مهمترین موضوعی که در گفت‌وگوی خبرنگار گاردین با امام مطرح شد چه بود؟

به گزارش خبرنگار جماران، در مدت اقامت امام خمینی (س) در نوفل لوشاتو، خبرنگاران از جمله اقشاری بودند که در این دهکده به دیدار ایشان می آمدند و از نزدیک با آرا و نظرهای امام درباره آینده ایران، چگونگی حکومتی که قرار است تشکیل شود، حقوق بشر و موضوع های متنوع دیگر آشنا می شدند. یکی از این افراد، خانم الیزابت تارگود، خبرنگار روزنامه انگلیسی گاردین بود که در دهم آبان ماه 57 مهمان امام شده بود و مهمترین موضوعی که در طول گفت و گو با امام به آن پرداخت، وضعیت سلطنت بود. متن زیر حاصل این گفت و گوست: 

 

سؤال:[آیا حضرت آیت‌اللّه‌ فکر می‌کنند که شاه به عنوان رئیس قوای مسلح بتواند از مبارزات حاضر بر ضد حکومتش جان سالم به در برد (باقی بماند)؟ اگر نه، چرا؟]

جواب: خیر، سلطنت شاه و خاندان پهلوی بر ملت ما تحمیل شده است. فرماندهی کل قوای مسلح بودن شاه نیز بر ارتش تحمیل شده است. شاه به هیچ وجه معرف واقعی ارتش نیست. رژیم در طی پنجاه سال گذشته از ارتش و نیروهای انتظامی برای سرکوبی ملت استفاده کرده است. امید می‌رود که ارتش به خود آید و به جنبش ملت بپیوندد. من مطمئن هستم که شاه از این مبارزات کنونی علیه خود و سلطنت خاندانش جان سالم به در نخواهد برد.

 

ــ[در تحت چه شرایطی حضرت آیت‌اللّه‌ بازگشت به ایران را مورد بررسی قرار خواهند داد؟ آیا با وجود شاه، تنها به عنوان پادشاه بر موازین قانون اساسی ـ سلطان نه حاکم ـ موافقید؟ آیا حضرت آیت‌اللّه‌ می‌توانند بیشتر توضیح فرمایند؟]

ــبا توجه به تجارب تلخ گذشتۀ ملت ما از این خاندان، هیچ گونه راه‌حلی در چهارچوب شاه سلطنت کند و نه حکومت، قابل قبول نخواهد بود. علی‌الاصول ما با رژیم سلطنتی مخالف هستیم. و بازگشت به ایران، بستگی به پیشرفت اهداف جنبش دارد. فعلاً قرار بر رفتن به ایران را ندارم.[1]

 

ــ[آیا خود شاه یا اعضای دیگر دولتش ـ به طور مثال اردشیر زاهدی[2]ـ سعی به نزدیک شدن و ملاقات با حضرت آیت‌اللّه‌ کرده‌اند؟ آیا هیچ نکته‌ای به عنوان اساس احتمالی مذاکره با حضرت آیت‌اللّه‌ پیشنهاد شده است؟]

ــ خیر. …