فاطمی؛ بهای ایستادن در برابر قدرت

هفت صبح|   عصر ۱۹ آبان ۱۳۳۳، روزنامه اطلاعات خبری منتشر کرد با این عنوان: «سپیده‌دم امروز دکتر حسین فاطمی که در دادگاه بدوی و تجدیدنظر به اعدام محکوم شده بود در میدان تیر لشگر دو زرهی تیرباران شد». این جمله، نقطه پایان مسیری بود که حدود سه سال پیش از آن، با یک ایده آغاز شده بود: ایده ملی‌شدن صنعت نفت و همین ایده فاطمی را از روزنامه‌نگاری منتقد، به یکی از نزدیک‌ترین افراد محمد مصدق تبدیل کرد که البته برای خود او کم هم هزینه نداشت؛ از ترور تا اعدام. 

  ‌ از باختر تا باختر امروز

حسین فاطمی در 21 بهمن ۱۲۹۶ در نائین به دنیا آمد. او در اصفهان تحصیل کرد و در سال ۱۳۱۵ با برادرش نصرالله سیف‌پور فاطمی در انتشار روزنامه «باختر» همکاری کرد. استعداد ذاتی او در نگارش و جدیت در کار باعث شد خیلی زود به پیچ و خم کار مطبوعات واقف شود و در یک سال بعد برای فعالیت بیشتر به تهران بیاید و در روزنامه «ستاره» استخدام شود. مقالات او به قدری انتقادی بود که به اصفهان تبعید شد. او در سال ۱۳۱۸ مسئولیت اداره روزنامه «باختر» را برعهده گرفت و عمدتا علیه رضاشاه و نظام حاکم مطلب می‌نوشت و مقاله‌ای که در آن نمایندگان مجلس را «عروسک‌های خیمه‌شب‌بازی رضاشاه» قلمداد کرد، باعث شد فاطمی روانه زندان شود که پس از شهریور ۱۳۲۰ و خروج رضاشاه از ایران، همراه با جمعی از زندانیان سیاسی آزاد شد و به تهران بازگشت.

 

فاطمی پس از بازگشت به تهران در چهاردهم تیر ۱۳۲۱ با همکاری چند تن از دوستانش دوره جدید «باختر» را منتشر کرد و با نخستین سرمقاله خود با عنوان «خدا، ایران، آزادی» به شعار «خدا، شاه، میهن» طعنه زد. چندی بعد به فرانسه رفت و گفته می‌شود دکترای حقوق سیاسی با تز «وضعیت کار در ایران» را از دانشگاه پاریس دریافت کرد و در سال ۱۳۲۷ به ایران بازگشت. بلافاصله با همراهی نصرالله شیفته و روزنامه‌نگاران جوان آن دوران شامل محیط طباطبایی، جلال نائینی، ذبیح‌الله منصوری و چند نفر دیگر، به یاد «مرد امروز» محمد مسعود در ۸ مرداد ۱۳۲۸ «باختر امروز» را منتشر کرد.

  …