«همه چیز خوب است»؛ واکنش رئیس فیفا به بحران امنیتی مکزیک در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶

کارتل مواد مخدر نسل جدید خالیسکو (CJNG)، یکی از هراس‌انگیزترین گروه‌های سازمان‌یافته جنایی مکزیک، پس از کشته‌شدن رهبر خود، نِمِسیو اُسِگوئرا سروانتس ملقب به اِل‌مِنچو، در یک عملیات گسترده نظامی خشونت‌بار، وارد فاز واکنش تند شده است؛ واکنشی که به گفته منابع خبری با درگیری‌های مسلحانه با ارتش، مسدود کردن جاده‌ها، آتش‌زدن خودرو‌ها و زیرساخت‌های شهری همراه بوده است.

نکته نگران‌کننده این اتفاقات در بُعد ورزش، این است که مکزیک قرار است به همراه ایالات متحده و کانادا میزبانی جام جهانی ۲۰۲۶ را بر عهده داشته باشد؛ تورنمنتی که طبق برنامه از ۲۱ خرداد تا ۲۸ تیر برگزار می‌شود. جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا در گفت‌و‌گو با یک رسانه فرانسوی، با لحنی مطمئن اعلام کرد: خیلی مطمئنم، همه چیز خوب است. قرار است (تورنمنتی) تماشایی باشد.

بحران در گوادالاخارا

طبق برنامه‌ریزی فیفا، گوادالاخارا (مرکز ایالت خالیسکو) که گفته می‌شود خشونت‌ها از آن‌جا آغاز شده، قرار است میزبان ۴ مسابقه باشد. همچنین ۵ بازی در مکزیکوسیتی و ۴ بازی در مونتری برنامه‌ریزی شده است. گزارش‌ها می‌گویند در خالیسکو وضعیت امنیتی قرمز اعلام شده و دامنه خشونت‌ها به دست‌کم یک‌دوجین منطقه دیگر نیز کشیده شده است؛ ویدئو‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، گشت‌زنی افراد مسلح در خیابان‌ها و ستون‌های دود بر فراز شهر‌ها را نشان می‌دهد.

موضع رسمی فیفا و دولت مکزیک

بر اساس گزارش رسانه‌های خارجی، فیفا اعلام کرده وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد و به گفته سخنگوی این نهاد، فیفا در ارتباط مستمر با مقام‌های مسئول است. در بیانیه فیفا تأکید شده که این سازمان اقدامات و دستورالعمل‌های نهاد‌های دولتی مختلف را با هدف حفظ امنیت عمومی و بازگرداندن وضعیت به حالت عادی دنبال خواهد کرد و همکاری نزدیک با مقام‌های فدرال، ایالتی و محلی ادامه می‌یابد.

در همین حال، کلودیا شاینباوم، رئیس‌جمهور مکزیک تلاش کرده نگرانی‌ها را کاهش دهد و گفته است برای هواداران جام جهانی هیچ خطری وجود ندارد و دولت تضمین کامل برای امنیت آنان را ارائه می‌کند.

با این حال، گزارش‌ها از سنگینی درگیری‌ها حکایت دارد؛ از جمله این‌که در ۲۴ ساعت نخست پس از کشته‌شدن اِل‌مِنچو، دست‌کم ۲۵ افسر گارد ملی جان خود را از دست داده‌اند.

کارتل‌ها جو را آرام می‌کنند؟

با وجود موضع‌گیری‌های اطمینان‌بخش مقامات، برخی کارشناسان گفته‌اند که اگر خشونت‌ها به یک درگیری فرسایشی و طولانی‌مدت میان کارتل‌ها تبدیل شود، برنامه‌های امنیتی جام جهانی می‌تواند آسیب ببیند. خاویر اِسکاوریاتزا، کارشناس مسائل کیفری می‌گوید فشار دولت بر کارتل‌ها معمولاً واکنش متقابل ایجاد می‌کند و خطر اصلی آن است که وضعیت امنیتی از کنترل خارج شود. او همچنین به خلأ قدرت پس از حذف رهبر کارتل اشاره می‌کند و می‌گوید رقابت مدعیان جانشینی می‌تواند دوره‌ای از بی‌ثباتی و خشونت بیشتر بسازد.

با این وجود، همین کارشناس یک نکته مهم دیگر هم مطرح می‌کند: کارتل‌ها از منظر اقتصادی الزاماً علاقه‌مند نیستند که کشور وارد آشوب دائمی شود؛ چون به گفته او، آنها در اقتصاد محلی سرمایه‌گذاری دارند، رستوران و هتل می‌خرند و گردش مالی گردشگران برایشان اهمیت دارد؛ بنابراین آرام بودن فضای جام جهانی می‌تواند به نفع آنها هم باشد.

در واکنش به تحولات اخیر، دولت آمریکا به شهروندان خود در ایالت خالیسکو توصیه کرده تا اطلاع ثانوی در فضای سرپوشیده و امن بمانند. همچنین کانادا به‌عنوان یکی از هم‌میزبانان جام جهانی، اعلام کرده پرواز‌ها به فرودگاه پورتو وایارتا را لغو کرده و داده‌های رهگیری پرواز نیز از بازگشت تعدادی از هواپیما‌ها به مبدا خبر داده است.

کارینا گارسیا رِیِس، مدرس ارشد جرم‌شناسی ارزیابی‌اش را چنین بیان می‌کند: برای گردشگران در تابستان پیش‌رو ریسک در حد متوس» است و به شرط آن‌که عملیات‌ها تشدید نشود و مسافران دستورالعمل‌های مقام‌های رسمی را رعایت کنند، انتظار می‌رود سطح خطر قابل مدیریت باشد.

با این تفاسیر احتمالاً تمامی نگاه‌ها در ماه‌های آینده به مکزیک و پایتختش دوخته خواهد شد؛ جایی که فوتبال‌دوستان انتظار یک افتتاحیه جذاب را می‌کشند و گوادالاخارا در ناآرامی‌ها دست‌وپا می‌زند.