ویروسی که از پرندگان به گاوها رسید؛ زنگ خطر جهانی H5N1

به گزارش ایسنا، دکتر امیر قائمی، استاد ویروس‌شناسی پژوهشی در پنجاه‌وششمین نشست علمی مرکز تحقیقات بیماری‌های نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران با موضوع «آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان H5N1؛ از همه‌گیری گسترده در حیوانات تا پاندمی انسانی»، با تشریح ساختار ژنتیکی ویروس آنفلوانزا و روند تکامل و انتشار ویروس H5N1، اظهار کرد: ویروس‌های آنفلوانزا بر اساس دو پروتئین سطحی هماگلوتینین (HA) و نورآمینیداز (NA) طبقه‌بندی می‌شوند که تاکنون ۱۸ نوع مختلف از HA و ۱۱ نوع از NA برای آنها شناسایی شده است.

وی با بیان اینکه ویروس آنفلوانزا دارای 8 قطعه ژنی است، توضیح داد: سه قطعه نخست ژنوم ویروس شامل ژن‌های پلیمراز PB2، PB1 و PA هستند که بزرگترین ژن‌های ویروس را تشکیل می‌دهند. پس از آنها دو پروتئین سطحی ویروس، یعنی هماگلوتینین و نورآمینیداز قرار دارند. ژن نوکلئوپروتئین (NP) نیز از دیگر اجزای ژنوم ویروس است و دو ژن ماتریکس (M) و NS نیز قطعات هفتم و هشتم ژنوم را تشکیل می‌دهند.

قائمی با اشاره به عملکرد ژن‌های مختلف ویروس آنفلوانزا اظهار کرد: ژن M2 یکی از ژن‌های درونی ویروس است که پروتئین کانال یونی را کد می‌کند و از جمله ژن‌هایی است که در این بحث به آن خواهیم پرداخت. در مقابل، هماگلوتینین پروتئین اصلی سطح ویروس و یکی از مهمترین عوامل تعیین‌کننده ویژگی‌های آنتی‌ژنی آن است و هدف اصلی تولید آنتی‌بادی‌های ضدویروسی به شمار می‌رود. هما گلوتینین بسته به نوع سلول و میزبانی که ویروس در آن فعالیت می‌کند، می‌تواند در اتصال به گیرنده‌های مختلف نقش داشته باشد. از سوی دیگر، ژن NS در فرار ویروس از سیستم ایمنی میزبان نقش دارد و پروتئین آنتاگونیست ایمنی را تولید می‌کند.

استاد ویروس‌شناسی پژوهشی انستیتو پاستور ایران با تأکید بر اهمیت ژن‌های پلیمراز در بیماری‌زایی و سازگاری ویروس با میزبان‌های جدید اظهار کرد: بخشی از ویژگی‌های بیماری‌زایی ویروس به ژن‌های پلیمراز آن مرتبط است. این ژن‌ها به‌ویژه در تحولات مربوط به انتقال ویروس از پرندگان به پستانداران نقش مهمی دارند و شواهد نشان می‌دهد که ژن‌های پلیمراز در سازگاری ویروس با پستانداران و امکان انتقال بین این میزبان‌ها نقش کلیدی ایفا می‌کنند. …