تله استراتژیک در کرانه باختری؛ فرسایش پیکود مرکاز و شکاف در دکترین امنیتی اسرائیل

اسحاق هرتزوگ روز ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ از مقر فرماندهی لشکر کرانه باختری ارتش اسرائیل بازدید کرد. هشت روز بعد، در نامه‌ای خطاب به بنیامین نتانیاهو، اسرائیل کاتس وزیر دفاع، ایال زمیر رئیس ستاد کل ارتش و گالی بهاراو-میارا دادستان کل، نسبت به گسترش خشونت شهرک‌نشینان هشدار داد. متن نامه در ۴ نوامبر به دست تایمز اسرائیل رسید و بامداد ۵ نوامبر منتشر شد؛ درست هنگامی که هرتزوگ، در مقام رئیس‌جمهور، با احزاب منتخب کنست برای تعیین مأمور تشکیل دولت بعدی گفت‌و‌گو می‌کرد. اهمیت نامه تنها در محکوم کردن حملات نیست. هرتزوگ از قول فرماندهان ارتش، افسران پلیس و کارکنان شاباک، از کمبود نیرو و محدودیت ابزار‌های مهار خشونت سخن گفته و خواستار بازداشت، بازدارندگی و هماهنگی میان نهاد‌های دولتی شده است. نامه، به‌تنهایی، سند «فروپاشی فرماندهی» نیست؛ اما نشان می‌دهد مسئله‌ای که سال‌ها در قالب اختلاف بر سر چند کانون شهرک‌نشینی توصیف می‌شد، اکنون در بالاترین سطح حکومت به پرسشی درباره توان اجرای تصمیمات دولت تبدیل شده است.

مقیاس وقایع توضیح می‌دهد چرا این هشدار در اکتبر برجسته شد. دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل متحد، اوچا، از ۱ تا ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶، تعداد ۳۹۷ حمله شهرک‌نشینان را ثبت کرد که به تلفات انسانی، خسارت به اموال یا هر دو انجامیده بود. این رقم، بر اساس تعریف آماری اوچا، پیش از پایان ماه از شمار ثبت‌شده در هر ماه دیگر از زمان آغاز مستندسازی آن در سال ۲۰۰۶ فراتر رفته بود؛ بنابراین نباید آن را آمار نهایی اکتبر یا شمار همه برخوردها، از جمله موارد فاقد تلفات و خسارت ثبت‌شده، خواند. تنها در هفته ۲۰ تا ۲۶ اکتبر، ۶۲ حمله در ۴۹ اجتماع فلسطینی ثبت شد که ۳۸ مورد آن با برداشت زیتون ارتباط داشت. پیوند فصل برداشت و خشونت، صرفاً هم‌زمانی تقویمی نیست: اوچا معیشت حدود ۸۰ تا ۱۰۰ هزار خانوار فلسطینی را وابسته به این محصول برآورد می‌کند. آسیب به درخت، جلوگیری از ورود کشاورز یا محدود کردن روز‌های دسترسی، اثری دارد که از یک روز حمله فراتر می‌رود و به درآمد سال بعد خانواده نیز سرایت می‌کند. …