در مذاکرات برجام، می گفتند نرخ ارز بالا نرود که پالس منفی ارسال نشود

به عقیده رئیس کل اسبق بانک مرکزی، اگر بانک مرکزی در یک مقطع بحرانی برای جلوگیری از یک جهش شدید ارزی مداخله کند، نمی‌توان صرفاً به دلیل استفاده از ذخایر آن را سیاستی غلط دانست. اشکال زمانی ایجاد می‌شود که ذخایر ارزی به طور مستمر برای دفاع از یک نرخ غیرواقعی یا پوشاندن عدم تعادل‌های بنیادی اقتصاد مصرف شود. اکوایران: سومین بخش از گفت‌وگوی تفصیلی دکتر ولی‌الله سیف، رئیس کل اسبق بانک مرکزی، با «اکو ایران» به ارزیابی سیاست‌های ارزی و پولی دوره مسئولیت او اختصاص دارد. سیف با تأکید بر ضرورت حرکت از نظام چندنرخی به سمت نظامی شفاف و مدیریت‌شده، تصریح کرد که تحریم ممکن است «ضرورت اولویت‌بندی ارز» را ایجاد کند، اما «ضرورت ایجاد رانت ارزی» را خیر. سیف با دفاع مشروط از مداخله بانک مرکزی در بازار ارز، هدف آن را مدیریت نوسانات مخرب و نه تثبیت مصنوعی نرخ دانست و بر لزوم هماهنگی سیاست‌های پولی، مالی و ارزی برای دستیابی به ثبات پایدار تأکید کرد.

آقای دکتر سیف جنابعالی اگر امروز مسئول بانک مرکزی بودید، با چندنرخی بودن ارز چگونه برخورد می‌کردید؟ یکی از انتقادهای جدی به سیاست‌های آن دوره، استفاده از ذخایر ارزی برای کنترل بازار بود. آیا این انتقاد را وارد می‌دانید؟

 در شرایط حاضر هدف بانک مرکزی باید حرکت تدریجی از نظام چندنرخی به سمت یک نظام ارزی شفاف و مدیریت‌شده باشد. البته مسئله چندنرخی بودن ارز را نمی‌توان یک‌شبه حل کرد، زیرا در شرایط محدودیت منابع ارزی، برای تأمین کالاهای اساسی، دارو و نیازهای ضروری ممکن است اولویت‌بندی منابع اجتناب‌ناپذیر باشد. اما این اولویت‌بندی نباید به ایجاد رانت و شکاف دائمی میان نرخ‌های ارز تبدیل شود.

 به نظر من، اگر قرار است برای حمایت از معیشت مردم یا کالاهای ضروری یارانه‌ای پرداخت شود، بهتر است این حمایت تاحدامکان به‌صورت مستقیم و شفاف در بودجه یا در اختیار مصرف‌کننده قرار گیرد، نه از طریق ارزان‌تر فروختن ارز. ارز چندنرخی علاوه بر ایجاد رانت، علامت‌دهی قیمت‌ها را مخدوش می‌کند و منابع محدود ارزی را از مسیر بهینه خود خارج می‌کند. …