در ماههای اخیر، بررسیهای میدانی و گزارشهای منتشر شده از سوی فعالان حوزه تجهیزات سنگین نشان میدهد که بازار لوازم یدکی بابکت، قطعات بیل مکانیکی و لوازم یدکی پرکینز با تغییرات قابل توجهی مواجه شده است. این تغییرات عمدتاً ناشی از نوسانات ارزی، افزایش حجم پروژههای عمرانی و همچنین محدودیتهای وارداتی است که باعث شده روند تأمین و نگهداری ماشینآلات سنگین در کشور بیش از گذشته اهمیت پیدا کند.
افزایش تقاضا برای لوازم یدکی بابکت و پیامدهای صنعتی آن
بر اساس گزارشهای منتشرشده از سوی اتحادیه ماشینآلات راهسازی، طی نیمه نخست سال جاری، میزان استفاده از مینیلودرهای بابکت در پروژههای شهری و عمرانی افزایش یافته است. همین موضوع سبب رشد تقاضا برای
لوازم یدکی بابکت شده است؛ بهویژه قطعاتی مانند هیدروموتور، پمپ هیدرولیک، لاستیکهای اسکتر و بوشها که جزو لوازم مصرفی محسوب میشوند.
کارشناسان معتقدند افزایش استفاده از بابکتها در بخشهای خدمات شهری، ازجمله عملیات برفروبی، انتقال نخاله، و محوطهسازی، موجب شده نگهداری این دستگاهها بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. همچنین رشد قیمت قطعات اصلی باعث شده برخی پیمانکاران به سمت استفاده از قطعات OEM یا نمونههای درجهدو حرکت کنند؛ موضوعی که به گفته متخصصان میتواند در بلندمدت هزینه نگهداری تجهیزات را افزایش دهد.
چالش جدید بازار قطعات بیل مکانیکی
در بخش ماشینآلات سنگین، قطعات بیل مکانیکی بیشترین سهم را در مبادلات بازار لوازم یدکی به خود اختصاص داده است. بیلهای مکانیکی با برندهای کوماتسو، هیوندای، ولوو و دوسان در ایران بیشترین مصرف را دارند و همین موضوع سبب شده قطعات مصرفی این دستگاهها ازجمله پمپ هیدرولیک، موتور چرخزنجیر، پین و بوشها، دکل و استیک و همچنین قطعات الکترونیکی بیش از گذشته مورد توجه قرار بگیرند.
بر اساس تحلیل کارشناسان فنی، دلیل اصلی افزایش تقاضا برای
قطعات بیل مکانیکی، توسعه پروژههای زیرساختی و رشد حفاریهای شهری است. اما در کنار این موضوع، محدودیتهای وارداتی و دشواری تامین قطعات اصلی باعث شده عرضه این محصولات با چالشهایی روبهرو شود. در برخی مدلهای قدیمی، به دلیل کاهش موجودی جهانی، حتی نمونههای بازسازیشده نیز جایگزین قطعات نو شدهاند.
کارشناسان حوزه نگهداری و تعمیرات هشدار میدهند که عدم تطبیق صحیح قطعات با مدل دستگاه ممکن است باعث فرسایش زودرس سیستم هیدرولیک شود. به همین دلیل، توجه به شماره فنی قطعات (Part Number) و تطبیق دقیق آنها با مدل دستگاه اکنون بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
تأثیر تحولات جهانی بر لوازم یدکی پرکینز
موتورهای پرکینز سالهاست که در بسیاری از بیلهای مکانیکی، لودرها، ژنراتورها و تجهیزات صنعتی مورد استفاده قرار میگیرند. با افزایش تقاضا برای تعمیرات اساسی این موتورها، بازار
لوازم یدکی پرکینز نیز دستخوش تغییرات جدی شده است. قطعاتی مانند پیستون، یاتاقان، اویلپمپ، سینهساعت و کیتواشر از جمله مواردی هستند که در ماههای اخیر با افزایش قیمت یا کاهش موجودی مواجه شدهاند.
گزارشهای منتشرشده از سوی فعالان واردات قطعات موتور نشان میدهد که مشکلات زنجیره تأمین جهانی، از جمله تأخیر در حمل دریایی و افزایش هزینههای لجستیک، نقش اساسی در تغییرات قیمت قطعات پرکینز داشته است. با توجه به اینکه بسیاری از موتورهای فعال در ایران از نوع سری ۱۱۰۴ و ۱۱۰۶ هستند، تأمین قطعات این سریها اهمیت ویژهای در فصول کاری پرتقاضا پیدا میکند.
به گفته متخصصان تعمیرات موتورهای صنعتی، استفاده از قطعات غیراستاندارد میتواند طول عمر موتور را بهشدت کاهش دهد و مصرف سوخت را افزایش دهد. از همین رو، گزارشها توصیه میکنند تعمیرکاران و اپراتورها هنگام خرید قطعات، شاخصهایی مانند کیفیت آلیاژ، بستهبندی استاندارد و شماره سریال حکشده روی قطعه را به دقت بررسی کنند.
بررسی روندهای آتی بازار لوازم یدکی راهسازی
تحلیلگران صنعت تجهیزات سنگین پیشبینی میکنند که در ماههای آینده، بازار قطعات بیل مکانیکی و لوازم یدکی بابکت به دلیل افزایش حجم فعالیتهای عمرانی، همچنان پرتقاضا باقی بماند. از سوی دیگر، احتمال میرود با ساماندهی بخشی از فرآیندهای واردات، بخشی از فشار وارد بر بازار لوازم یدکی پرکینز کاهش یابد، هرچند کمبود جهانی در برخی قطعات حساس همچنان ادامه خواهد داشت.
در این میان، روند دیجیتالیسازی اطلاعات تعمیراتی و رشد پلتفرمهای تخصصی فروش قطعات موجب شده خریداران بتوانند با بررسی مشخصات فنی، تصویر قطعات و شماره فنی، انتخاب دقیقتری داشته باشند. کارشناسان معتقدند این تغییرات میتواند به کاهش خطای انتخاب قطعات و بهبود بهرهوری دستگاهها در پروژههای عمرانی کمک کند.
برآیند گزارشهای رسمی و تجربیات میدانی نشان میدهد که بازار لوازم یدکی بابکت، قطعات بیل مکانیکی و لوازم یدکی پرکینز در سال جاری تحت تأثیر نوسانات ارزی، افزایش فعالیتهای عمرانی، و محدودیتهای زنجیره تامین جهانی قرار گرفته است. با توجه به نقش حیاتی این قطعات در استمرار فعالیت پروژهها، توجه به کیفیت قطعات، منبع تأمین معتبر و رعایت استانداردهای سرویس و نگهداری، مهمترین توصیه کارشناسان برای فعالان این حوزه است.