مصرف کننده‌های تریاک فقط بخوانند!

به گزارش روز نو ماده اولیه تولید انواع دارو‌های مخدر، تریاک کشف شده‌ای است که به صورت قاچاق از افغانستان به ایران می‌رسد و برنامه‌ریزی برای توزیع ماده اولیه هم، دراختیار ستاد مبارزه با موادمخدر است. مرداد پارسال، دبیرکل ستاد در یک اعلام رسمی گفت که بعد از ممنوعیت سه‌ساله کشت خشخاش و تولید تریاک در افغانستان، کشفیات ایران هم به‌شدت کاهش داشته و به همین دلیل، تولید دارو‌های مخدر هم با مشکل مواجه خواهد شد.

 پیگیری‌های خبرنگار «اعتماد» از منابع آگاه در ستاد و پلیس مبارزه با موادمخدر نشان داد که برخلاف اعلام علنی درباره کاهش ذخایر تریاک، انبار‌ها خالی از تریاک نیست و دلیل کاهش توزیع تریاک برای کارخانجات داروسازی، ریشه در نارضایتی چند‌ساله از عملکرد سازمان غذا و دارو دارد. این منابع آگاه به خبرنگار «اعتماد» گفتند که طبق آیین‌نامه‌ها و قانون‌های مرتبط، سازمان غذا و دارو باید درقبال حجم تریاکی که برای تولید دارو‌های مخدر تحویل می‌گیرد، گزارش شفاف از میزان دقیق نیاز ماده اولیه و تعداد و حجم دارو‌های تولید و مصرف شده ارایه دهد که سال‌هاست چنین گزارشی ارایه نشده است.

 نیمه آذر پارسال، خبرنگار «اعتماد» مطلع شد که به دنبال سفر هیات ایرانی به افغانستان، رییس سازمان غذا و دارو که ریاست این هیات را برعهده داشته، پیشنهادی برای خرید حدود ۲۰ تن تریاک مکشوفه از طالبان داده ولی دولت افغانستان این پیشنهاد را رد کرده است. طرح این درخواست به موازات دو مجوز صادرات بیش از ۱۸۰ میلیون عدد قرص متادون، بوپرونورفین و ترامادول و ۲۵۰ هزار شیشه شربت تریاک به کشور‌های افغانستان، پاکستان، تاجیکستان و نیجریه در بهمن ۱۴۰۳ و شهریور ۱۴۰۴ با امضای رییس سازمان غذا و دارو آن‌هم در بحبوحه کمبود ماده اولیه برای کارخانه‌های داروسازی ایران و همچنین، طرح درخواست سازمان غذا و دارو به هیات بین‌المللی نظارت بر مواد مخدر INCB برای خرید تریاک از منابع خارجی، اتفاق افتاده بود.

خبرنگار «اعتماد» هفته قبل با مهدی پیرصالحی که ریاست سازمان غذا و دارو را برعهده دارد، درباره مشکلات و ابهاماتی که از مرداد پارسال، روند تولید دارو‌های مخدر و درمان بیش از یک میلیون معتاد را مختل کرده، گفت‌و‌گو کرد. پیرصالحی در این گفت‌و‌گو، با صراحت گفت که یکی از دلایل وضع فعلی و کمبود شدید دارو در مراکز ترک اعتیاد، متوجه تخلفات برخی از این مراکز و نامعلوم بودن تعداد واقعی مصرف‌کنندگان نهایی است و درنهایت هم، حل این معضل را به ورود ماده اولیه به کارخانه‌ها، چه به صورت خرید از منبع خارجی یا از طریق تولیدات داخلی مشروط کرد و تاکید داشت که با مقدار تریاک بسیار ناچیزی که فعلا به کارخانه‌های داروسازی می‌رسد، اولویت، تولید دارو‌های مخدر بالینی است و اگر مازادی باقی ماند، برای دارو‌های معتادان تحت درمان اعتیاد هم مصرف خواهد شد.

سوالم در مورد وضعیت تولید دارو‌های مخدر است. مرداد پارسال، دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر گفت به دلیل کاهش کشفیات تریاک، برای تولید دارو‌های مخدر و به‌خصوص، دارو‌های ترک اعتیاد، با مشکل مواجه خواهیم شد. همان زمان، از سازمان غذا و دارو پرسیدم و به من گفته شد که سالانه ۷۰۰ تن از کشفیات تریاک برای تولید دارو لازم داریم ولی امسال (۱۴۰۴) این مقدار دراختیار سازمان قرار نگرفته. در پیگیری‌های بعدی، ستاد مبارزه با موادمخدر حرف‌های دیگری داشت و منابع آگاه در ستاد، به من گفتند با وزارت بهداشت دچار مشکل شده‌اند، چون در تمام این سال‌ها، وزارت بهداشت گزارش دقیق و شفاف از میزان تولید دارو‌های مخدر به ستاد نداده ولی هروقت درخواست ماده اولیه داشته، دریافت کرده است. پارسال طبق اطلاعی که داشتم، تریاک هم در انبار‌ها موجود بود و خالی شدن انبار‌ها از تریاک واقعیت نداشت، چون تا پارسال، سالانه حداقل ۷۰۰ تن کشفیات تریاک داشتیم و انباشت این حجم کشفیات هم، ظرف یک سال قابل مصرف نبود به خصوص که سالانه فقط حدود ۲۰ تن دارو‌های مخدر (بیمارستانی و تسکین درد) در کشور مصرف می‌شود. آیا جدلی بین وزارت بهداشت و ستاد مبارزه با مواد‌مخدر بود که ماده اولیه (تریاک) در‌اختیار سازمان غذا و دارو قرار نگرفت؟

جدلی بین ما نیست. کل مصرف سالانه داروی مخدر هم ۲۰ تن نیست. مجموع نیاز سالانه تریاک برای تولید دارو، بیش از هزار تن است ولی مراکز ترک اعتیاد، در زمینه ثبت تعداد بیماران و تعداد دارو‌هایی که دریافت می‌کنند، رفتار درستی ندارند، به همین دلیل، در یک بازه زمانی کوتاه مصرف دارو‌های ترک اعتیاد به‌شدت افزایش یافت و پارسال، از مصرف سالانه یک الی دو میلیون شیشه شربت تنتور اپیوم (شربت تریاک) به ۱۳ میلیون شیشه رسیدیم.

این افزایش مصرف، به دلیل گرانی قیمت تریاک بود و تعدادی، شربت تریاک را به جای مواد مصرف می‌کردند.

مراکز ترک اعتیاد، به جای حرکت به سمت کنترل مصرف، به سمت مصرف مواد رفتند و به همین دلیل، مصرف شربت تریاک در مراکز ترک اعتیاد، ظرف یک سال به ۱۳ میلیون شیشه رسید. البته از اسفند پارسال، آمار توزیع شربت تریاک، تقریبا صفر شده و به عدد بسیار ناچیزی رسیده که اصلا قابلیت بیان ندارد. وزارت بهداشت، همیشه در بحث موادمخدر گزارش‌های شفاف به ستاد مبارزه با موادمخدر داده ولی در یک بحث، با هم اختلاف‌نظر داریم. ستاد مبارزه با موادمخدر به عنوان مسوول برنامه‌ریزی برای تامین ماده اولیه، به ما می‌گوید باید میزان نیاز به تریاک (ماده اولیه) را با درصد مرفین معلوم کنیم، چون درصد مرفین تریاک‌های کشف شده، متفاوت است و مثلا در یک کشت خوب خشخاش، تا ۱۳ درصد مرفین هم از محصول تریاک به دست می‌آید ولی تریاک‌هایی که برای شرکت‌های داروسازی از ستاد مبارزه با موادمخدر می‌گرفتیم، حدود ۳ درصد مرفین داشت.

شرکت‌های تولید‌کننده دارو‌های مخدر هم به من گفتند که با کاهش کیفیت تریاک مواجه شده‌اند.

در شرایط فعلی، به دلیل تفاوت درصد مرفین تریاک‌های کشف شده، نمی‌توانیم میزان قطعی نیاز را براساس مرفین تعیین کنیم. گاهی بخشی از یک محموله تریاک کشف شده، ۵ درصد مرفین دارد و بخشی دیگر، ۶ درصد و بخشی دیگر، ۲ درصد. اگر استاندارد ماده اولیه، به میزان مرفین تغییر کند، در این‌صورت، می‌توانیم بگوییم برای تولید انواع دارو‌های مخدر (دارو‌های ترک اعتیاد و دارو‌های بیمارستانی و تسکین درد و‌...) چند کیلو مرفین نیاز داریم. پارسال، میزان نیاز تریاک برای تولید انواع داروها، به حدود هزار تن رسیده بود ولی با قطع توزیع ماده اولیه، حالا هر ماه ۱۰ یا ۱۵ تن تریاک دراختیارمان قرار می‌گیرد که این حجم را هم برای تولید دارو‌های بالینی استفاده می‌کنیم. حالا با ستاد مبارزه با مواد مخدر، کشت شقایق الیفرا را پیگیری می‌کنیم. کشت این‌گونه، متفاوت با کشت خشخاش است، چون شقایق الیفرا، قابلیت شیره‌گیری ندارد و به‌طور مستقیم، از کشت برای تولید دارو بهره‌برداری خواهد شد.

ولی بذر این گیاه تراریخته، فقط در انحصار چند کشور است و ما هم توان تولیدش را نداریم.

بذر را هم دریافت کرده‌اند و در مراکز پژوهشی، مشغول بررسی هستند. تامین بذر و محوطه تولید، در حوزه وظایف و اختیارات وزارت جهاد کشاورزی است و آیین‌نامه کشت هم تدوین شده است.

در این فرآیند، وزارت بهداشت چه نقشی دارد؟

ما فقط دریافت‌کننده محصول هستیم و میزان نیاز برای تولید دارو را اعلام می‌کنیم. طبق آیین‌نامه، مجوز کشت هم، توسط ستاد مبارزه با موادمخدر و وزارت جهاد کشاورزی و برای افراد واجد شرایط صادر می‌شود و کشت، فقط در زمین‌های متعلق به وزارت جهاد کشاورزی انجام خواهد شد.

پس تنها محل اختلاف وزارت بهداشت و ستاد مبارزه با موادمخدر، نامعلوم بودن میزان مرفین تریاک کشف شده بود؟

بله.

بنابراین، آیا تریاکی که الان در انبار‌های ستاد مبارزه با مواد مخدر است، در اختیار شرکت‌های تولید دارو قرار می‌گیرد؟

هر میزان تریاک که دراختیار ستاد مبارزه با موادمخدر باشد، دراختیار شرکت‌های تولید دارو قرار می‌گیرد و با این ماده اولیه هم، دارو‌های بالینی تولید خواهد شد و مازاد ماده اولیه هم برای تولید دارو‌های ترک اعتیاد مصرف می‌شود.

ولی از موجودی انبارها، ماده اولیه برای تولید دارو توزیع نشده.

الان میزان کشفیات تریاک زیاد نیست و به دلیل محدود شدن کشت خشخاش در افغانستان، میزان کشفیات پلیس خیلی کم است.

می‌دانید که کشت خشخاش در افغانستان باز هم در حال افزایش است؟

گزارش‌ها از افغانستان این است که کشت، باز هم در حال افزایش است. اگر کشت در افغانستان افزایش یافت و اگر میزان کشفیات تریاک در داخل کشور هم افزایش یافت، مازاد نیاز ماده اولیه برای تولید دارو‌های بالینی را به سمت تولید دارو‌های کنترل اعتیاد می‌بریم ولی حتما باید نظارت بر مراکز ترک اعتیاد را افزایش دهیم تا این مراکز، واقعا به سمت ترک اعتیاد بروند و نه اینکه فروشنده کالای ارزان باشند.

من آنچه از کارخانه‌های تولیدکننده دارو‌های مخدر می‌شنوم، کمی با صحبت شما فرق دارد. طبق اطلاعی که دارم، کارخانه‌ها به دلیل نارضایتی از قیمت‌گذاری دارو‌های ترک اعتیاد و به خصوص، قیمت تعیین شده برای شربت تریاک، از پارسال تولیدات‌شان را به بخش دولتی ندادند و یعنی، دارو به دانشگاه علوم پزشکی نفروختند بلکه در بازار آزاد پخش کردند و قیمت هر شیشه شربت تریاک؛ همان شربتی که با قیمت دولتی تولید می‌شد، در بازار آزاد، تا ۷ میلیون تومان هم رسید.

چه کسی این دارو را در بازار آزاد توزیع کرد؟

عوامل کارخانه. بخشی از دارو‌های ترک اعتیاد هم طبق دستوری که شما داشتید، برای صادرات رفت.

ما هیچ صادراتی نداشتیم.

شما نامه صادرات به افغانستان و تاجیکستان را امضا کردید.

این مجوز فقط برای متادون بود.

برای صادرات شربت تریاک و بوپرونورفین هم مجوز صادرات دادید.

از خرداد پارسال تا امروز، حتی یک مجوز صادرات شربت تریاک نداشتم. خرداد پارسال برای صادرات ۱۰۰ هزار شیشه تنتور اپیوم مجوز دادیم ولی من می‌گویم پارسال ۱۳ میلیون شیشه شربت تریاک در داخل کشور مصرف شد. این میزان مصرف داخلی، اطلاعات اعلام شده توسط شرکت‌های تولید‌کننده دارو نیست بلکه اطلاعات اعلام شده توسط مراکز ترک اعتیاد است. مراکز ترک اعتیاد، مرکز خروج دارو هستند. میزان تحویل ماده اولیه و میزان تحویل داروی تولید شده در شرکت دارویی، معلوم است و نماینده دادستان در این شرکت حضور دارد.

کارخانه تولید داروی مخدر به من می‌گوید محصول تولید شده با این قیمت‌گذاری و با این هزینه برق و مزد کارگر و هزینه بسته‌بندی را به بخش دولتی نمی‌دهد و این محصول را یا در بازار آزاد توزیع می‌کند یا صادر می‌کند.

‌نمی‌تواند. اصلا امکان توزیع بازار آزاد یا صادرات را ندارد. برای صادرات، مجوز ندارد.

پس در بازار آزاد پخش می‌کند.

به هیچ‌وجه امکان توزیع در بازار آزاد هم ندارد، چون تمام دارو‌های تولید شده را باید تحویل بدهد.

ولی بیمار، همین الان هر شیشه شربت تریاک را از بازار آزاد ۷ میلیون تومان می‌خرد.

امکان ورود دارو به بازار آزاد، از خط تولید یا توزیع، صفر است. تمام دارو‌های تولید شده، بارکد می‌گیرد و معادل تعداد بارکد، باید به دانشگاه علوم پزشکی تحویل داده شود. دانشگاه هم موظف است به تعداد بارکد‌هایی که دریافت کرده، به مراکز ترک اعتیاد تحویل بدهد ولی مراکز، تعداد بارکد‌های دریافت شده و توزیع شده را ثبت نمی‌کنند.

شما می‌گویید در این فرآیند، مراکز ترک اعتیاد مقصرند؟

هیچ کدام از دارو‌های مخدر، امکان خروج از زنجیره تولید و توزیع را ندارد مگر آنکه انبار دارو مورد سرقت قرار بگیرد که در این‌صورت هم، گزارش سرقت توسط پلیس ثبت می‌شود و این سرقت هم غیر‌ممکن نیست ولی خروج دارو از زنجیره تولید یا توزیع به قصد فروش در بازار آزاد، غیر‌ممکن است. بعد از توزیع، وقتی دارو به مراکز ترک اعتیاد می‌رسد، با یک مسیر باز و بی‌پایان مواجهیم.

یعنی می‌گویید در فاصله تولید در کارخانه تا توزیع در دانشگاه، تخلفی در پخش دارو اتفاق نمی‌افتد؟ البته تولیدکننده دارو می‌گوید دارو را به بازار آزاد می‌فرستد، چون قیمت را قبول ندارد و این قبول نداشتن قیمت هم، تخلف نیست.

قیمت دارو‌های ترک اعتیاد، قیمت مناسبی است و ما هم قیمت مناسب و محاسبه شده به تولید‌کننده می‌دهیم. وظیفه کمیسیون قیمت‌گذاری، همین است که قیمت مناسب تعیین کند و داروی تولید شده، با همین قیمت به مراکز ترک اعتیاد که محل عرضه دارو هستند، می‌رسد. تمام بحث امروز ما با مراکز ترک اعتیاد این است که تمام مراکز عرضه و تمام بیماران، باید در سامانه وزارت بهداشت ثبت شوند و سهمیه دارویی که از دانشگاه‌های علوم پزشکی تحویل می‌گیرند، به ازای بیماران ثبت‌نامی در سامانه وزارت بهداشت باشد.

سامانه ثبت، همان سامانه «آیداتیس» بود که از سه سال قبل، قطع شده است.

دوستان نگذاشتند آیداتیس راه بیفتد.

چه کسانی؟

دوستانی که. بگویم که مراکز ترک اعتیاد؟

الان مراکز ترک اعتیاد خواستار این هستند که آیداتیس فعال باشد.

الان، چون سامانه خوبی فعال شده، می‌گویند آیداتیس راه بیفتد که جای سوراخ داشته باشد. در حال حاضر، سامانه وزارت بهداشت آماده است و مراکز ترک اعتیاد باید در این سامانه ثبت شوند تا دارو بگیرند. مراکز ترک اعتیاد نباید به عنوان مرکز فروش موادمخدر محسوب شوند.

اطلاع دارید که با این اختلالی که بین دولت و ستاد مبارزه با موادمخدر و مراکز ترک اعتیاد پیش آمد، تعداد زیادی از بیمارانی که تحت درمان بودند، دوباره به سمت مواد برگشتند؟ شما یک پزشک هستید.

من این اطلاعات را ندارم. اینها اطلاعاتی است که دوستان مراکز ترک اعتیاد می‌گویند. این دوستان، یک نفر را بیاورند که با مراکز ترک اعتیاد، اعتیادش را ترک کرده باشد.

این افراد تحت درمان نگهدارنده هستند.

در این مراکز قرار بود از مصرف پرخطر به سمت مصرف کم‌خطر بیاییم و قرار بود این مراکز، پرستار و روانشناس داشته باشند و خدماتی به بیمار بدهند که به کنترل و کاهش مصرف مواد منجر شود ولی این مراکز، به جای درمانگری به مرکز عرضه مواد تبدیل شدند و این وضع برای جامعه پزشکی ما زشت است. جامعه پزشکان‌مان نباید بپذیرد که این مراکز، فقط عرضه‌کننده مواد باشند.

وزارت بهداشت صاحب این مراکز است و ۱۱ هزار مرکز ترک اعتیاد، متعلق به وزارت بهداشت است. نماینده وزارت بهداشت در کمیته درمان ستاد مبارزه با مواد‌مخدر حضور دارد. چرا این نماینده، هیچ‌گاه در جلسات این کمیته این اعتراض را مطرح نکرده که الگوی درمان اعتیاد تغییر کند و اصلاح شود؟

این مراکز، متعلق به وزارت بهداشت نیست، بلکه بخش خصوصی از وزارت بهداشت مجوز ایجاد مرکز ترک اعتیاد گرفته و به دلیل فقدان نظارت و فقدان حساسیت، این مراکز از نظر من در مسیر خودش پیش نرفته بلکه یک‌باره، تعداد مراکز ترک اعتیاد به ۱۱ هزار یا ۱۲ هزار مرکز رسیده و فقط به مکانی برای خرید دارو تبدیل شده که یا این دارو را به صورت رسمی دراختیار مصرف‌کننده بگذارد یا برخی مراکز ... واقعا این‌طور نیست که تمام مراکز ترک اعتیاد متخلف باشند.

دانشگاه‌های علوم پزشکی، ناظر بر مراکز ترک اعتیاد هستند. آیا شما این اعتراض را به وزیر بهداشت گفتید؟

ما این سامانه را آماده کردیم. تمام مراکز باید این سامانه را نصب کرده و اطلاعات بیماران را در این سامانه ثبت کنند و داروی دارای بارکد را، به همین بیمار ثبت‌نامی در سامانه تحویل بدهند. اگر ثبت در این سامانه انجام نشود، هیچ کنترلی بر فعالیت این مراکز ممکن نیست.

پس در مورد کاهش توزیع ماده اولیه برای تولید دارو‌های مخدر، هیچ اختلافی بین ستاد مبارزه با موادمخدر و وزارت بهداشت نبوده؟

الان اختلافی بین ستاد و وزارت بهداشت نیست. در میزان مرفین تریاک با هم بحث داریم.

چرا وقتی برای همکاری‌های درمانی با طالبان، به افغانستان رفتید، بدون اطلاع ستاد مبارزه با مواد‌مخدر برای خرید تریاک از دولت طالبان اقدام کردید؟

در آن سفر، اصلا نه اقدامی برای خرید تریاک داشتیم و نه بحثی در این باره مطرح کردیم. در آن سفر، با دولت طالبان بحث دارویی و تامین نیاز‌های افغانستان داشتیم. در حاشیه این بحث، گفتیم اگر کشفیاتی از تریاک در افغانستان موجود هست، با هماهنگی، به ستاد مبارزه با موادمخدر ایران تحویل داده شود. ما، نه می‌توانیم مواد خریداری کنیم و نه می‌توانیم مواد بیاوریم. طرف افغان، با وجود آنکه موجودی تریاک هم داشت، نظرش این بود که این تریاک را برای مصارف دارویی هم استفاده نمی‌کند و امحا می‌کند.

خرید تریاک از افغانستان، پیشنهاد طالبان بود یا ایران مطرح کرد؟

دولت طالبان اصلا با مصرف تریاک کشف شده‌اش موافق نبود و این کشفیات را حتی برای تولید دارو هم مصرف نمی‌کرد.

یعنی این پیشنهاد از طرف هیات ایرانی مطرح شد. شما این پیشنهاد را دادید؟

ما به عنوان هیات ایرانی، گفتیم اگر شما کالایی موجود دارید، بیایید با ستاد مبارزه با موادمخدر و با پلیس مبارزه با مواد‌مخدر ایران مذاکره کنید و دراختیار بگذارید ولی گفتند، چون فتاوای شرعی داریم، نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم.

شما که می‌دانید از نظر هیات بین‌المللی نظارت بر موادمخدر INCB، اصلا این کار ممنوع است، چون ایران اجازه خرید تریاک کشف شده ندارد و افغانستان هم اجازه فروش تریاک کشف شده ندارد و برای این تبادل باید مجوز‌های بین‌المللی گرفته شود.

این کار ماست. ما با این هیات در تماسیم. ما از این هیات مجوز می‌گیریم. هرگونه تبادلی در بحث مواد‌مخدر، با مجوز‌های بین‌المللی است.

برای این پیشنهاد هم مجوز دریافت شده بود؟

برای پیشنهاد نباید مجوز بگیریم. اگر موافقتی می‌شد یعنی اگر آنها قبول می‌کردند، باید دولت ما و دولت آنها با هیات بین‌المللی نظارت بر موادمخدر، نامه‌نگاری می‌کرد و اگر این هیات اجازه می‌داد، این تبادل انجام می‌شد.

مقدار تریاک مورد پیشنهاد چقدر بود؟

‌نمی‌دانم.

مقدار کمی بود. من تا ۲۰ تن را شنیدم که بتواند فوریت کمبود دارو را برطرف کند.

اصلا بحث مقدار و یک تن و صد تن و هزار تن نبود. بحث این بود که اگر افغانستان ظرفیتی دارد، در یک مبادله بین‌المللی این را دراختیار ایران بگذارد. افغانستان اصلا وارد بحث نشد و گفت این ممنوعیت، تابع فتوای شرعی است و ما روی فتوای شرعی نمی‌توانیم بحث کنیم.

از زمستان ۱۴۰۳ که کمبود ماده اولیه تولید داروی مخدر، معلوم شد، وزارت بهداشت به هیات بین‌المللی نظارت بر موادمخدر درخواست داد که بتواند از یکی از کشور‌های دارای مجوز قانونی کشت خشخاش مثل ترکیه یا فرانسه، مقادیری تریاک بخرد. این درخواست به کجا رسید و آیا جوابی دریافت کردید؟

با این درخواست موافقت می‌شود و چند شرکت هم برای خرید وارد مذاکره شده‌اند ولی اینجا بحث قیمت مطرح است، چون هزینه استفاده از کشفیات با هزینه واردات خیلی متفاوت است و خرید تریاک از کشور‌های دیگر، هزینه دارو را به‌شدت افزایش می‌دهد.

با کدام کشور‌ها برای خرید تریاک مذاکره شده؟

مذاکرات، بیشتر با کشور هند بوده که بتوانند از هند تامین کنند که البته این مذاکره هم برای خرید تریاک نیست، بلکه شاخه خشک گیاه (خشخاش تیغ نخورده با کنسانتره حاوی مرفین CPS) خریداری خواهد شد. اگر مذاکرات به نتیجه برسد باید برای واردات مجوز بین‌المللی دریافت شود.

با این وضع جنگ و بسته بودن مسیر‌های دریایی واردات ممکن است؟

الان مسیر هند بسته است و ممکن نیست. دلیل توقف مذاکرات، انسداد مسیر‌های هند در شرایط جنگی بود.

پس به ایران اجازه خرید تریاک داده شد؟

حتما اجازه داده می‌شود. البته به هیچ کشوری مجوز کلی نمی‌دهند. کشور مقصد باید بگوید از کدام کشور مبدا و از کدام شرکت در این کشور و به چه میزان می‌خواهد خرید کند.

ایران هند را انتخاب کرد؟

ما انتخاب نکردیم. شرکت‌ها به عنوان خریدار مذاکره می‌کنند. شرکت‌های ما با هند در حال مذاکره بودند که به مشکلات جنگ برخورد کردیم. بعد از مذاکرات و در صورت توافق بر قیمت، درخواست رسمی با نام شرکت فروشنده و میزان خرید به ما می‌دهند و ما هم مجوز خرید از هیات بین‌المللی نظارت بر مواد‌مخدر می‌گیریم.

چرا از ترکیه که کشور همسایه است نمی‌خریم تا هزینه خرید هم ارزان‌تر باشد؟

ظاهرا قیمت هند از ترکیه ارزان‌تر بوده.

وزیر بهداشت گفت هند طی ماه‌های اخیر رفتار زشتی در‌قبال ایران داشته.

درخواست هند این است که تردد کشتی‌هایش در خلیج‌فارس آزاد باشد.

هند می‌گوید به شرط عبور کشتی‌هایش، با ایران کار می‌کند. این رفتار زشتی است.

از نظر ما هم رفتار زشتی است.

نمی‌خواهید منابع خرید را تغییر دهید؟ هند یک بار هم سر فروش واکسن‌های کرونا این رفتار را با ما داشت.

هرجا که تغییر منبع خرید ممکن باشد، انجام می‌دهیم ولی در خرید تریاک یا CPS، ما ذی‌نقش نیستیم. شرکت‌ها با هر کشوری که قیمت مناسب‌تری برای فروش داشته باشد مذاکره می‌کنند.

این جواب قطعی را از شما بشنوم. در کاهش توزیع ماده اولیه برای تولید دارو‌های مخدر، جدلی بین وزارت بهداشت و ستاد مبارزه با موادمخدر نبوده؟

خیر. جدلی نبوده؛ و وزارت بهداشت نمی‌خواست از طریق کاهش توزیع شربت تریاک، با مراکز ترک اعتیاد تسویه‌حساب کند؟

همه مراکز ترک اعتیاد متخلف نیستند که ما بخواهیم با مراکز برخورد کنیم، اما درصدی تخلف در مراکز هست. برای ما، مراکز مهم نیستند، برای ما بیماران مصرف‌کننده دارو مهم هستند. هروقت توان تامین دارو داشته باشیم، تامین داروی مراکز ترک اعتیاد هم حتما برای ما اولویت دارد ولی وقتی توان تهیه ماده اولیه نداریم و ماده اولیه‌ای که دراختیارمان قرار می‌دهند، برای تولید دارو‌های کدیین و پتیدین و مرفین مصرف می‌شود، اولویت من تولید دارو‌های عمومی است. اگر از این ماده اولیه، مازادی باقی بماند، حتما برای تولید دارو‌های ترک اعتیاد هم مصرف خواهد شد ولی تولید داروی ترک اعتیاد، باید به موازات نظارت‌ها در مراکز ترک اعتیاد باشد.

الان مراکز بیمارستانی برای تامین دارو‌های بر پایه تریاک با مشکل مواجهند؟

فعلا در بیمارستان‌ها مشکل نداریم ولی برای تولید کدیین و به‌طور مشخص، برای تولید استامینوفن کدیین با مشکل مواجهیم، چون نمی‌توانیم به میزان کافی کدیین تولید کنیم ولی به دلیل میزان بالای مرفینی که از قبل دریافت کردیم، برای تولید دارو‌هایی با پایه مرفین، مثل داروی پتیدین، کمبودی نداریم؛ و تولید دارو‌های مخدر احتمالا تا زمانی که ماده اولیه را از هند وارد کنیم یا خودمان تولید داخلی داشته باشیم، به تعویق می‌افتد؟

فعلا در دارو‌های مخدر تزریقی مشکل نخواهیم داشت، چون موجودی این دارو‌ها خوب است ولی برای تولید کدیین هنوز مشکل داریم؛ و امسال این مشکل باقی می‌ماند؟

بله، برای تولید کدیین، مشکل خواهیم داشت.