آبش خاتون که بود؟ | داستان زنی که نامش بر یکی از میدان‌ های شیراز ماند

داستان آبش خاتون در میان گردباد کشمکش‌های سیاسی آغاز شد. او دختر سعد بن ابی‌بکر و ترکان خاتون بود. در سال ۶۶۱ قمری، وقتی سلجوق‌شاه سلغری زمام حکومت شیراز را به دست گرفت، خشم هلاکوخان مغول را برانگیخت. سپاهیان مغول برای سرکوب او گسیل شدند و سلجوق‌شاه پس از پنج ماه حکومت ناچار به فرار شد و در نهایت، در سال ۶۶۲ قمری، در کنار دژ سپید ممسنی به دست مغولان به قتل رسید. با مرگ سلجوق‌شاه، فقط بازماندگان دودمان سلغریان، آبش خاتون و خواهرش سلغم بودند. مردم شیراز که شیفته تدبیر و تبار او بودند، آبش خاتون را به اتابکی خویش برگزیدند؛ زنی که پیش از آن به نامزدی منگو تیمور، پسر هلاکوخان، درآمده بود.

در سال ۶۶۳ قمری، آبش خاتون برای پیوستن به منگو تیمور شیراز را ترک کرد. این رویداد، اگرچه نقطه پایانی بر حکومت مستقل اتابکان سلغری بود، اما سرآغاز فصل نوینی از دیپلماسی هوشمندانه شد. مهریه او بخشش خراج شیراز تعیین شد و فارس رسما به قلمرو ایلخانان پیوست. پس از درگذشت هلاکوخان، جانشین او اباقاخان، سلطنت فارس را به صورت اسمی در دست آبش خاتون باقی گذاشت؛ هرچند زمام امور مالی و نظامی در اختیار گماشتگان ایلخانی بود. با این حال، تدبیر آبش خاتون در ایجاد تعادل میان فرهنگ دیرینه ایرانی فارس و اقتضائات حکومت مغولان باعث شد که ارزش‌های دینی و فرهنگی این دیار پابرجا بماند. دوره حکومت او را می‌توان از زمان‌های کلیدی ثبات سیاسی و رشد اقتصادی در فارس دانست. در این دوران، شیراز به همت او نه‌تنها ایستادگی کرد، بلکه در مسیر رونق، … …