در راستای توسعه بخش جنوبی خط شش دنبال می‌شود و مدیریت شهری برنامه دارد تا این ایستگاه‌ها را در ماه‌های آینده به‌ویژه تا تابستان ۱۴۰۵ (برای ایستگاه حرم حضرت عبدالعظیم) به بهره‌برداری برساند، تا دسترسی آسان‌تر به حرم مطهر و بافت شهری جنوب تهران فراهم شود.

هفتمین خط از کتاب مترو پایتخت

خط هفت مترو تهران، که به رنگ بنفش در نقشه مترو مشخص شده، از ضلع جنوب‌شرقی میدان کتاب در بلوار شهید فرحزادی آغاز می‌شود و پس از عبور از محله‌های غرب، مرکز و جنوب تهران، در ایستگاه بسیج در بزرگراه بسیج به پایان می‌رسد.

این خط با مسافتی حدود ۲۸ کیلومتر و زمان سفر تقریبی ۴۹ دقیقه، از صبح تا شب (۵:۳۰ تا ۲۲:۰۰) فعال است و به دلیل تقاطع با خطوط دیگر، یکی از مسیر‌های مهم و پرکاربرد شبکه حمل‌ونقل ریلی پایتخت محسوب می‌شود. مسیر حرکت و ایستگاه‌ها قطار از ایستگاه شهید دادمان در تقاطع خیابان دادمان و بلوار پاکنژاد عبور می‌کند و به ضلع شمال‌غربی میدان صنعت در شهرک غرب می‌رسد. در ادامه ایستگاه‌های برج میلاد تهران در همت شرق نزدیک چمران و بوستان گفت‌و‌گو در بزرگراه شهید چمران جنوبی، جنب نمایشگاه گل و گیاه، مسیر را پوشش داده و محله‌های شمال‌غرب و مرکز شهر را تقویت می‌کنند.

قطار با توقف در دانشگاه تربیت مدرس در تقاطع اتوبان چمران و خیابان جلال آل‌احمد که با خط شش مترو تقاطع دارد مسیر را به سوی مرکز و جنوب شهری هدایت می‌کند.

پس از آن ایستگاه‌های مدافعان سلامت در اتوبان چمران جنوب جنب خیابان ستارخان و توحید در خیابان آزادی شمال‌شرق تقاطع خیابان شهید نواب صفوی قرار دارند؛ این ایستگاه با خط چهار مترو تقاطع دارد و جریان مسافر شرق-غرب را تسهیل می‌کند.

ادامه مسیر شامل شهید نواب صفوی در بزرگراه نواب پایین‌تر از میدان جمهوری و تقاطع آذربایجان و سپس رودکی در بزرگراه نواب صفوی است. بعد از آن، ایستگاه‌های کمیل و بریانک روی مسیر مستقیم جنوب قرار دارند و ایستگاه هلال احمر در میدان رازی، حدفاصل خیابان کارگر و بزرگراه نواب، گره‌ای میان بافت‌های شمال و جنوب شهری ایجاد می‌کند.

ایستگاه مهدیه؛ ایستگاه تقاطعی خط ۷ و ۳

در بخش مرکزی و پرتردد خط، ایستگاه مهدیه در خیابان ولیعصر، تقاطع خیابان مولوی، با خط سه مترو تقاطع دارد و بلافاصله بعد از آن، ایستگاه میدان محمدیه در تقاطع خیابان خیام و خیابان مولوی، اتصال با خط یک مترو را فراهم می‌کند.

ادامه مسیر شامل ایستگاه‌های مولوی نزدیک بازار قدیم، میدان قیام، شهدای هفده شهریور در خیابان هفدهم شهریور (که در لیست رسمی خط هفت و در خدمت مسافران قرار دارد) و همچنین چهل‌تن، دولاب و آهنگ است، تا درنهایت قطار در ایستگاه بسیج در بزرگراه بسیج و ابتدای بزرگراه شهید محلاتی پایان یابد؛ نقطه‌ای که خط هفت را به یکی از شریان‌های گردش مسافر در جنوب‌شرق تهران تبدیل می‌کند.

پیوند شهر و حومه

از فرودگاه تا پرند انشعابات متروی تهران مسیر‌های مکمل و حیاتی شبکه ریلی پایتخت هستند که از خطوط اصلی منشعب می‌شوند و ارتباط بین شهر و حومه، فرودگاه‌ها و شهر‌های جدید را فراهم می‌کنند. انشعاب خط ۱ به پرند با طول تقریبی ۵۰ کیلومتر و زمان سفر حدود ۵۵ دقیقه، از ایستگاه شاهد، باقرشهر در شمال بهشت زهرا آغاز می‌شود، ایستگاه نمایشگاه شهر آفتاب را پشت سر می‌گذارد و با توقف در فرودگاه امام خمینی (ره)، مسیر خود را تا شهر پرند ادامه می‌دهد. این خط از ساعت ۶ صبح تا ۱۸:۳۰ فعال است و امکان دسترسی مستقیم مسافران جنوب غرب تهران به شهر‌های جدید اطراف پایتخت را فراهم می‌کند. انشعاب خط ۴ به فرودگاه مهرآباد کوتاه و کاربردی است؛ با طی تنها ۲ کیلومتر و در ۴ دقیقه، از ایستگاه بیمه آغاز و با توقف در پایانه‌های ۱، ۲، ۴ و ۶ فرودگاه مهرآباد، مسافران پرواز‌های داخلی را به مترو متصل می‌کند. ساعت کاری این خط از ۵:۳۰ صبح تا ۲۲ شب است و به‌دلیل زمان کوتاه و دسترسی مستقیم، یکی از سریع‌ترین مسیر‌های شبکه به شمار می‌رود.

انشعاب خط ۵ به هشتگرد با مسافت ۲۶ کیلومتر و زمان سفر ۳۷ دقیقه، از گلشهر آغاز شده و پس از ایستگاه شهید فخری‌زاده، به ایستگاه شهید سپهبد قاسم سلیمانی در میدان ناجا می‌رسد. این مسیر ساکنان غرب کرج و مناطق اطراف را به شبکه مترو تهران متصل می‌کند و تا ساعت ۱۸ فعال است. این انشعابات، هرچند کوتاه یا طولانی، همگی نقش مهمی در پیوند سریع شهر و حومه، فرودگاه‌ها و مناطق جدید ایفا می‌کنند و به خطوط اصلی کمک می‌کنند تا بار مسافری متوازن‌تر شود و سفر‌های روزمره شهروندان روان‌تر و دسترسی‌پذیرتر شود.

به گزارش شهر اعلام ساعات فعالیت خطوط از ۵ و نیم صبح تا ۲۲، ساعت حرکت اولین قطار از اولین ایستگاه است و نیز ساعت حرکت آخرین قطار باز از اولین ایستگاه در یک خط. ممکن است این ساعت در ایستگاه‌های بعدی براساس فاصله تا سر خط متغیر شود.