اندیشکده دینا:اصلاح نظام بانکی بدون بازنگری در ساختار خلق پول ممکن نیست - حکمرانی هوشمند

پژوهشگر اندیشکده دینا، با تشریح روند ورود پژوهشگران حوزوی به موضوع اصلاح قانون نظام بانکی کشور، معتقد است اصلاحات انجام‌شده در سال ۱۳۶۲ با تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا، به دلیل تمرکز بر جایگزینی قراردادهای شرعی به‌جای قرض ربوی و بی‌توجهی به تغییر ساختارهای عملیاتی بانک‌ها، نتوانست اهداف مورد انتظار در زمینه اسلامی‌سازی نظام بانکی را محقق کند. به گزارش پایگاه خبری حکمرانی هوشمند، جواد عبادی با اشاره به سابقه اصلاح قوانین بانکی اظهار کرد: اصلاح قانون نظام بانکی از سال‌ها پیش یکی از دغدغه‌های پژوهشگران اقتصاد اسلامی بوده است؛ چراکه قانون عملیات بانکی بدون ربا که در سال ۱۳۶۲ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، بیشتر بر جایگزینی قراردادهای شرعی به‌جای قرض ربوی متمرکز بود. به اعتقاد وی، اصلاح نظام بانکی به چیزی فراتر از حذف ربا نیاز داشت و صرف جایگزینی قراردادها نمی‌توانست مشکلات ساختاری این نظام را برطرف کند.

وی استدلال کرد که در زمان تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا، ساختارهای نظام بانکی متناسب با قراردادهای جدید تغییر نکرد و همین مسئله باعث شد شبکه بانکی که سال‌ها برای اجرای قرارداد ساده‌ای مانند قرض ربوی طراحی شده بود، توانایی لازم برای عملیاتی‌سازی قراردادهای پیچیده‌تری مانند مشارکت مدنی، مرابحه و جعاله را نداشته باشد.

این پژوهشگر اقتصاد اسلامی با انتقاد از نتایج اجرای این قانون طی دهه‌های گذشته خاطرنشان کرد که پس از حدود ۴۵ سال تجربه اجرای قانون عملیات بانکی بدون ربا، به‌سختی می‌توان کسی را یافت که بتواند با اطمینان شرعی بودن نظام بانکی را حتی در سطح ۱۰ درصد تأیید کند.

آغاز فعالیت‌های پژوهشی برای اصلاح نظام بانکی

عبادی با اشاره به سابقه فعالیت خود در حوزه فقه بانکی گفت که از سال ۱۳۸۵ وارد عرصه تدریس و پژوهش در مسائل فقه بانکی شده و در همین مسیر، مؤسسه تحقیقات و آموزش فقه اقتصادی طیبات را با همراهی مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر سیدعباس موسویان تأسیس کرده است. …