ارقام پنهان مانده چند صدمیلیادی پشت نازل‌های بنزین

در حالی که یکی از دغدغه‌های روزمره شهروندان تأمین سهمیه بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی جهت پوشش مصرف ماهانه و جلوگیری از خرید بنزین ۱۰ هزار تومانی است، در عین حال قراردادهایی در حال انعقادند که ارزش آن‌ها بین ۲۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیارد تومان متغیر است؛ موضوعی که خود به فروش محل توزیع بنزین اختصاص دارد. جایگاه‌های سوخت، در میانه پیچیدگی‌های نظام چندنرخی بنزین و بازار انحصاری خودرو، به دارایی‌های کمیاب و پرهزینه تبدیل شده‌اند.

بررسی آگهی‌های فعال در پلتفرم دیوار نشان می‌دهد که قیمت این جایگاه‌ها به ارقام بسیار بالایی رسیده است. نوسانات قیمت نیز قابل توجه است؛ برای نمونه، جایگاهی به مساحت ۱۲۰۰ متر مربع در بستان‌آباد به قیمت ۲۴۰ میلیارد تومان، جایگاهی به مساحت ۲۰۰۰ متر مربع در رشت به قیمت ۳۴۰ میلیارد تومان و جایگاهی با زمین ۱۶۷۰ هزار متر مربع در شیراز به قیمت ۱۰۰۰ میلیارد تومان برای فروش عرضه شده‌اند. قیمت هر متر مربع بین ۲۰۰ میلیون تا ۵۹۸ میلیون تومان متغیر است؛ این تفاوت قیمت عمدتاً ناشی از موقعیت مکانی، میزان تردد و مساحت زمین می‌باشد.

متوجه می‌شوید که آنچه در این بازار معامله می‌شود، صرفاً یک قطعه زمین نیست، بلکه مجموعه‌ای از دارایی‌های کمیاب است که هر یک به‌تنهایی ارزش قابل‌توجهی دارند؛ از جمله مجوز بهره‌برداری که به دلیل محدودیت در صدور، به کالایی کمیاب تبدیل شده است، قرارداد فروش انحصاری سوخت، جریان درآمدی روزانه و پایدار، و همچنین واحدهای تجاری جانبی نظیر فروشگاه، رستوران و کارواش. در یکی از آگهی‌های منتشرشده در تهران، حجم فروش روزانه تا ۹۰ هزار لیتر بنزین ذکر شده است. به بیان دیگر، امتیاز فروش سوختی با ارزشی معادل صدها میلیارد تومان، که بر روی یک قطعه زمین مستقر است، مورد معامله قرار می‌گیرد.

این قیمت‌های بسیار بالا را می‌توان با چند عامل تبیین کرد: کمیابی شبه‌انحصاری مجوزها، … …