تورم واقعی کدام است؛ ۴۸، ۵۰ یا ۷۴ درصد؟

‌هفت صبح|  ‌قیمت یک وعده شام خانوادگی در دیجی‌کالا طی سال ۱۴۰۴ بیش از دو برابر شد. خانواده‌ای چهار نفره که ابتدای سال برای تهیه قرمه‌سبزی با برنج ایرانی حدود ۶۳۲ هزار تومان هزینه می‌کرد، در انتهای سال برای همان وعده باید یک میلیون و ۴۷۷ هزار تومان می‌پرداخت. هزینه صبحانه همین خانواده از ۳۴۳ هزار تومان به ۵۶۰ هزار تومان رسید و ناهار مرغ و برنج ایرانی نیز از ۳۱۹ هزار تومان به ۵۵۳ هزار تومان افزایش یافت. این ارقام از گزارش سالانه دیجی‌کالا استخراج شده‌اند؛ گزارشی که در کنار آمارهای رسمی، تصویری ملموس از تغییر هزینه خرید کالاهای روزمره ارائه می‌دهد.

 

در یک سوی این مقایسه، مرکز آمار ایران و بانک مرکزی قرار دارند که هر کدام با روش و جامعه آماری خود شاخص قیمت مصرف‌کننده را محاسبه می‌کنند. در سوی دیگر، داده‌های فروش دیجی‌کالا قرار گرفته است. مرکز آمار تورم سالانه سال ۱۴۰۴ را ۵۰٫۶ درصد اعلام کرده و بانک مرکزی نرخ دوازده‌ماهه منتهی به اسفند را ۴۸٫۳ درصد گزارش داده است. در مقابل، گزارش دیجی‌کالا از رشد ۷۴ درصدی میانگین قیمت کالاهای فروخته‌شده در این پلتفرم حکایت دارد. فاصله این رقم با نرخ مرکز آمار ۲۳٫۴ واحد درصد و با رقم بانک مرکزی ۲۵٫۷ واحد درصد است.

 

این اختلاف در نگاه اول از گرانی شدیدتر کالاهای مصرفی در بازار آنلاین حکایت می‌کند، اما برای تفسیر درست اعداد باید دانست هر شاخص چه چیزی را اندازه می‌گیرد. شاخص رسمی تورم، تغییر قیمت مجموعه‌ای از کالاها و خدمات مصرفی خانوار را با وزن‌های مشخص دنبال می‌کند. داده دیجی‌کالا میانگین قیمت کالاهایی را نشان می‌دهد که در این فروشگاه به فروش رسیده‌اند. بنابراین این دو عدد از یک جنس نیستند و اختلاف آنها به‌خودی‌خود نشانه خطای یکی از دو طرف محسوب نمی‌شود.

  سه روایت متفاوت از تورم …