تلفن ثابت داشته باشید و جریمه پرداخت کنید! / چرا باید بابت تلفنی که استفاده نمی‌کنیم، ۴۵ درصد بیشتر پول بدهیم؟ + جوابیه

به گزارش سرویس اقتصادی تابناک ، چندی پیش مدیرعامل مخابرات اعلام کرد که برای نخستین بار در سال ۱۴۰۴، آبونمان یا حداقل هزینه نگهداری خط تلفن ثابت به صورت قانونی در تعرفه‌ها لحاظ شد که این موضوع حدود ۶.۴ همت برای شرکت مخابرات ایران درآمد ایجاد کرد اما این تعرفه در سال ۱۴۰۵ حدود ۴۵ درصد افزایش یافت که پیش‌بینی می‌شود حدود ۲.۶ همت درآمد مازاد نسبت به سال قبل برای شرکت ایجاد کند.

 بر اساس اظهارات رسمی مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در سال ۱۴۰۴ با معرفی «آبونمان» یا حداقل هزینه نگهداری خط، درآمدی بالغ بر ۶.۴ هزار میلیارد تومان کسب کرده است اما مساله مهم تداوم این روند در سال ۱۴۰۵ است؛ جایی که با افزایش ۴۵ درصدی این تعرفه، پیش‌بینی می‌شود مبلغ ۲.۶ هزار میلیارد تومان «درآمد مازاد» به جیب این شرکت برود.

 از خدمت‌رسانی تا کسب ثروت...

نقطه بحرانی اظهارات مدیرعامل شرکت مخابرات ، عبارت «به صورت قانونی در تعرفه‌ها لحاظ شد» است که نشان می دهد قانونی بودن یک تصمیم، به معنای عادلانه یا منصفانه بودن نیست.

تبدنیل تلفن ثابت به یک منبع درآمدی از طریق «حداقل هزینه نگهداری»، به این معناست که حتی اگر مشترکی از تلفن خود استفاده نکند، باید بابت «داشتن خط» جریمه پرداخت کند که این نوع نگاه ، مخابرات را از یک سازمان خدماتی به یک سازمان تولیدکننده قبض تبدیل کرده است.

اما سوال اساسی این است که این درآمد‌های کلان (مجموعاً ۹ هزار میلیارد تومان در دو سال) دقیقاً کجا هزینه شده است؟ در شرایطی که کاربران با بوق‌های آزاد، افت کیفیت اینترنت ثابت و فرسودگی شبکه در بسیاری از مناطق مواجه هستند، افزایش ۴۵ درصدی تعرفه‌ها چه توجیهی دارد؟ 

وقتی یک شرکت ادعای درآمد مازاد ۲.۶ همت می‌کند، اما کیفیت خدمات آن در حال سقوط است، یعنی این افزایش قیمت نه برای «بهبود شبکه»، بلکه برای «پوشاندن ناکارآمدی‌های مدیریتی» یا «سودآوری » مصرف شده است.

در زمانه ای که تلفن ثابت به ابزاری قدیمی تبدیل شده و بسیاری از خانواده‌ها تنها برای دسترسی به اینترنت (ADSL) آن را نگه داشته‌اند، تحمیل آبونمان با رشد ۴۵ درصدی، نوعی «مالیات پنهان» بر ارتباطات است و این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که نرخ تورم و فشار اقتصادی بر معیشت مردم به اوج رسیده است.

به همین دلیل اگر مخابرات ایران بخواهد ادعای خدمت‌رسانی کند، باید به جای تکرار ارقام تریلیونی درآمد، پاسخ دهد که چرا با وجود این مبالغ نجومی، هنوز کیفیت ارتباطات در بسیاری از نقاط کشور در سطح استاندارد‌های اولیه نیست؟

به گزارش تابناک ، اظهارات مدیر عامل شرکت مخابرات، به جای آنکه باعث آرامش خاطر مشترکین شود، نشان می‌دهد که شرکت مخابرات ایران به جای تمرکز بر «توسعه زیرساختی»، به دنبال کسب درآمد از جیب مردم است بنابراین درآمد ۲.۶ هزار میلیارد تومانی مازاد، در واقع حاصل یک «سرمایه‌گذاری» نیست که نتیجه‌ مستقیم افزایش قیمت‌های اجباری است. 

به دنبال انتشار این گزارش شرکت ملی مخابرات توضیحات زیر را به عنوان جوابیه ارسال کرد که متن آن به شرح ذیل است: 

قبل از اینکه پاسخ یادداشت مغرضانه و سراسر نادرست سایت تابناک را برای تنویر افکار عمومی بدهم ضروری می دانم به یک نکته اشاره کنم که  در سالهای طولانی فعالیت در حوزه رسانه و روابطعمومی، در دنیای باجنیوزها و رسانههای زرد، همواره یکی از منابع خبری اینجانب، مطالب مستدل و دقیق سایت خبری تابناک بوده و هست. اما متأسفانه اخیر ا نویسندهای ناشناس که در حوزه تولید محتوا در این سایت وزین نفوذ کرده، بدون تحقیق و مطالعه کافی، یا از روی کینه و بغض شخصی نسبت به فرد یا افرادی در این شرکت ملی، یادداشتهایی مینویسد که جای بسی تأسف دارد.

لذا به سردبیر محترم تابناک توصیه میکنم برای حفظ جایگاه و اعتبار خبری این رسانه، این فرد را از سایت کنار بگذارند یا دستکم برای وی دوره آموزشی جامع خبرنگاری برگزار کنند تا با چنین مطالبی، موجب خدشه به اعتبار رسانه و شرمساری خبرنگاران فهیم و حرفهای کشور نشود.

و اما پاسخ به ابهامات و اتهامات مطلب منتشره:

تعدیل اندک تعرفه تلفن ثابت، «جریمه مشترکان» یا کسب درآمد مازاد نیست؛ ضرورتی برای استمرار خدمت، نگهداری شبکه و جبران بخشی از هزینههای واقعی زیرساخت ارتباطی است.

۱ .حداقل هزینه نگهداری خط تلفن ثابت «جریمه» نیست

توصیف حداقل هزینه نگهداری خط تلفن ثابت به عنوان «جریمه مشترکانی که از تلفن استفاده نمیکنند»، با ماهیت این تعرفه همخوانی ندارد. شبکه تلفن ثابت صرفا زمانی هزینه ایجاد نمیکند که مشترک گوشی تلفن را بردارد و تماس برقرار کند؛ نگهداری خط، تجهیزات دسترسی، مراکز مخابراتی، شبکه انتقال، برق، سیستمهای پشتیبان، نیروی انسانی، رفع خرابی، نگهداری و پایداری شبکه، همگی هزینههایی مستمر هستند.

بنابراین، این هزینه ناظر بر حفظ و آمادهبهکاری یک خط و زیرساخت ارتباطی است و نه جریمه استفاده نکردن از تلفن.

۲ .تعدیل تعرفه، تصمیم یکجانبه شرکت مخابرات ایران نیست

تعرفه خدمات مخابراتی بر اساس ضوابط و فرآیندهای قانونی تعیین و ابلاغ میشود و شرکت مخابرات ایران اختیار تعیین یکجانبه تعرفههای خدمات خود را ندارد. از این رو، تعبیرهایی مانند «تحمیل افزایش قیمت» یا «کسب درآمد از جیب مردم» تصویری نادرست از فرآیند تعیین تعرفه ارائه میکند.

همچنین افزایش حدود ۴۵ درصدی تعرفه در سال ۱۴۰۵ را نمیتوان به معنای افزایش مستقیم و معادل درآمد شرکت تلقی کرد؛ چرا که میزان درآمد واقعی به تعداد خطوط مشمول، میزان استفاده، وضعیت مشترکان و سایر عوامل عملیاتی وابسته است.

 ۳ .رقم ۲.۶ هزار میلیارد تومان، «درآمد مازاد قطعی» شرکت نیست

در گزارش منتشرشده، رقم حدود ۲.۶ هزار میلیارد تومان به عنوان «درآمد مازاد» یا درآمدی که قرار است «به جیب شرکت مخابرات ایران برود» مطرح شده است؛ در حالی که این نوع محاسبه، بدون در نظر گرفتن ساختار هزینهای شبکه و سایر متغیرهای مؤثر بر درآمد و هزینه شرکت، نمیتواند مبنای قضاوت دقیق درباره عملکرد مالی مخابرات باشد. جهت استحضار مشترکان محترم یادآوری می کنیم که مصوبه شورای عالی کار در خصوص دستمزد سال جاری پیش از ۱۵ هزار میلیارد تومان بار مالی به شرکت مخابرات تحمیل کرده است.

شرکت مخابرات ایران یک بنگاه ارائهدهنده خدمات زیرساختی است که برای استمرار شبکهای گسترده در سراسر کشور، با هزینههای قابل توجهی در حوزه نگهداری، انرژی، تجهیزات، نیروی انسانی، توسعه و نوسازی مواجه است. هزینه سال جاری بیش از دو برابر سال ۴۰۴ است بنابراین، درآمد عملیاتی شرکت را نمیتوان معادل سود یا «درآمد مازاد» تلقی کرد.

۴ .منابع حاصل از تعرفهها برای استمرار و توسعه شبکه هزینه میشود

شرکت مخابرات ایران در سالهای اخیر برنامههای گستردهای را برای نوسازی شبکه، توسعه فیبر نوری، جایگزینی تدریجی زیرساختهای مسی، افزایش ظرفیت شبکه، ارتقای کیفیت خدمات، توسعه سامانههای فنی و عملیاتی و افزایش تابآوری ارتباطات کشور در دستور کار قرار داده است.

ثبت یک میلیون و ۸۵۰ هزار اتصال فعال فیبر نوری، توسعه شبکه دسترسی مبتنی بر فیبر، افزایش ظرفیت شبکه و اجرای طرحهای نوسازی و برگردان از جمله اقداماتی است که نیازمند سرمایهگذاری مستمر و منابع مالی قابل توجه است.

در شرایطی که بخش قابل توجهی از تجهیزات و زیرساختهای شبکه نیازمند نوسازی و بازسازی هستند، انتظار ادامه ارائه خدمات با تعرفههایی که فاصله قابل توجهی با هزینه واقعی نگهداری زیرساخت دارند، عملا توسعه و پایداری شبکه را با چالش مواجه میکند.

۵ .تلفن ثابت همچنان یک زیرساخت ارتباطی است، نه یک خدمت منسوخ شده که این تصور که تلفن ثابت صرفا برای برقراری تماس صوتی مورد استفاده قرار میگیرد، با واقعیت شبکه ارتباطی امروز مطابقت ندارد. شبکه دسترسی ثابت، بستر ارائه طیف گستردهای از خدمات ارتباطی از جمله اینترنت ثابت و خدمات مبتنی بر فیبر نوری است. علاوه بر آن زیرساخت اصلی شبکه تلفن همراه، ارتباطات ثابت است.

۶ .درباره کیفیت خدمات نیز مطالبهگری باید بر مبنای واقعیتهای فنی باشد که شرکت مخابرات ایران منکر ضرورت ارتقای کیفیت خدمات نیست و اتفاقا افزایش کیفیت، نوسازی شبکه، توسعه فیبر نوری، افزایش رضایت مشترکان و ارتقای تابآوری شبکه از محورهای اصلی برنامههای فعلی شرکت است.

با این حال، نسبت دادن هرگونه مشکل کیفی در شبکه به تعرفه خدمات یا ادعای اینکه درآمد حاصل از تعرفهها برای «پوشاندن ناکارآمدی مدیریتی» مصرف میشود، بدون ارائه مستندات، قضاوتی فراتر از واقعیتهای مالی و فنی شرکت است.

شبکه مخابرات کشور یک زیرساخت گسترده و چندلایه است که نگهداری آن، بهویژه در شرایط افزایش هزینه تجهیزات، انرژی، نیروی انسانی و عملیات فنی، نیازمند منابع پایدار است.

۷ .تعرفه باید امکان استمرار خدمت و سرمایهگذاری را فراهم کند

شرکت مخابرات ایران معتقد است بحث درباره تعرفه ارتباطات باید از دوگانه «افزایش قیمت یا سود شرکت» فراتر رود. پرسش اصلی این است که آیا منابع حاصل از ارائه خدمات ارتباطی، امکان حفظ شبکه موجود، نوسازی زیرساختها و سرمایهگذاری برای نسل جدید شبکه را فراهم میکند یا خیر.

در شرایطی که توسعه فیبر نوری و گذار از شبکههای قدیمی به زیرساختهای پرظرفیت در دستور کار قرار دارد، استمرار این مسیر بدون تأمین منابع مالی پایدار امکانپذیر نیست.

بر همین اساس، افزایش تعرفه خدمات مخابراتی را نباید به عنوان جریمه مشترکان یا راهکاری برای افزایش درآمد به هر قیمت تفسیر کرد؛ این موضوع بخشی از فرآیند تأمین منابع لازم برای استمرار خدمترسانی، نگهداری شبکه و سرمایهگذاری در آینده ارتباطات کشور است.

شرکت مخابرات ایران ضمن استقبال از نقدهای کارشناسی و مطالبهگری رسانهها، تأکید میکند که ارزیابی عملکرد شرکت باید بر مبنای مجموعهای از شاخصهای واقعی شامل میزان سرمایه گذاری، توسعه زیرساخت، کیفیت خدمات،

رشد فیبر نوری، پایداری شبکه، هزینههای نگهداری و صورتهای مالی انجام شود؛ نه صرفا با مقایسه یک رقم تعرفه با سال قبل و نامگذاری آن به عنوان «درآمد مازاد».

شرکت مخابرات ایران خود را متعهد به شفافیت، ارتقای کیفیت خدمات و توسعه زیرساختهای ارتباطی کشور میداند و مسیر پیشرو را بر پایه نوسازی شبکه، توسعه فیبر نوری، استفاده از فناوریهای نوین و افزایش تابآوری و پایداری شبکه دنبال خواهد کرد.

داود زارعیان معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران

اما پاسخ تابناک به معاون ارتباطات این شرکت در نامه‌ای که بیشتر شبیه به یک «حمله شخصی» بود تا یک «پاسخ رسمی» این است که بهتر است این معاونت به این مساله بپردازد که  به جای آنکه توضیح دهد چرا مردم باید بابت تلفن‌های استفاده‌نشده جریمه شوند، به توهین به نویسنده و توصیه به «دوره آموزشی خبرنگاری» پرداختند.

اما پاسخ تابناک به توجیهات این شرکت این است که اولا جای تعجب است که در جایگاه «معاون ارتباطات» و مسئول روابط عمومی یک شرکت ملی، به جای پاسخ به ارقام و مستندات، به «حملات شخصی» و توصیه‌های توهین‌آمیز روی آورده‌اند و خطاب به معاون ارتباطات شرکت مخابرات ایران باید گفت که اگر شما برای خودتان شانی قائل نیستید، دست‌کم برای جایگاه حساس «روابط عمومی» و اعتبار این پست قائل باشید. استفاده از عباراتی چون «باج‌نیوز» و «رسانه‌های زرد» در پاسخ به یک گزارش مستند، نه تنها گویای فقدان استدلال شماست، بلکه نشان می‌دهد که مخابرات به جای پاسخگویی، به «حمله» روی آورده است.

ثانیاً، خواهشمند است نظرات «مشعشه» و توصیه‌های آموزشی خود را برای خودتان نگه دارید. خبرنگاران تابناک بر اساس واقعیت‌های اقتصادی و مشکلات مردم که مخاطبان تابناک با آن درگیر هستند اقدام به نوشتن گزارش می کند اما اینکه شما ناکارآمدی‌های مدیریتی و هزینه‌های داخلی شرکت را مانند دستمزدهای ۱۵ هزار میلیاردی بهانه‌ای برای افزایش ۴۵ درصدی تعرفه‌ها برای مردم می‌کنید، عین توجیه ناکارآمدی است.

شما نیز به جای توهین به خبرنگاران، به سوالات مردم پاسخ دهید که چرا مردم باید بابت خدماتی که دریافت نمی‌کند هزینه بپردازد؟ چرا ناکارآمدی مدیریتی شما باید از جیب مشترکین تامین شود؟