تعمیرات اساسی؛ پالایشگاه ها در جهت حفظ تولید کلید خورد

 باشگاه خبرنگاران جوان - محمود نیکو با  اشاره به جایگاه راهبردی بخش نگهداری و تعمیرات اساسی در پایداری تولید و تحقق اهداف کلان سازمان بیان کرد: نگهداری و تعمیرات یکی از ارکان اصلی پایداری تولید در پالایشگاه‌ها به‌شمار می‌رود و اجرای منظم برنامه‌های تعمیراتی پیشگیرانه و پیش‌بینانه سبب کاهش توقف‌های اضطراری، افزایش پایداری واحدهای فرآیندی و حفظ ظرفیت عملیاتی می‌شود.

وی افزود: بخش نگهداری و تعمیرات از منظر راهبردی نیز نقش مهمی در تحقق اهداف کلان سازمان ازجمله افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های عملیاتی، ارتقای ایمنی و صیانت از سرمایه‌های فیزیکی ایفا می‌کند و بازوی پشتیبان حفظ تولید و ایجاد ارزش افزوده پایدار به‌شمار می‌رود.

حفظ تولید پایدار هم‌زمان با اجرای تعمیرات

مدیر نگهداری و تعمیرات شرکت پالایش نفت تهران به مهم‌ترین چالش‌های نگهداری و تعمیرات اساسی در این شرکت اشاره کرد و گفت: از مهم‌ترین چالش‌های مدیریت تعمیرات، افزون بر کمبود نیروی انسانی و فرسودگی بخشی از تجهیزات، می‌توان به محدودیت در تأمین برخی قطعات ویژه، شرایط سخت عملیاتی و ضرورت حفظ تولید پایدار هم‌زمان با اجرای تعمیرات اشاره کرد؛ موضوعی که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق و تصمیم‌گیری سریع است.

نیکو همچنین بر ضرورت جذب سریع و باکیفیت نیروی انسانی جدید، آموزش‌های تخصصی و تأمین به‌موقع قطعات و تجهیزات یدکی باکیفیت تأکید کرد و یادآور شد: برای مدیریت این چالش‌ها، رویکردهای مبتنی بر مدیریت دارایی‌های فیزیکی، اولویت‌بندی تجهیزات حیاتی، بومی‌سازی قطعات، استفاده از توان داخلی و بهینه‌سازی برنامه‌های تعمیرات اساسی در دستور کار قرار گرفته است.

وی ادامه داد: همچنین با جذب نیروی موقت در قالب پروژه تعمیرات اساسی مخازن، بخشی از کمبود نیروی انسانی جبران شده است؛ هرچند به‌دلیل برخی ناهماهنگی‌های ناخواسته در فرآیند جذب این نیروها، چالش‌هایی نیز ایجاد شد، اما در مجموع مزایای آن برای سازمان قابل توجه بوده است.

تحول صنعت پالایش با توسعه دیجیتال

مدیر نگهداری و تعمیرات شرکت پالایش نفت تهران با اشاره به نقش سیستم‌های مکانیزه مدیریت نگهداری و تعمیرات بر آینده صنعت پالایش، تصریح کرد: تحول دیجیتال آینده مدیریت نگهداری و تعمیرات را دگرگون کرده است و استفاده از سامانه‌های مدیریت نگهداری و تعمیرات، پایش وضعیت آنلاین تجهیزات، تحلیل داده‌های عملیاتی و بهره‌گیری از هوش مصنوعی امکان پیش‌بینی خرابی‌ها و تصمیم‌گیری دقیق‌تر را فراهم می‌کند.

نیکو با اشاره به اینکه در عصر حاضر، یکی از مهم‌ترین عوامل سودآوری و پایداری تولید، قابلیت تصمیم‌گیری سریع مبتنی بر اطلاعات درون‌سازمانی و درک شرایط و تغییرات محیطی است، بیان کرد: این موضوع نیازمند توسعه سریع سامانه‌های اطلاعاتی مانند «CMMS» و «ERP» همراه با طراحی سازوکارهای تصمیم‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی است. این فناوری‌ها سبب کاهش هزینه‌های غیرضروری، افزایش عمر تجهیزات و بهبود بهره‌وری نیروی انسانی می‌شوند و مسیر حرکت به سمت تعمیرات هوشمند را هموار می‌سازند.

وی با تأکید بر لزوم ایجاد تعادل بین کاهش هزینه‌های نگهداری و افزایش ضریب اطمینان تصریح کرد: طراحی برنامه‌های پیشگیرانه و پیش‌بینانه باید مبتنی بر شناخت اهمیت دارایی‌ها، ارزیابی ریسک‌های احتمالی و سنجش اثربخشی فعالیت‌های تعمیراتی باشد؛ به‌گونه‌ای که به‌تدریج فعالیت‌های کم‌ارزش حذف و فعالیت‌های دارای ارزش افزوده بیشتر که به افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات منجر می‌شوند، تقویت شوند.

نیروی انسانی متخصص؛ مهم‌ترین سرمایه واحد تعمیرات

مدیر نگهداری و تعمیرات شرکت پالایش نفت تهران درباره نقش مؤثر نیروی انسانی در بخش تعمیرات اساسی گفت: نیروی انسانی متخصص مهم‌ترین سرمایه واحد تعمیرات است، چراکه تجربه، مهارت فنی و تعهد کارکنان نقش مستقیمی در کیفیت اجرای تعمیرات و کاهش خطاهای عملیاتی دارد. برگزاری دوره‌های آموزشی مستمر، انتقال دانش فنی، اجرای برنامه‌های جانشین‌پروری و ایجاد انگیزه سازمانی از اولویت‌های اصلی برای ارتقای سرمایه انسانی در این حوزه به‌شمار می‌رود.

نیکو با اشاره به اینکه در عمل، تمرکز بر تعمیرات پیشگیرانه هدفمند و حذف فعالیت‌های کم‌اثر به بهینه‌سازی منابع و افزایش بهره‌وری کمک می‌کند، افزود: همچنین با شناسایی تجهیزات حیاتی و تخصیص منابع به بخش‌های حساس، افزون بر کنترل هزینه‌ها، سطح پایداری تولید و ایمنی تجهیزات بهبود می‌یابد.

وی با اشاره به شاخص‌های ارزیابی برای موفقیت پروژه در پالایشگاه تهران گفت: موفقیت تعمیرات اساسی با شاخص‌هایی مانند رعایت زمان‌بندی پروژه، حداقل بودن حوادث و شبه‌حوادث، تحقق شاخص‌های اچ‌اس‌ئی، کنترل هزینه‌ها، عدم بروز تعمیرات اضطراری پس از راه‌اندازی واحد و دستیابی به ظرفیت طراحی ارزیابی می‌شود، همچنین کاهش توقف‌های اضطراری پس از تعمیرات اساسی و افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات از معیارهای کلیدی عملکرد به‌شمار می‌آیند.

اچ‌اس‌ئی؛ بخش جدایی‌ناپذیر از بخش تعمیرات اساسی

مدیر نگهداری و تعمیرات شرکت پالایش نفت تهران با تأکید بر اینکه موضوعات ایمنی، بهداشت و محیط زیست در عمل بخش جدایی‌ناپذیر فعالیت‌های اصلی هستند و اثربخشی اقدام‌ها بدون رعایت الزامات این حوزه‌ها امکان‌پذیر نیست، تصریح کرد: در این زمینه تمام عملیات با انجام ارزیابی ریسک، رعایت دستورعمل‌های ایمنی و آموزش کارکنان انجام می‌شود. هدف اصلی پیشگیری از حوادث، حفاظت از نیروی انسانی و کاهش اثرات زیست‌محیطی در کنار حفظ تولید پایدار است.

نیکو به راهبردهایی برای افزایش عمر مفید دارایی‌ها در بخشی از تجهیزات پالایشگاهی کشور اشاره کرد و افزود: طراحی و توسعه فعالیت‌های پیش‌بینانه و پیشگیرانه مانند پایش وضعیت، روانکاری اصولی، تعویض زمان‌بندی‌شده قطعات و اصلاح فرآیندهای بهره‌برداری همراه با بهینه‌سازی برنامه‌های نگهداری، تعمیرات و استفاده از قطعات باکیفیت از اقدام‌های کلیدی در این حوزه است.

وی همچنین با بیان اینکه بازسازی تجهیزات فرسوده و به‌روزرسانی فناوری‌های قدیمی نقش مؤثری در افزایش عمر مفید دارایی‌ها و بهبود عملکرد آنها در طول چرخه عمر ایفا می‌کند، تصریح کرد: در پالایشگاه‌ها به‌دلیل پیوستگی فرآیند تولید، حساسیت بالای ایمنی، پیچیدگی تجهیزات و راهبردی بودن محصولات، نگهداری و تعمیرات نقش بسیار حیاتی دارد، از این رو مدیریت تعمیرات نیازمند دقت بیشتر، هماهنگی گسترده میان واحدها و آمادگی برای شرایط اضطراری است.

صیانت از منابع و خلق ارزش افزوده؛ رویکرد اصلی پالایشگاه تهران

مدیر نگهداری و تعمیرات شرکت پالایش نفت تهران با بیان اینکه بدون تردید یکی از اهداف اصلی شرکت، مدیریت بهینه دارایی‌ها، صیانت از منابع و خلق ارزش افزوده با نگاه بلندمدت است، گفت: همسو با این اقدام راهبردی در سال ۱۴۰۴ با ایجاد ساختار سیستم مدیریت دارایی در نمودار سازمانی اداره نگهداری و تعمیرات، گام مهمی برای نهادینه‌سازی تفکر راهبردی در حوزه مدیریت دارایی‌ها و بهینه‌سازی منابع برداشته شده است.

نیکو ادامه داد: هم‌اکنون کارگروه استقرار سیستم مدیریت دارایی با همکاری تمام اداره‌ها ازجمله بهره‌برداری، خدمات فنی و مهندسی، نگهداری و تعمیرات، برنامه‌ریزی، ریسک و تعالی سازمانی، معاونت مالی، تأمین منابع و سرمایه‌گذاری، مدیریت بازرگانی، توسعه سرمایه انسانی و واحد بهداشت، ایمنی و محیط زیست تشکیل شده است.

وی با اشاره به اینکه پیاده‌سازی سیستم مدیریت دارایی بر مبنای استاندارد «ISO 55001» ویرایش ۲۰۲۴ در حال انجام است، بیان کرد: در این زمینه برنامه‌های پیشگیرانه و پیش‌بینانه مربوط به تجهیزات مهم یا دارای ریسک عملیاتی بالا بررسی و بهینه شده و صلاحیت‌های لازم برای نگهداشت و بهره‌برداری بهینه از آنها شناسایی می‌شود.

مدیر نگهداری و تعمیرات شرکت پالایش نفت تهران با تأکید بر اینکه این پروژه با همراهی کارکنان شرکت، همکاری اعضای کارگروه استقرار سیستم مدیریت دارایی و حمایت مدیران سازمان در پالایشگاه تهران در حال اجراست و انتظار می‌رود تا مهر ۱۴۰۵ این سیستم در شرکت پالایش نفت تهران برای ممیزی برون‌سازمانی آماده شود، گفت: هدف نهایی ایجاد نظام نگهداری و تعمیراتی چابک، هوشمند، بهینه و پایدار همسو با اهداف کلان صنعت پالایش کشور است.