مجله پزشکی لنست: مرگ‌ومیر مرتبط با مصرف کوکائین در اروپا افزایش یافته است

مجله پزشکی عمومی بین‌المللی لنست در بررسی جدید خود در ژانویه ۲۰۲۶ با اشاره به افزایش مصرف کوکائین در اروپا طی یک دهه گذشته، از مضرات مرتبط با این روند ابراز نگرانی کرده است.

به گزارش لنست، افزایش مصرف کوکائین در اروپا ناشی از تحول معاصر زنجیره تامین بین‌المللی این ماده مخدر است که منجر به افزایش دسترسی، خلوص و میزان مصرف شده است؛ مصرف کوکائین هم بر سلامت و هم بر جامعه تاثیر می‌گذارد و قابلیت‌ها و مدل‌های مراقبت‌های بهداشتی و اجتماعی کشور‌های اروپایی را به چالش می‌کشد.

افزایش تولید و مصرف کوکائین در کشورهای اروپایی

مصرف کوکائین در جهان در بالاترین حد خود قرار دارد و تخمین زده می‌شود که در سال ۲۰۲۳ حدود ۲۵ میلیون نفر در سراسر جهان کوکائین مصرف کند؛ این امر ناشی از گسترش قابل توجه کشت کوکا در منطقه آند است که از ۱۲۰ هزار هکتار در سال ۲۰۱۳ به ۳۴۶ هزار هکتار در سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.

در عین حال، اقدام‌های ضد قاچاق که مسیر‌های عرضه آمریکای شمالی را هدف قرار داده است، سبب شد از حدود سال ۲۰۱۲ بخشی از محموله‌های کوکائین به سمت اروپا منحرف شده و اروپا را به‌عنوان بازار اصلی این ماده مخدر در طول دهه گذشته تبدیل کند.

در سال ۲۰۲۲، میزان کشفیات کوکائین در اروپا ۳۲۲.۵ تن تخمین زده شد و در سال ۲۰۲۳ به ۴۱۹ تن رسید که از کشفیات آمریکای شمالی از سال ۲۰۲۲ فراتر رفته است.

از سوی دیگر بستری‌های مرتبط با کوکائین که نیمی از آن‌ها با مصرف همزمان الکل مرتبط است، درخواست‌های درمانی و مرگ‌ومیر مرتبط با مصرف کوکائین نیز در اروپا افزایش یافته است؛ علاوه بر این، کوکائین در سال ۲۰۲۳، در ۲۵ درصد موارد مسمومیت حاد با مواد مخدر در شبکه فوریت‌های دارویی اروپا به علاوه شبکه بیمارستان‌های مراقبتی ذکر شده است و در ۲۶ درصد از مرگ‌ومیر‌های ناشی از مواد مخدر در ۲۰ کشور اروپایی نقش داشته است.

عوامل تعیین‌کننده در قاچاق کوکائین به اروپا

افزایش کوکائین در بازار‌های غیرقانونی مواد مخدر و تغییر مسیر جهانی آن به سمت اروپا، با بین‌المللی شدن شبکه‌های جنایی سازمان‌یافته، با بازیگران جنایی جدید که حول دلالان متمرکز شده‌اند و در تمام سرزمین‌های تحت تاثیر قاچاق (کشور‌های مبدا و مقصد و کشور‌های ترانزیت مانند برزیل، اکوادور یا منطقه غرب آفریقا) پراکنده شده‌اند، امکان‌پذیر شده است.

آسیب‌پذیری‌ها در بندرها، قاچاق کوکائین را تسهیل می‌کنند و در بحبوحه کنترل گمرکی بسیار پایین (فقط ۲ درصد از کالا‌هایی که وارد بنادر اروپایی می‌شوند در گمرک بررسی می‌شوند) رخ می‌دهند که نتیجه اولویت دادن به تجارت بر امنیت است.

علاوه بر این، اگرچه مکان‌های سنتی خرید و فروش هنوز در حال استفاده هستند، اما روش‌های توزیع جدیدی در طول همه‌گیری کرونا پدیدار شده‌اند که ازجمله آن‌ها می‌توان به سفارش از طریق برنامه‌های پیام‌رسان رمزگذاری‌شده برای تحویل به منازل، محل‌های ملاقات یا محل‌های کار که استفاده از مواد مخدر را در بین دسته‌های جدیدی از افرادی که در طبقات و مکان‌های اجتماعی مختلف، ازجمله مناطق روستایی، مواد مخدر مصرف می‌کنند، تسهیل می‌کند.

افزایش عرضه، تقاضای با دسترسی بیشتر به کوکائین را برآورده می‌کند؛ طبق گزارش آژانس مواد مخدر اتحادیه اروپا (EUDA)، در طول سال ۲۰۲۴ به‌طور متوسط ۲.۳ درصد از بزرگسالان جوان (۱۵ تا ۳۴ سال) کوکائین مصرف کرده‌اند؛ مصرف کوکائین در طول عمر در بین افراد ۱۵ تا ۶۴ سال نیز در سراسر اروپا ناهمگن است و میانگین آن ۲.۹ درصد است.

بالاترین میزان مصرف کوکائین در اسپانیا (۱۳.۳ درصد)، انگلیس (۱۱ درصد) و دانمارک (۹ درصد) یافت می‌شود و در چندین کشور اروپای شرقی زیریک درصد باقی می‌ماند.

آژانس مواد مخدر اتحادیه اروپا همچنین پودر کوکائین را به‌عنوان رایج‌ترین ماده مخدر مصرفی در کنار دست‌کم یک ماده دیگر گزارش می‌کند؛ افزایش مصرف با افزایش غلظت بنزوئیل اکگونین، یک متابولیت کوکائین، در تجزیه‌وتحلیل فاضلاب شهر‌های اروپایی طی ۱۰ سال تایید شد.

قوانین ناکارآمد مواد مخدر در سراسر اروپا

قوانین مواد مخدر اروپا طیف وسیعی از رویکرد‌ها و دیدگاه‌های مختلف را در بر می‌گیرد؛ بیشتر کشور‌ها به‌عنوان مثال، انگلیس، فرانسه، آلمان، دانمارک، بلژیک و اسپانیا هم افرادی را که از مواد مخدر استفاده می‌کنند و هم قاچاقچیان را جرم‌انگاری می‌کنند؛ با وجود این، برخی از کشور‌ها افرادی را که از کانابیس استفاده می‌کنند، متمایز کردند.

ناکارآمدی قوانین مواد مخدر در اروپا ادامه می‌یابند که افرادی که کوکائین مصرف می‌کنند یا اختلال مصرف این ماده مخدر را دارند، در معرض خطر بالای پیامد‌های شدید سلامتی هستند.

ضمن اینکه، بخشی از افرادی که مواد مخدر مصرف می‌کنند، به‌ویژه کسانی که پودر کوکائین و کراک مصرف می‌کنند، بی‌خانمانی را تجربه می‌کنند، عوارض جانبی قابل توجهی از مصرف مواد مخدر متحمل می‌شوند و به دلیل عوامل ساختاری، اجتماعی و فردی، دسترسی حداقلی به خدمات اجتماعی و مراقبت‌های بهداشتی دارند.

چشم‌انداز بحران اعتیاد به کوکائین در اروپا

توقف مصرف کوکائین در اروپا در آینده نزدیک غیرواقعی است؛ با وجود این، کارشناسان تاکید دارند که واکنش جامع که پیشگیری از مصرف کوکائین، کاهش آسیب، مراقبت‌های بهداشتی، اجرای قانون، سیستم قضایی و حمایت اجتماعی را در بر بگیرد، برای تحقق این هدف مهم هستند.

در عین حال، بازار رو به رشد کوکائین اروپا، محدودیت‌های کلیدی را در بخش‌های مختلف آشکار کرده است؛ اولویت‌های اقتصادی، حرکت آزاد کالا‌ها را ترجیح می‌دهند که اغلب به قیمت کنترل گمرکی موثر تمام می‌شود.

تلاش‌های اجرای قانون در کشورهای اروپایی همچنان به‌طور نامتناسبی بر افرادی که مواد مخدر مصرف می‌کنند و فروشندگان سطح پایین (افرادی که به راحتی جایگزین می‌شوند) متمرکز است و فاقد زمان، منابع و سازوکار‌های بین‌المللی لازم برای تحقیقات هماهنگ با هدف قرار دادن بازیگران سطح بالا است.

سیستم‌های قضایی در سراسر اروپا عمدتا در سطح ملی، با حداقل همکاری فرامرزی و عدم هماهنگی استاندارد‌های قانونی مانند پذیرش شواهد یا صلاحیت مشترک، فعالیت می‌کنند و این امر توانایی صدور احکام محکومیت یا توقیف دارایی علیه قاچاقچیان بزرگ را تضعیف می‌کند.

با توجه به این محدودیت‌های سیستمی در اروپا، ساختار‌های قضایی، امنیتی، اجتماعی و مراقبت‌های بهداشتی موجود برای مقابله با چالش‌های پیچیده ناشی از مصرف و قاچاق کوکائین کافی نیستند.