چگونه انسان با زبان، جهان را مفهوم‌پردازی و بیان می‌کند؟ | انصاف نیوز

او با سنجش دقیق شواهد زبانی، از سنسکریت و اوستایی تا یونانی، لاتینی، ژرمنی و سلتی، ریشه واژه‌های اقتصاد و مبادله، خویشاوندی و جامعه (جلد نخست) و نیز شهریاری، حقوق و دین (جلد دوم) را بازمی‌سازد و لایه‌های معنایی‌ای را آشکار می‌کند که در کاربرد امروزی ناپیدا مانده‌اند. مفاهیمی که امروز بدیهی می‌انگاریم، مانند آزادی، مهمان‌نوازی، ایمان یا سوگند، در این بررسی به تجربه‌هایی اجتماعی و ملموس بازمی‌گردند. برای نمونه، «آزاد» پیش از آن‌که به معنای رهایی از بند باشد، بر تعلق به یک گروه و جماعت دلالت داشته است.

ارزش روش‌شناختی کتاب در آن است که واژه را نه عنصری منفرد در فهرست هم‌ریشه‌ها، بلکه سندی تاریخی می‌داند که معنایش را باید در بستر کاربرد و نظام اجتماعی‌اش بازخواند، نه با معیارهای امروز. بنونیست، که خود از برجسته‌ترین پژوهشگران زبان‌های ایرانی بود، در تحلیل‌هایش جایگاه ویژه‌ای به داده‌های اوستایی و پارسی باستان می‌دهد.

هرچند برخی ریشه‌شناسی‌ها و بازسازی‌های او بعدها محل بحث و بازنگری شده‌اند، این اثر همچنان مرجعی بنیادین برای زبان‌شناسان، مورخان، حقوق‌دانان و پژوهشگران دین است، و ترجمه انگلیسی‌اش با عنوان Indo-European Language and Society (۱۹۷۳) نقش مهمی در گسترش تأثیر آن داشته است. آن‌چه پیش روی شماست، ماحصل گفت‌وگوی ایبنا با امیر راکعی مترجم است که ترجمه «شکست روم در شرق»، «روایت زندگی فردریک داگلاس» و «معماری درام» نیز از اوست.

لطفاً در آغاز توضیح فرمایید که ترجمه کتاب پاسخ‌گوی چه نیازی در فضای علوم انسانی ایران است؟ …